Plus

Neelie Kroes: 'Eén VVD-vrouw, het is droevig'

Het liberale erelid Neelie Kroes is zeer ontevreden over die ene vrouwelijke VVD-minister die volgende week op het bordes van paleis Noordeinde zal staan.

Oud-VVD-minister Neelie Kroes: 'Als er meer vrouwen bij zijn, heb je meer teamspelers.' Beeld Friso Keuris

Neelie Kroes lette afgelopen week op welke namen boven kwamen drijven voor het derde kabinet-Rutte. De VVD-leider had de verwachtingen getemperd: of een kandidaat vrouw is, is secundair. Rutte kiest voor deskundigheid.

Rutte heeft in 2010 twee liberale vrouwen minister gemaakt, in 2012 drie en in 2017 één.
"Het is gewoon geen prioriteiten stellen. De Canadese premier Trudeau en de Franse president Macron stellen op voorhand: vijftig procent van mijn kabinet wordt vrouw. Daar moet je aan werken, anders komt het niet. Ook in een vierpartijenkabinet."

"De drie andere politieke leiders zijn door Rutte niet gestimuleerd om vrouwelijke ministers voor te dragen. Je moet niet zeggen dat het secundair is. En als je de keuze voor vrouwen uitstelt tot het laatste moment, dan gebeurt er niets."

Wat zegt dit?
"Dat ze in Den Haag niet met hun tijd meegaan. Je moet markeren wat je belangrijk vindt, maar nog niet een derde van dit kabinet is vrouw. Dan kun je wel wat vrouwelijke staatssecretarissen aanstellen, waardoor het totale team er beter uitziet, maar het gaat om de ministers."

Kan het zijn dat Rutte door zijn vrouwennetwerk heen is?
"Die koop ik niet. Hij heeft het hele Nederlandse volk als netwerk. Het is een principe als je zegt: vijftig procent van mijn ploeg wordt vrouw. Ik zou niet in Brussel zijn beland als een Eurocommissaris als Barroso niet had gezegd: een derde van de Europese Commissie wordt vrouw. Daardoor is de Nederlandse regering om zich heen gaan kijken."

Hoe reageert Rutte als u hem hierop aanspreekt?
"Hij meent oprecht dat hij voor deskundigheid kiest. Maar hoe toets je dat, en met wie?"

Heeft Rutte wel genoeg gescout? Hij heeft niemand van buiten gehaald.
"Het zegt dat hij op zeker speelt. Maar we moeten niet in discussie komen over de vraag of een vrouw zonder parlementaire ervaring moet worden weggestreept. Want mannen die wel ervaren waren, redden het vaak niet. Dat argument telt niet. Sommige mannen falen en sommige vrouwen ook."

Rutte wekt de indruk dat hij voor het kabinet liever bouwt op een hem bekende man, dan op een goede voor hem onbekende vrouw.
"Het lijkt erop dat u dicht bij de waarheid zit."

Als Rutte zegt dat het aantal vrouwen van secundair belang is, moedigt hij de drie andere politieke leiders niet aan.
"Dat is waar. Dáárom hebben Macron en Trudeau het op voorhand vastgelegd: hun kabinet zou voor de helft uit vrouwen bestaan. Ook al heb je ervaring met mannen in eerdere opstellingen, je weet niet hoe het uitpakt."

"'Het zal wel niet goed gaan met een onbekende vrouw.' Dat is zo'n negatieve houding! In nieuwe opstellingen met wat meer risico kun je tot grote hoogten stijgen. Het kan ook leiden tot 'Wow! Wat goed!'"

Als voorbeeldfunctie richting samenleving is Ruttes houding toch ook niet stimulerend?
"Daarom is dit in mijn ogen een droef moment. Het is geen aanmoediging voor anderen. Als Rutte het al niet belangrijk vindt..."

Rutte zegt dat hij voor de beste mensen gaat. Is hij gemakzuchtig als hij niet verder zoekt, of heeft hij gelijk?
"Geloof je in diversiteit of niet? Geloof je dat het waardevol is voor een samenleving als die zich herkent in een afspiegeling? Het moet niet zo zijn dat je op het laatst maar wat vrouwen kiest omdat Neelie anders lastig wordt."

"Een goede manager heeft op zijn netvlies wat belangrijk is en plant dat. Ik ga geen namen noemen, maar ik kan voor iedere man een goede vrouw aanwijzen. Het is nu al zo dat er heel wat verdrietige mannen in Den Haag rondlopen. Voor iedere vrouw die wordt benoemd, dacht een man dat hij het zou worden."

U zat in 1982 met één andere vrouwelijke minister in het eerste kabinet Lubbers. In Lubbers II was u zelfs de enige vrouw.
"Dat helpt niet. Je moet in een kabinet minstens met drie vrouwelijke ministers zijn om iets aan de cultuur te veranderen."

Waarom is een evenwichtige verdeling van mannen en vrouwen in een kabinet van belang?
"Het is belangrijk omdat we een open samenleving nastreven. Als er meer vrouwen bij zijn, heb je meer teamspelers, minder ego. Vrouwen hebben een meer gevarieerde aanpak omdat ze het doen vanuit een vechtende positie. De samenleving vindt het niet vanzelfsprekend. Ze combineren partner en kinderen. Door al die factoren hebben ze ook een gevarieerdere aanpak van politieke kwesties."

Wat hebt u als boodschap aan Mark Rutte?
"Dat hij in ieder geval de toezegging doet om zijn volgende kabinet voor de helft uit vrouwen te laten bestaan."

Dezer dagen zijn er #metoo-ontboezemingen. Neemt seksuele intimidatie af als er evenveel mannen als vrouwen in organisaties zitten?
"Dat weet ik niet. Maar vrouwen moeten meteen opstaan als dit soort dingen zich afspeelt. Ik heb er zelf nooit mee te maken gehad."

Kabinet Rutte III

Premier
- Mark Rutte (VVD, Algemene Zaken)

Vicepremiers
- Hugo de Jonge (CDA,Volksgezondheid)
- Kajsa Ollongren (D66, Binnenlandse Zaken)
- Carola Schouten (CU, Landbouw)

Overige ministers
- Wopke Hoekstra (CDA, Financiën)
- Eric Wiebes (VVD, Economische Zaken)
- Wouter Koolmees (D66, Sociale Zaken)
- Arie Slob (CU, Onderwijs)
- Ingrid van Engelshoven (D66, Onderwijs)
- Ferdinand Grapperhaus (CDA, Veiligheid en Justitie)
- Sander Dekker (VVD, Veiligheid en Justitie)
- Halbe Zijlstra (VVD, Buitenlandse Zaken)
- Sigrid Kaag (D66, Buitenlandse Zaken)
- Ank Bijleveld (CDA, Defensie)
- Bruno Bruins (VVD, Volksgezondheid)
- Cora van Nieuwenhuizen (VVD, Infrastructuur)

Staatssecretarissen
- Menno Snel (D66, Financiën)
- Mona Keijzer (CDA, Economische Zaken)
- Tamara van Ark (VVD, Sociale Zaken)
- Mark Harbers (VVD, Veiligheid en Justitie)
- Paul Blokhuis (CU, Volksgezondheid)
- Barbara Visser (VVD, Defensie)
- Stientje van Veldhoven (D66, Infrastructuur)
- Raymond Knops (CDA, Koninkrijksrelaties)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden