Recensie

'Neurons Firing' biedt tegenvallend inkijkje in het onderzoek naar ons brein (**)

Tentoonstelling 'Neurons Firing' in De Brakke Grond toont een combinatie van werk van zowel kunstenaars als wetenschappers. Zo worden delen van de hersenen voorgesteld als een afwasborsteltje, schuurspons of zelfs als plumeau.

Kees Keijer
null Beeld Brakke Grond
Beeld Brakke Grond

De beelden zijn een beetje vaag, maar toch fascinerend. Wie heeft zich immers nooit afgevraagd hoe een kat de wereld ziet? Yang Dan, hoogleraar aan de Universiteit van Californië, liet een poes naar een filmpje kijken, terwijl signalen in het brein van het dier werden afgetapt. Met die afgetapte signalen kon een video worden gemaakt die nu in de Brakke Grond te zien is.

Bebrilde hoofd
Als je de oorspronkelijke video naast het kattenvisiefilmpje ziet, lijkt de beelden erg op elkaar, hoewel de kattenversie dus minder scherp is. Het wordt vooral interessant als een man met een bril door het beeld loopt. Want het gezicht van de man klopt niet helemaal. De verhoudingen van de ogen en de neus zijn iets anders dan het oorspronkelijke beeld. En opeens merk je: het bebrilde hoofd doet denken aan dat van een kat! Klinkt logisch. Mensen herkennen immers menselijke trekjes in allerlei dieren en voorwerpen. Dus waarom zouden katten niet hetzelfde doen?

Het onderzoek van Yang Dan maakt deel uit van 'Neurons firing', een tentoonstelling in de Brakke Grond over hersenonderzoek. Tegelijk met de tentoonstelling worden de komende weken een aantal symposia en lezingen gehouden en voorstellingen gegeven over ons brein. Gastcurator is de Belgische filmmaker en beeldend kunstenaar Frank Theys, die werk laat zien van diverse kunstenaars en wetenschappers. De werelden van kunst en wetenschap komen samen in het werk van Anirban Bandyopadhyay, die niet alleen nanowetenschapper is, maar zijn ideeën ook inzichtelijk maakt met tekeningen en sculpturen van goedkope materialen.

Afwasborsteltje
Zo is er een model van de middenhersenen te zien waarin de prefrontale cortex wordt voorgesteld als een afwasborsteltje, het ventrale tegmentale gebied als een schuursponsje en de hippocampus door een plumeau. Hersenonderzoek begint bij Blokker. Frank Theys laat hier ook zijn eigen video 'Nachtkoorts' zien, over een man met een paniekaanval. De video-installatie wordt geprojecteerd op een soort tunneltje waar je in kunt staan, zodat je als het ware in de wereld van de man stapt. De beklemmende gedachten van de hoofdpersoon grijpen zo ook de toeschouwer naar de keel.

Toch valt deze tentoonstelling tegen. Dat komt vooral doordat de kunstwerken die te zien zijn, geen prikkelend en actueel inzicht geven in het artistieke en wetenschappelijke onderzoek naar ons brein. Het onderzoek van Yang Dan stamt bijvoorbeeld uit de jaren negentig. Is er sindsdien niets gebeurd met haar onderzoek? Andere, meer recente presentaties zijn zo summier gedocumenteerd dat ze min of meer onbegrijpelijk worden. Op een groot scherm krijgt een virtueel model van een menselijk brein een 'stroomstoot', waardoor een soort kerstboom aan lichtjes verschijnt. Maar wat er nu precies gebeurt, blijft onduidelijk.

De tentoonstelling lijkt vooral bedoeld als illustratiemateriaal bij de symposia en lezingen die in de Brakke Grond worden georganiseerd.

Wat: Expositie 'Neurons Firing'
Waar De Brakke Grond, Nes 45
Te zien: t/m 19/1, aldaar

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden