Nederland en Australië planden troepenmacht naar rampplek MH17

Nederland heeft samen met Australië in de dagen na de MH17-ramp een zwaarbewapende troepenmacht van enkele duizenden militairen gepland om in oorlogsgebied de crashsite af te zetten. De meest betrokken bewindslieden en topambtenaren waren opgelucht dat deze riskante militaire optie op 27 juli 2014 van tafel verdween.

Pro-Russische separatisten op de plek waar vlucht MH17 vandaag een jaar en één dag geleden neer kwam Beeld anp
Pro-Russische separatisten op de plek waar vlucht MH17 vandaag een jaar en één dag geleden neer kwamBeeld anp

Dit blijkt uit gesprekken die het AD en Het Parool met ingewijden voerden een jaar na de MH17-ramp.

In de vele telefoontjes die Rutte vanaf 18 juli 2014 met Poetin voerde, groeide op een gegeven moment een zeker vertrouwen. Aanvankelijk liepen die gesprekken stroef, later ontstond er een zekere chemie. 'Poetin kon Rutte geen spijkerharde garantie geven, de separatisten waren voor hem geen marionetten' zegt een goed ingevoerde bron.

Uit de terugkoppeling van de OVSE werd steeds duidelijker dat de Russische separatisten hun hoekige houding lieten varen en ruimte boden voor een ongewapend Nederlands optreden.

Militaire operatie
Minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans deed op zijn beurt alles in zijn contacten met ambtgenoot Lavrov om de Russen niet voor het hoofd te stoten. Parallel aan het proces om de Russen binnenboord te houden werd evengoed een militaire optie uitgewerkt. Een tiental geüniformeerde Australische militairen hebben deze robuuste militaire optie samen met de Nederlanders opgetuigd op het ministerie van Defensie bij de afdeling Operaties aan het Haagse Plein. Tijdens deze zogeheten 'contingency-planing' is gesproken over de inzet van enkele duizenden Nederlanders en Australiërs.

De Australische premier Tony Abott heeft bevestigd dat zijn land 1000 militairen wilden sturen. Aan Nederlandse kant zou het eveneens gaan om circa 1000 militairen. Er zou uit de Luchtmobiele Brigade geput worden, die voor een deel 'gereedgesteld' stond. Infanterie kwam van het Commando Landstrijdkrachten en de militairen moesten worden beschermd door het Korps Commando Troepen. Er is geïnventariseerd welke eenheden uit andere missies teruggetrokken moesten worden.

Serieus scenario
De Commandant der Strijdkrachten (CDS) Tom Middendorp heeft de zwaarste militaire optie niet gepusht. Ook minister van Defensie Jeanine Hennis is nooit een overtuigd voorstander geweest. Sommige betrokken politici wegen het militaire scenario als iets dat wel degelijk serieus was. Middendorp heeft enkele malen een presentatie gegeven voor bewindslieden en topambtenaren over de regio en de dreigingen in Oost-Oekraïne rond de rampplek. Het militaire optreden zou plaatsvinden in een 'non-permissive environment' waarmee Middendorp aangaf dat het een risicovolle operatie was.

In de ministerraad is er op het Catshuis gediscussieerd over de militaire optie. Het werd als een loodzware beslissing ervaren, waarbij de emotie niet de doorslag mocht geven. Op het Catshuis betoogde toenmalig minster van Buitenlandse Zaken Timmermans op 27 juli 2014: 'Je geeft de Russen hierdoor meteen een reden om in te grijpen. Het is een paar kilometer van hun grens. Voor we het weten raken we verstrikt in een conflict waar we niet in terecht willen komen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden