Natuur heeft het zwaar met de droogte

Dieren raken uitgedroogd, dijken dreigen door te breken en honderden bomen worden geveld: het zomerse weer eist zijn tol. Op tal van plekken in de stad wordt actie ondernomen om de schade te beperken.

Een rode vari in Artis heeft een ijsklont met fruit gekregen Beeld Ronald van Weeren/Artis

Het KNMI voorziet komende weken nog warmer weer, zonder zicht op regenbuien. En het was sinds 1962 niet zo droog als afgelopen maand. "Waarschijnlijk is de echte schade pas over zes weken zichtbaar," zegt boomdeskundige Hans Kaljee. Daarom wordt er hard gewerkt aan het dragelijk houden van deze zomer.

Artis
In een groot bassin onder Artis wordt het hele jaar door regenwater opgevangen, maar dat is nu op. Daarom gebruikt de dierentuin water uit de gracht om planten te besproeien. Dat kost meer tijd. Ook dieren hebben meer aandacht nodig.

Beesten zijn sloom en eten minder door de hitte. Om te voorkomen dat ze uitdrogen, ­besproeien medewerkers ze meerdere keren per dag met water en wordt er ijs uitgedeeld. "Daar doen we noten of stukken fruit in," zegt dierenverzorger Sil Verhagen.

Zwemwater
Wie verkoeling zoekt in open water, kan teleurgesteld raken. De Regionale Uitvoeringsdienst Noord-Holland controleert officiële zwemplekken en plaatst borden als de veiligheid in het geding is. "Dankzij de koelere nachten die we tot nu toe hebben gehad, valt de hoeveelheid blauwalg mee," zegt een woordvoerder. De deelnemers aan het NK openwaterzemmen zullen dat waarschijnlijk niet snel zeggen. De wedstrijd is afgelast vanwege blauwalg in het water van de Bosbaan.

Hoewel de schade door besmet zwemwater voor mensen te overzien is, heeft gevogelte het lastiger. Dieren die het water ingaan om af te koelen, kunnen gif binnen krijgen en bo­tulisme oplopen.

"We zien veel vogels met verlammingsverschijnselen," zegt dierenverzorger Roxinne van Eck. Sommige dieren zijn nog te redden. "Die spoelen we met water. Dat gebeurt met een slang, die van de slokdarm naar de maag gaat." Vogels die niet op tijd hulp krijgen, krijgen steeds meer uitvalsverschijnselen en gaan uiteindelijk dood.

Dierenopvang
Stichting De Toevlucht, een opvang voor kleine wilde zoogdieren, merkt dat egels het moeilijk hebben. Die drinken regenwater en eten onder meer regenwormen. "Normaal is het in de zomer rustig in de opvang. Het is voor egels nu paarseizoen en in augustus komen de jongen pas," zegt dierenverzorger Van Eck.

"Nu worden er continu uitgedroogde en verhongerde egels binnengebracht." De beesten worden ­opgelapt en weer uitgezet, zelfs als het zo droog is. "De natuur moet zelf overleven, wij helpen slechts in nood." Om de egels tegemoet te komen, raadt Van Eck aan om schotels water en kattenbrokken op beschutte plekken neer te zetten. "Die vinden ze vanzelf en het helpt ze enorm."

Bomen
Volgens boomdeskundige Kaljee hebben bomen die al langer in de stad staan weinig last van de droogte. "Hun bladeren vallen uit, maar ze groeien vanzelf weer op als het regent." Jongere bomen daarentegen hebben het zwaar. "Vooral de lichting die dit jaar is geplant. Die hebben veel water nodig om hun wortels te ­ontwikkelen."

In heel de stad zijn de gevolgen van de droogte waar te nemen Beeld Tammy van Nerum
Droogte in Amsterdam Beeld Tammy van Nerum

Volgens Kaljee zullen honderden bomen de zomer niet overleven. "Hoeveel dat kost is lastig te zeggen." Een boom kost bijvoorbeeld tweehonderd euro, maar daar komt vervoer, verzorging en onderhoud bij. "Waarschijnlijk is de echte schade pas over zes weken duidelijk."

Hortus Botanicus
In de Hortus Botanicus staan planten van over de hele wereld. "Als er een plant dood is, rijden we niet even naar het tuincentrum voor een nieuwe." Beheerder Reinout Havinga maakt zich geen zorgen. "Ik geloof in het herstelvermogen van de natuur."

De planten worden extra bewaterd om ze in leven te houden én om ze aantrekkelijk te houden voor bezoekers van de tuin. "Maar niet met grachtenwater hoor, dat is te zout." De planten krijgen leidingwater.

Gemeente Amsterdam
In heel Amsterdam zijn tegels losgeraakt. "Dat is simpel uit te leggen," zegt Rob van Dugteren van de Gemeente Amsterdam. "Vochtig zand is compact, droog zand is een lossere substantie en neemt meer ruimte in."

Tegels die los liggen, worden zo snel mogelijk hersteld. "Maar het zijn er zo veel dat we het niet aankunnen." Met borden worden weggebruikers gewaarschuwd en gevraagd hun snelheid aan te passen.

Dijkinspectie
Nu er meer dan 200 milliliter neerslagtekort is gemeten, controleert Waternet elke dag de dijken. "We hebben geleerd van Wilnis." In dat dorp brak in 2003 de dijk door. In paren lopen dijkcontroleurs elke dag elf waterkeringen bij het Amsterdam-Rijnkanaal af.

"Ik vul alles wat ik tegenkomen gelijk in op de iPad," zegt Henk Molenaar die met een duimstok over de dijk loopt. Op dinsdag komen leden van het crisisteam, ecologen en de waterkwaliteitsdeskundigen samen om onder meer te vergaderen over de staat van de dijken. "We maken ons nog geen zorgen, maar zolang de droogte aanhoudt, lopen we elke dag 25 kilometer over de dijken."

Droogte in Amsterdam Beeld Tammy van Nerum
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden