Nekken Tapes Holleeder toch?

Holleeders raadslieden Stijn Franken (foto) en Chrisje Zuur hebben erop aangedrongen Endstra's relaas geheel buiten beschouwing te laten, omdat de handelaar loog. Foto ANP Beeld
Holleeders raadslieden Stijn Franken (foto) en Chrisje Zuur hebben erop aangedrongen Endstra's relaas geheel buiten beschouwing te laten, omdat de handelaar loog. Foto ANP

In theorie kan topcrimineel Willem Holleeder morgen vrij man zijn. Blijven de Endstra Tapes bij het hof in hoger beroep gelden als bewijs?

Het wordt spannend voor Willem Holleeder. Het Amsterdamse gerechtshof zal hem zeker veroordelen voor enkele minder zwaarwegende misdrijven, maar aangezien hij al sinds 30 januari 2006 vastzit, heeft hij een geringe straf al uitgezeten.

Cruciaal is de vraag of het hof, in navolging van de Haarlemse rechtbank, de processen-verbaal van de vijftien 'achterbankgesprekken' met Willem Endstra in een rechercheauto als bewijsmiddelen aanvaardt. In die gesprekken, die 'de Endstra Tapes' zijn gaan heten, vertelde de vastgoedmagnaat van 20 maart 2003 tot 28 januari 2004 aan drie rechercheurs van de Criminele Inlichtingeneenheid (CIE) hoe Holleeder en consorten hem al jaren afpersten. Endstra benadrukte zijn vrees te worden doodgeschoten. Hij werd op 17 mei 2004 inderdaad geliquideerd.

Holleeders raadslieden Stijn Franken en Chrisje Zuur hebben erop aangedrongen Endstra's relaas geheel buiten beschouwing te laten, omdat de handelaar loog. Op verzoek van de verdediging beoordeelden rechtspsychologen Hans Crombag en Willem Wagenaar de achterbankgesprekken. Ze kwamen tot een vernietigend oordeel: het hof heeft niets aan de Endstra Tapes, omdat de vastgoedhandelaar nooit deugdelijk is verhoord, maar steeds zelf 'de regie had' tijdens de ritjes in een geblindeerde auto. De rechercheurs 'dobberden stuurloos mee' in de richting waarin Endstra ze leidde. In plaats van de criminele zakenman aan een kritisch verhoor te onderwerpen, lieten de CIE'ers hem vrijelijk zijn eigen rol minimaliseren, en die van Holleeder maximaliseren. Als verhoor hebben de gesprekken geen enkele waarde, stelden de wetenschappers vast.

Dat klinkt zorgelijk voor justitie, maar aanklagers Hans Wesselink en Simone de Vries wezen erop dat de uiterst geheime gesprekken met Endstra nooit als verhoor waren bedoeld. De CIE'ers probeerden zoveel mogelijk informatie uit Endstra te krijgen en wilden hem ertoe aanzetten aangifte te doen; maar waren hem beslist niet aan het doorzagen met het oogmerk zijn verklaringen als bewijs te gebruiken. De 'tapes' zijn pas tot bewijs opgewaardeerd toen Endstra was geliquideerd.

Een tweede pijler onder de verdediging van Holleeder is de theorie van Franken en Zuur dat Endstra niet door Willem Holleeder, maar door diens aartsrivaal Johnny Mieremet is afgeperst. Mieremet is immers ooit met getrokken pistool Endstra's kantoor binnengestormd om zijn belegde miljoenen op te eisen, vanaf de telefoon van Mieremets vriendin Ria Eelzak werd een dreigend sms'je naar Endstra gestuurd en na Endstra's dood dreigde Mieremet tegenover zijn broer Haico ook diens familieleden te laten vermoorden. ''Endstra heeft in zijn verhalen gewoon de ene persoon voor de andere verwisseld,'' betoogde raadsman Franken bij pleidooi.

Volgens advocaten-generaal Wesselink en De Vries kan het best zo zijn dat zowel Holleeder als Mieremet Endstra heeft afgeperst, maar is 'op geen enkele wijze aannemelijk' dat sprake was van 'een masterplan' waarin Endstra Holleeder beschuldigde om Mieremet uit de wind te houden.

Justitie eiste tien jaar cel. Dat is twee jaar minder dan de officieren van justitie bij de rechtbank hadden gevraagd, maar een jaar meer dan de rechtbank Holleeder heeft opgelegd. De gematigde eis vloeide voort uit de slechte gezondheidstoestand van hartpatiënt Holleeder.

Tegen zijn vijf medeverdachten - ex-vriendin Maike Dijkhuis, Marcel Kaatee, Paja M., Richard G. en René van D. - eiste het OM veelal dezelfde straffen als de rechtbank had opgelegd, variërend van een taakstraf tot 33 maanden cel. (PAUL VUGTS)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden