Opinie

'Nederland heeft coalitie tegen IS echt iets te bieden'

Na wat aandringen krijgt Nederland dan toch een rol in de internationale coalitie die de strijd tegen IS moet aanbinden. De ervaringen die in Uruzgan zijn opgedaan, kunnen daarbij goed van pas komen, stelt Kees Homan, generaal-majoor der mariniers b.d. en verbonden aan Instituut Clingendael.

IS-strijders in Irak Beeld anp
IS-strijders in IrakBeeld anp

President Barack Obama verklaarde onlangs dat hij nog niet over een strategie beschikte om terreurbeweging Islamitische Staat (IS) aan te pakken. Hoewel het voor een president van belang is te weten dat hij geen strategie heeft, rijst de vraag of het slim is dit bekend te maken.

Woensdagnacht presenteerde hij voor de Amerikaanse televisie dan toch een strategie om IS uit te hollen en uiteindelijk te verslaan. Hoewel de toelichting van Obama de charme van de eenvoud had, bestaan er toch onzekerheden.

Obama benadrukte in elk geval dat de VS geen landstrijdkrachten zullen inzetten. Wel stuurt hij 475 militaire adviseurs naar Irak, waarmee het totaal aantal adviseurs in dat land op ongeveer 1500 komt. De vraag is of het bij dat aantal blijft.

Syrisch grondgebied
In de eerste fase van de woensdag gepresenteerde strategie ligt het hoofdaccent op Amerikaanse luchtaanvallen op IS-doelen in Irak, maar ook in Syrië. Dit laatste roept de vraag op of hier formeel geen resolutie van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties voor benodigd is. Het Assadregime heeft al te kennen gegeven dat haar toestemming nodig is voor luchtaanvallen op Syrisch grondgebied. Er wordt echter niet verwacht dat de Amerikanen deze eis zullen inwilligen.

Voor de noodzakelijke strijd op de grond gaat de VS ervan uit dat het Iraakse leger deze in Irak gaat voeren en het Vrije Syrische Leger in Syrië. Wat het eerste betreft moet de nieuwe Iraakse regering onder leiding van Haider al-Abadi, waarin sjiieten, soennieten en Koerden zijn vertegenwoordigd, een belangrijke rol spelen. De Amerikanen rekenen er nu min of meer op, dat de gematigde soennieten die nu nog IS steunen, zich van IS zullen afwenden en deze zelfs gaan bestrijden.

Ook het Vrije Syrische Leger is een ongewisse factor in de strijd tegen IS. Niet uitgesloten is dat dit leger nadat het is bewapend en getraind, prioriteit geeft aan aanvallen op het Assadregime in plaats van op IS. Dit zal niet tot genoegen zijn van Iran , dat het Assadregime steunt. De ontluikende informele samenwerking tussen Iran en de Verenigde Staten kan hiermee negatief worden beïnvloed.

Rutte's verbazing
In de comprehensive (geïntegreerde) benadering die Obama voorstaat, speelt vooral de internationale coalitie in de strijd tegen IS een belangrijke rol. Hiervoor heeft de VS als eerste Australië, Canada, Denemarken, Duitsland, Frankrijk, Italië, Polen, Turkije en het Verenigd Koninkrijk benaderd. Nadat premier Mark Rutte zijn verbazing erover had geuit dat Nederland niet was uitgenodigd, is dit rechtgezet. De Verenigde Staten hebben inmiddels de Nederlandse bereidheid verwelkomd om deel uit te maken van de coalitie, die in totaal mogelijk veertig landen kan omvatten.

Gezien de toenemende bezorgdheid in Nederland over de terugkeer van jihadisten van IS, is het niet vreemd dat ook ons land aansluiting heeft gezocht bij de internationale coalitie. Het probleem van het extreme jihadisme bij de bron aanpakken is immers effectiever dan hiertegen binnenlandse maatregelen te nemen.

Militair gezien zou het inzetten van Nederlandse F-16's voor de hand liggen. Zij hebben in 1999 in Kosovo al bewezen een substantiële bijdrage aan luchtaanvallen te kunnen leveren. Nu zowel het Verenigd Koninkrijk als Duitsland verklaard hebben geen luchtaanvallen te gaan uitvoeren, lijkt deze Nederlandse optie echter niet haalbaar. Vooralsnog beperkt de Nederlandse inbreng zich tot het transporteren van wapens en munitie voor andere Europese landen.

Voor Nederland lijkt vooral een rol weggelegd in de geïntegreerde strategie die de internationale coalitie nog moet gaan invullen. Voor politieke conflicten bestaan immers geen militaire oplossingen. Diplomatie, economie, ontwikkelingshulp en hervorming van de veiligheidssector behoren tot de onmisbare instrumenten van zo'n strategie. En Nederland heeft op dit gebied in Uruzgan al een stevige reputatie opgebouwd.

Wil je reageren op dit artikel? Dat kan! Scroll (een beetje) naar beneden om een reactie te plaatsen.

Kees Homan Beeld anp
Kees HomanBeeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden