Plus

Nederlandse Iraniërs: niet hecht, toch samen de straat op

Nederlandse Iraniërs demonstreren sinds begin dit jaar op de Dam om de protesten in hun vaderland te steunen. Dat is opvallend want van een hechte gemeenschap is hier geen sprake.

Iraanse Nederlanders betoonden zaterdag op de Dam hun solidariteit met de demonstranten in hun vaderland Beeld Amaury Miller

Ze voelen zich Nederlander en zijn goed geïntegreerd. Ze spreken de taal, studeerden aan Nederlandse universiteiten en hun kinderen maken volop deel uit van de Nederlandse samenleving.

Toch gaan ze de straat op om de stem van hun volk te laten horen. Niet één keer, maar dagenlang.

"Het is ontzettend dapper dat men in een land als Iran protesten durft te organiseren," zegt Shahin Sultany (58), voorzitter van de vereniging Iraanse academici in Nederland en een van de organisatoren van de solidariteitsprotesten. "We moeten nu tonen dat we als internationale gemeenschap achter hen staan."

Niet vanzelfsprekend
Die samenhorigheid is niet vanzelfsprekend. Veel elementen voor cohesie ontbreken in Iran.

Een land met meer dan 80 miljoen inwoners, afkomstig uit ruim dertien etnische groepen. Met meer dan elf verschillende talen, die elk weer en aantal eigen dialecten hebben.

Hoewel Perzisch de voertaal is en men zich verbonden voelt met het land en de eeuwenoude Perzische cultuur, bestaat dé Iraniër niet. Niet in Iran, en evenmin daarbuiten.

Het tekort aan raakvlakken is niet het enige punt dat bijdraagt aan verdeeldheid. Van recht op privéleven is in Iran geen sprake.

"De meerderheid van de bevolking is geen moslim. Maar onder het huidige regime kunnen ze daar onmogelijk uiting aan geven," zegt Pejman Akbarzadeh (37), oprichter van het Persian Dutch Network. "Zelfs in het buitenland heeft de Iraanse overheid veel invloed."

Rijke cultuurgeschiedenis
Het wantrouwen dat hierdoor wordt veroorzaakt zit diep geworteld in de Iraanse cultuur. In de Iraans-Nederlandse gemeenschap dragen maar weinig vrouwen een hoofddoek en is moskeebezoek zeldzaam. Niet een gebedshuis, maar een concertzaal is het voornaamste ontmoetingscentrum.

De rijke cultuurgeschiedenis van het land werkt als bindende factor, zegt Afshin Afkari (65), die in 1997 op de Admiraal de Ruijterweg de eerste Perzische boekhandel in Nederland begon. "Mensen hebben een gemeenschappelijke pijn, de poëzie en muziek zijn een goed excuus om dat met elkaar te delen."

Ook Ali Soltinejad (59) ziet kunst als spil van de gemeenschap. Zijn Stichting Iraanse muziek Parnian organiseert met enige regelmaat concerten van Iraanse meesters. Voor velen zijn deze concerten een van de weinige ontmoetingsmomenten.

"Nederlanders hebben vaak geen idee van de prachtige Perzische muziek, ze kennen alleen de moellahs en de islamitische regering. Maar dat is niet hoe de Iraniërs het land willen hebben en de maat is vol."

Een volk van uitersten
De ontwikkelingen in het vaderland zijn een aanleiding voor de gemeenschap om bij elkaar te komen, ditmaal voor politieke doeleinden. Over de invulling van protesten is niet iedereen het eens. Soltinejad: "De ambassade bestormen met leuzen als 'dood aan de islamitische republiek' is niet de manier, dat zijn teksten voor het regime waar we juist tegen strijden."

Hij pleit voor een dialoog. "We zijn een volk van uitersten, maar we moeten elkaar gaan vertrouwen. Pas wanneer Iraniërs elkaar accepteren kunnen we succes hebben."

Zaterdag spraken Tweede Kamerleden Sadet Karabulut (SP) en Joël Voordewind (ChristenUnie) de demonstranten op de Dam toe. Ze riepen de internationale gemeenschap op tot actie, maar met een duidelijk nee tegen militair ingrijpen. Karabulut diende vorige week Kamervragen in naar het optreden van de autoriteiten tegen demonstranten in Iran.

Iraniërs in Nederland
Na de revolutie van 1979 en de stichting van de islamitische republiek kwamen veel hoogopgeleide Iraniërs met hun families naar Nederland. Het soepele asielbeleid van de regering voor politieke vluchtelingen uit Iran speelde daarbij een belangrijke rol.

De Iraanse gemeenschap in Nederland is met 40.893 leden de op drie na grootste van Europa. In de regio Amsterdam wonen ongeveer 4000 Iraniërs. Vorig jaar hebben tot december 655 Iraniërs in Nederland een eerste asielaanvraag ingediend. Het is nog niet bekend hoeveel aanvragen er in december nog zijn bijgekomen.

Protesten
Sinds eind december is het onrustig in Iran. Corruptie, werkloosheid en het streng religieuze beleid van de moellahs zijn onderwerp van protest. Geestelijk leider Khamenei heeft via de staatsmedia hard uitgehaald naar de betogers en 'buitenlandse vijanden' van het land.

Volgens justitiewoordvoerder Gholamhussein Mohseni Edzehi werden de afgelopen weken 3700 Iraniërs opgepakt. Zeker 25 mensen kwamen om het leven. De protesten lijken iets geluwd omdat communicatie binnen protestgroepen wordt bemoeilijkt door het blokkeren van socialemediakanalen als Telegram.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden