Opinie

'Niet te veel gevestigde partijen in de wijken'

De nieuwe stadsdeelcommissies worden donderdag beëdigd. UvA-student Dylan van Bekkum, die onderzoek deed naar de kandidaten in Nieuw-West, stelt dat deze commissies de kloof tussen burger en politiek in stand houden.

Er was veel aandacht voor de gemeenteraads-verkiezingen, maar bedroevend weinig voor de stadsdeel­commissiesBeeld Tammy van Nerum

Veel mensen keken vorige week raar op toen ze drie stemformulieren kregen. Voor de gemeenteraad hadden Amsterdammers wel een partij kunnen kiezen en ook voor het referendum was veel aandacht ­ge­weest, maar het gros van de mensen had waarschijnlijk geen flauw idee dat ze ook mochten bedenken wie in hun stadsdeel de macht zou krijgen.

Alhoewel, de macht... Die ligt bij de stadsdeelbesturen, benoemd door het college van b. en w.. De verkozen stadsdeelcommissies, die vandaag beëdigd worden, hebben een adviserende rol. Be­­­trok­ken bewoners krijgen de kans om aan te geven wat leeft in de buurt en welke problemen prioriteit hebben.

Tenminste, dat was de bedoeling. De politieke partijen in de gemeenteraad besloten op het laatste moment dat ook dezelfde gevestigde partijen mochten meedingen naar zetels in de stadsdeelcommissies. Dat maakte deze verkiezingen een gelopen race, nog voor het startschot.

De grote partijen, met hun ledennetwerk, ­stapels professionele flyers en volle campagnekassen, walsten over de onafhankelijke lijsten heen. Resultaat: 92 van de 93 stadsdeelcommissiezetels zijn voor een partij die ook heeft meegedaan voor de gemeenteraad.

Veel politieke (amateur)filosofen stellen dat het volk de politiek niet meer vertrouwt, en de Amsterdamse politiek toont ook geen enkel vertrouwen in de Amsterdammer. De politieke partijen zien de noodzaak om zelf het heft in handen te nemen in de stadsdeelcommissies; de betrokken burger die niet is verbonden aan een gevestigde politieke partij is blijkbaar ongeschikt. Ik durf te stellen dat dit onterecht is.

Buitenspel
In mijn onderzoek in Nieuw-West sprak ik onafhankelijke kandidaten die het wel aandurfden: jong, oud, student, horecaondernemer... Dit zijn geen zeurende buren met te veel tijd, maar mensen die actief zijn in hun buurt, die het stadsdeel kennen en die een verbinding willen zijn tussen politiek en straat.

Ze kennen hun bescheiden positie, maar ze zijn ook overtuigd van hun bijdrage. Deze mensen zijn door deelname van de grotere partijen praktisch buitenspel gezet. Alleen Forum voor Democratie en de Piratenpartij deden niet mee.

Zo blijft de kloof tussen de politiek en de burger in stand. Misschien is de kloof zelfs vergroot. We krijgen nu een gemeenteraad van gevestigde partijen die de stadsdeelbesturen benoemt. Die besturen worden geadviseerd door commissies die bestaan uit - jawel ­- ­dezelfde partijen.

Natuurlijk zijn de commissieleden óók buurtbewoners die zien wat er leeft, maar een goed adviserend orgaan is onafhankelijk. Het is voor een stadsdeelcommissielid van GroenLinks lastig om aan te geven dat er meer handhavers nodig zijn als het stadsbestuur onder leiding van dezelfde partij juist daarop bezuinigt.

Hebben politieke partijen dan niets te zoeken in de stadsdelen? Zo ver wil ik niet gaan. Zoals Rick Bakker, lijsttrekker van Komt voor de Bakker uit De Aker, zei: "Ik heb geen zin om straks drie uur lang te ouwehoeren over het wel of niet aangaan van een lantaarnpaal." De betrokken, maar onervaren burgers kunnen heus wel wat politieke expertise gebruiken.

Klein aandeel
Ik pleit voor een aandeel van 20 tot 30 procent politieke partijen in de commissies. Dit aandeel kan worden gebaseerd op het electoraat voor de raadsverkiezingen. De onafhankelijke commissieleden worden apart gekozen.

Partijgelieerde commissieleden kunnen met een voorzitterschap de vergadering in goede banen leiden. Daarbij kunnen zij betrokken bewoners duidelijk ­maken wat de beleidstechnische mogelijkheden zijn. Omdat zij in ­direct contact staan met de gemeenteraad is er een beter overzicht over de stadsdelen. Hierdoor wordt bijvoorbeeld duidelijk in welk stadsdeel reiniging de meeste prioriteit heeft. Ook kunnen de partijleden lobbyen en agenderen bij hun collega's in de Stopera.

Door deze balans kan er een volwassen bestuursorgaan ontstaan, mét bevoegdheden en budgetten, dat meer inbrengt dan alleen advies. In deze stadsdeelcommissie kunnen betrokken burgers en politieke partijen samenwerken, in plaats van elkaar wantrouwen. Ik zie over vier jaar alwéér een bestuurlijke vernieuwing aankomen, maar dit keer wél ­eentje waar we op zitten te wachten.

Dylan van Bekkum, student sociale wetenschappen aan de UvA, deed onderzoek naar kandidaten voor de stadsdeelcommissies in Nieuw-WestBeeld Privé

Na de verkiezingen

Zie ook: Dit zijn onze nieuwe stadsdeelcommissies

En like Amsterdam Kiest op Facebook om op de hoogte te blijven van het vervolg op de verkiezingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden