PlusFilmrecensie

Nee, Lean on Pete is niet het beste racepaard ter wereld

Een jongen van vijftien sluit vriendschap met een lastig paard; het lijkt de plot van een zoete sprookjesfilm. Maar Lean on Pete gaat over kwetsbaarheid en verwachtingen in een harde maatschappij.

Charlie Plummer als Charley Thompson, een jongen die nergens van droomt omdat hij geen kansen ziet.Beeld Lean on Pete

Het zou zomaar een Disneyfilm kunnen zijn: de vijftienjarige Charley Thompson (Charlie Plummer) wordt door zijn vader van het ene stoffige gehucht naar het andere gesleept.

Papa Thompson is geen slechte man, maar wel een rokkenjagende alcoholist die moeilijk werk vasthoudt en Charley geregeld aan zijn lot overlaat. Soms ligt er een tientje op tafel om eten van te kopen. Soms niet.

Charley loopt hard om aan zijn gedachten te ontsnappen. Zo komt hij op Portland Meadows terecht, een oude renbaan waar hij de norse paardensjacheraar Del Montgomery (Steve Buscemi) ontmoet. Er ontstaat een vrijblijvend dienstverband.

Stevig achtergrondverhaal
Charley helpt bij wedstrijden, laat de beesten uitlopen en schrobt de stallen. Een van de paarden trekt zijn aandacht: Lean on Pete. Hoewel Del hem geen knip voor de neus waard vindt, kan Charley lezen en schrijven met het dier.

Áls dit een Disneyfilm was, zou Charley een geboren jockey blijken. Hij zou van Lean on Pete het beste racepaard ter wereld maken, grootse triomfen vieren en zowel Del als zijn vader uitlachen. The End.

Maar dit is dus geen Disneyfilm. Het is de derde proeve van Andrew Haigh, die met Weekend en vooral 45 Years bewees een geboren acteursregisseur te zijn. Lean on Pete is een paar slagen groter, maar voelt net zo intiem. ­

Ondanks de uitgestrekte landschappen houdt Haigh haarscherp zicht op zijn personages, die hij een stevig achtergrondverhaal geeft. Del en ook diens jockey Bonnie (Chloë Sevigny) zitten vast in een bestaan dat gaandeweg steeds armoediger is geworden.

Paardenraces zijn lang niet meer zo populair als vroeger, maar ze kunnen niets anders en overleven op de kruimels van wat ooit een taart was. Charley daarentegen ziet alleen de schoonheid van de paarden en raakt nog opgewonden van het racen. Hij voelt mee met de dieren, die Del in hoog tempo over de kling jaagt om snel geld te verdienen.

Buscemi en Sevigny halen het maximale uit hun relatief kleine rollen, maar het is de jonge Plummer die excelleert. Hij acteert met zijn gezicht, dat aan het begin van de film onschuld uitstraalt en aan het eind ervaring.

Sociale cohesie
Toch is Lean on Pete niet zomaar een wrange coming of age-film. Het is een zielsverwant van Hell or High Water (2016), ook een western die zijn vinger aan de pols van het veranderende Amerika houdt.

Beide films gaan over het einde van het kleinstedelijke leven. Hell or High Water laat zien hoe banken en multinationals de economie van provinciestadjes hebben uitgehold. In Lean on Pete (dat zich vermoedelijk eerder afspeelt, ergens in de jaren ­negentig) is het vooral de gemeenschappelijke ruimte die verpaupert.

Vroeger kwam iedereen naar de races kijken, verzucht Del. Nu zitten ze in casino's, gaan naar het winkelcentrum of kijken televisie. Niemand ziet elkaar meer.

Lean on Pete

Regie Andrew Haigh
Met Charlie Plummer, Steve Buscemi, Chloë Sevigny
Te zien in Cinecenter, FC Hyena, Filmhallen, The Movies, Studio K

De sociale cohesie is het kind van de rekening. Wie het goed heeft, zal daar weinig van merken, maar voor kwetsbare figuren als Charley is het leven een steeds steilere helling. Als zijn vader niet voor hem kan of wil zorgen, wie doet het dan wel?

Hartverscheurend
Lean on Pete is gebaseerd op de gelijknamige roman van Willy Vlautin. De film is voor de verandering beduidend beter. Haigh voegde sommige personages samen en sneed flink in de tweede helft van het verhaal.

Dat bestaat in het boek uit een te lange parade van ontmoetingen met aan de zelfkant levende armoedzaaiers. Door selectief te zijn, schept Haigh wat ademruimte en creëert hij een kortere, soepelere spanningsboog.

Wat boek en film delen is de kracht van het hoofdpersonage. Charley is een razend interessante, maar hartverscheurende figuur. Hij verwacht weinig van het leven en excuseert zich aan de lopende band voor zijn bescheiden behoeftes.

Voedsel, onderdak en geborgenheid, meer vraagt Charley niet. Meer dúrft hij niet te vragen.

Want dat is uiteindelijk de grote tragedie hier: een jongen van vijftien die nergens van droomt omdat hij geen kansen ziet. De vergelijking tussen het racende paard en de rennende jongen is misschien wat simpel, maar ook passend. Een wereld geobsedeerd door winnaars rekent iemand als Charley niet tot de categorie volwaardige mensen. Hij is hooguit een dier met benen.

De film is beter!

De bekende kreet 'Het boek was beter!' gaat niet altíjd op. Het klassieke bewijs daarvoor is Hitchcocks Psycho. Niet alleen is Norman Bates in de film een stuk sympathieker en daardoor uiteindelijk enger, Hitchcock bouwde ook een geweldig schokeffect in door met een ander personage te beginnen en haar halverwege te vermoorden.

Doorgaans worden verfilmingen echter vooral hoger aangeslagen dan het boek als ze een sterke cast hebben (zie The Silence of the Lambs maar zeker ook The Notebook) of als de film het verhaal op een bijzondere manier visualiseert. Jurassic Park is een logisch voorbeeld, net als Darren Aronofsky's Requiem for a Dream.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden