Plus

Niet of wel een hotel? Dezelfde regels pakken steeds anders uit

Unieke hotels moesten mogelijk zijn, volgens het hotelbeleid van de gemeente Amsterdam dat tot eind 2016 gold. Tientallen hotelprojecten haakten aan dit aspect. Maar dezelfde regels pakten steeds anders uit.

Frankendael Apartments Beeld Carly Wollaert

Niet: Frankendael Apartments

De vraag was simpel. Als ik mijn vergunning voor shortstayappartementen inruil voor een hotelvergunning, mag ik dan uitbreiden in de naastgelegen, leegstaande kantoren?

De vraag kwam van de uitbaters van Frankendael Apartments in de Watergraafsmeer. Het duurde lang voordat ze antwoord kregen.

De aanvraag werd afgewezen, mede omdat Frankendael 'geen toegevoegde waarde' zou hebben; shortstay­hotels zouden niet bijzonder zijn, Amsterdam komt om in de driesterrenhotels en langverblijvende zakenlui zijn geen ondervertegenwoordigde doelgroep in de stad.

De Raad van State oordeelde twee weken geleden vernietigend over de afwijzing. Hoezo niet uniek? Had de gemeente haar eigen regels gehanteerd, dan had ze gezien dat er in de Watergraafsmeer nauwelijks driesterrenhotels zijn.

En, geeft ons hoogste rechtscollege ter overweging: ook als er geen publieke ruimten zijn, kan een hotel iets toevoegen aan zijn omgeving. Gasten gaan immers naar de omliggende horeca en winkels en: 'een hotel draagt bij aan de verlevendiging van de buurt, openbare ruimte en verdere stimulering van lokale werkgelegenheid'.

Conclusie: de gemeente 'heeft haar hotelstrategie niet op de juiste wijze toegepast' en moet een nieuwe beslissing 'deugdelijk formuleren'.

Soho House, Spuistraat Beeld Carly Wollaert

Niet: Soho House, Spuistraat

Bijzonderder worden ze niet, om in gemeentetermen te blijven. In 2013 werd Soho House - niet eens een hotel, maar een club met overnachtingsmogelijkheid - nog publiekelijk van overheidswege aangemerkt als uniek. En dus mocht de club van de gemeente aan de Raamgracht komen, tot belezen buurtbewoners zich tegen de komst van rolkoffers gingen verzetten.

Soho House kon uitwijken naar het Bungehuis in de Spuistraat, ook al jaren eerder geoormerkt als hotellocatie. De rechter haalde eind vorige maand, op voorspraak van een omwonende, een streep door dit plan.

Een zakenclub met 79 kamers, bioscoop, een openbaar en besloten restaurant en spa voor creatieve, geballoteerde geesten is volgens de rechter niet bijzonder, waarmee hij wel erg nadrukkelijk politicus speelt; alsof de stad vol staat met creatievenclubs.

Naar het oordeel van de rechtbank voldoet het Soho House niet aan de strenge bijzonderheidscriteria van de gemeente. De vestiging van de club leidt niet tot een 'kwaliteitsimpuls die verdergaat dan het perceel zelf' of een substantiële bijdrage aan de verbetering van het woon- en leefklimaat.

Op een steenworp afstand krijgt het belangrijkste andere voorbeeld van een zakenclub - maar dan van heel andere snit - de Koninklijke Industrieele Groote Club dit jaar wel een hotel in zijn pand.

Met het W Hotel naast het Bungehuis en The Hoxton ertegenover zou Soho de Spuistraat tot hotelstraat maken. Blijkbaar kan dat in de Valkenburgerstraat aan de andere kant van het centrum dan weer wel: daar mogen er volgens hetzelfde beleid nog drie hotels bijkomen.

Houthavens Beeld Carly Wollaert

Wel: Houthavens

Geen shortstay in de Watergraafsmeer en geen zakenclub in het centrum. Maar in de Houthavens zijn zakenlui plots wel relevant als het om nieuwe hotels gaat. Daar komen maar liefst twee hotels met volledig geoutilleerde appartementen voor de langer verblijvende zakenman of - als middel tegen de Airbnbterreur - ruimte zoekende bezoekers.

Eentje daarvan, Boot & Co, werd bewust door de gemeente uitverkozen na een openbare inschrijving waar zo ongeveer elke reguliere hotelier aan meedeed. City ID, dat net een vestiging op het Stadionplein heeft geopend, doet alleen in zulke appartementenhotels.

Eisen waren er destijds bij de aanbesteding wel degelijk, maar waar elders in de stad (Paleis van Justitie) tot achter de komma werd voorgeschreven wat voor hotel er moest komen, was daar op het Revaleiland geen sprake van.

Het project hoefde alleen maar 'een parel binnen de ontwikkeling van de Houthaven zijn'. Toen een van de partijen vroeg wat de gemeente daarmee bedoelde, was het behulpzame antwoord dat 'een parel een verbijzondering van zijn omgeving kan zijn'.

Even verderop, op de kop van de Houthavens, wordt nu de laatste hand gelegd aan nog een shortstayhotel: het zestig kamers tellende Residence Inn van hotelgigant Marriott - dat in één gebouw wordt gecombineerd met ketenhotel Moxy van dezelfde hotelgroep.

Bij de beoordelingsprocedure volgens de Amsterdamse verstigingscriteria golden beide als uniek want 'de merken Moxy en Residence Inn bestaan nog niet in Amsterdam en zijn daarmee al een toevoeging aan het hotel­aanbod'.

Hotel Utopia, Bijlmerbajes Beeld Carly Wollaert

Wel: Bijlmerbajes. Wel/niet: Silo's

Amsterdam kan nog zulk duchtig hotelbeleid in elkaar timmeren, het raakt gemakkelijk verstrikt in zijn eigen beleid. Zo staan sinds jaar er dag twee gigantische silo's van de afvalzuivering doelloos op het Zeeburgereiland. De gemeente zoekt voor die gebouwen een kandidaat die 'in staat is een zeer uitdagend en rendabel vastgoed­project' met een 'gemengd karakter' te realiseren.

'Wonen, hotel en detailhandel worden uitgesloten' stelt de gemeente.

Maar wat lezen we vervolgens in de officiële aanbesteding: 'In de kavelregels is een ondergeschikte hotelfunctie toegestaan. Per silo kan maximaal 450 vierkante meter overnachtingsfunctie worden gerealiseerd. Indien inschrijver een kleinschalige overnachtings­functie wenst te realiseren, dan dient deze een motivatie bij te voegen.'

Uitzonderingen op beleid waarop geen uitzonderingen mogelijk zijn, zijn dus toch mogelijk. Zeker als het sympathieke plannen zijn waarmee een gemeente zich van zijn goede kant kan laten zien.

Zoals hotel Utopia, een hotel dat wordt gerund door statushoudende vluchtelingen in een van de Bijlmerbajestorens. 'Het hotelbeleid voorziet niet in dit soort tijdelijke projecten,' stelt wethouder Eric van der Burg in een brief aan de gemeenteraad.

'Maar vanwege het maatschappelijke doel is er reden om het hotel voor een beperkte periode toe te staan.'

Dat deed het vorig college ook bij een vergelijkbaar maatschappelijk hotelproject. En toen lag er twee jaar geleden plotseling een megahotelboot aan de Westerdoksdijk.

Dat was van het al even sympathieke Good Hotel, dat kansarme jongeren aan werkervaring hielp. Good Hotel voer na een jaar weg. Maar het kontje dat de gemeente Amsterdam het initiatief - sympathiek maar daardoor niet minder commercieel - had gegeven was genoeg voor een permanente ligplaats in Londen.

Bijzonder als uitzondering

De regels voor unieke en bijzondere hotels dateren uit het hotelbeleid dat tot eind 2016 van kracht was. Naast tientallen hotels die toen al in de planning stonden, moesten ook hotelprojecten die onderbedeelde doelgroepen bedienden, buitengewoon aantrekkelijk waren voor de stad of in een nog niet beantwoorde behoefte voorzagen, mogelijk zijn.

Bij ­elkaar leidde dat tot zo'n negentig hotelprojecten. Inmiddels geldt nieuw hotelbeleid. Daarin zijn uitzonderingen als 'uniek en bijzonder' geschrapt in de veronderstelling dat een hotelstop ook minder bezoekers naar de stad zal trekken. Op de lopende hotelprojecten uit het oude beleid heeft dat geen invloed.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden