Plus Klapstoel

Naomi Velissariou: 'Ik zou nooit één ding kunnen doen'

Naomi Velissariou (1984) is theatermaker, schrijver en performer. Met haar nieuwe voorstelling staat ze op festivals in het hele land, komende week op Lowlands.

Naomi Velissariou Beeld Harmen de Jong

Bilzen

"Daar is eigenlijk niet zo veel over te zeggen. Ik ben daar geboren. Later zijn we in een rand­gemeente van Genk gaan wonen. Een mono­industriestad. Omwille van de steenkoolmijnen zijn daar veel migranten naartoe gehaald uit Turkije, Marokko, Algerije, Spanje maar ook mijn opa uit Griekenland in de jaren zestig en later mijn vader. Ik vond het wel een prima plek om op te groeien. Al is het nu pas een stad met een bruisend cultureel leven, vroeger was het meer een dorp."

Grieks

"Ik ben half-Grieks. Mijn papa heeft ervoor gezorgd dat ik eerst Grieks sprak en toen Nederlands, waardoor ik Grieks in mijn achterhoofd heb zitten. De woordenschat verdwijnt wel als ik het lang niet heb gebruikt of er niet meer ben geweest."

"Soms begrijp ik woorden Grieks waarvan ik niet wist dat ze bestonden. Veel ga ik niet meer naar Griekenland, terwijl ik er vroeger elk jaar een maand lang was. Mijn familie woont in Evia, een groot schiereiland aan het Griekse vaste land. Vanaf het moment dat ik zelf op vakantie kon, werd ik benieuwd naar de rest van Europa en de wereld."

"Ik heb me nooit geprofileerd als 'buitenlands theatermaker'. Ik ben ook vrouw, theaterwetenschapper en blank. Die dingen zijn net zo bepalend voor mijn werk als dat ik Grieks ben."

Katholieke meisjesschool

"Ja! Het Onze Lieve Vrouwen Lyceum in Genk. We droegen uniformen, een plooirok - een soort kilt - witte sokken, geen make-up, geen sieraden, geen kauwgom, geen discman. Aan het begin van elk schooluur moesten we bidden in de taal van het vak. Dus ik kan in het Frans, Engels en Duits het Wees Gegroet Maria."

"Het was een strenge school, maar dat was ook goed. Ik zweer best bij dat traditionele, degelijke Vlaamse onderwijs. Het is het omgekeerde van de vrije school of steinerbenadering, dat 'wat wil het kind'-verhaal met overpsychologiseren. Je krijgt een basis mee, parate kennis. Je wordt gevormd, leert over geschiedenis, wiskunde, de wereld."

"Niet wat wil jij weten, maar wat moet je weten? Ik schrik soms echt van die mondige Hollandse kinderen die op televisie al met ­elkaar in debat gaan. Ga eerst maar eens wat ­leren, dan kun je later debatteren op basis van inhoud in plaats van random met perspectieven te smijten."

"Doordat er zo veel regels waren op school, moest je je onderscheiden op een ander vlak. Op andere scholen ben je op die leeftijd bezig met of je een skater of een sjonnie bent, of je ­ouders Mexx en Esprit kunnen betalen, of je ­ouders Turks of Marokkaans of Belgisch zijn."

"Dat maakte bij ons allemaal niet uit. Je moest je onderscheiden door inhoud, want de vorm was hetzelfde. Mijn school zat vol islamitische meisjes die door hun vader aan de schoolpoort werden afgezet en om de hoek van de poort hun hoofddoek afdeden om zich vervolgens te pletter te studeren. Iedereen was gelijk."

Susan Sontag

"Ze was de laatste homo universalis: een filosoof, schrijver, publicist die alles wilde snappen en gefrustreerd was als dat niet lukte. Dat is in ons internettijdperk ondenkbaar. Voor mij is ze een belangrijke overgangsfiguur. Ik heb een voorstelling over haar gemaakt."

"Ze was een kruispuntdenker, iemand die nadacht tijdens een verschuiving van aardplaten in onze westerse cultuur. Ze voelde dat er iets niet klopte aan haar tijd, dat de wereld aan het uitdijen was en dat de nieuwe tijd zich aandiende.

Theaterwetenschapper

"Dat ben ik. Een acteur en een theaterwetenschapper. De combinatie van die twee noem ik theatermaker. Ik voel affiniteit met beide, maar ik switch te vaak om me volledig met een van de twee te kunnen identificeren. Vaak neem ik nog een andere rol aan, dan ben ik schrijver of popster bijvoorbeeld."

"Ik zou nooit één ding kunnen doen. Als ik alleen zou schrijven, zou ik opdrogen. Ik moet mijn ideeën fysiek kunnen maken. Als ik alleen zou spelen, zou ik me gaan vervelen, omdat ik daar te weinig ideeën in kwijt kan. Ik wil de ene keer een wetenschappelijk essay schrijven en de andere keer domme dansjes doen met rookmachines en een pruik op mijn kop."

Cobain

"Cobain was een film van Nanouk Leopold die dit jaar in Berlijn in première ging. Hij gaat over een moeder en een zoon. Ik heb in twee arthousefilms gespeeld. Fantastisch om te doen. Het zijn een soort mini­levens, je kan er als acteur helemaal in opgaan. Het was bijzonder om een moederrol te spelen."

"Ik ben geen moeder en heb ook geen ambitie om er een te worden, maar dat maakte het juist speciaal om er een te spelen. Ik voelde een grote bescherming of ontroering over mijn 'zoon'. Terwijl de moeder die ik speel heel onverantwoordelijk is. Ze is aan de drugs terwijl ze zwanger is van haar tweede en prostitueert zich tegelijkertijd."

Nineties

"Sturm-und-drang was dat. Dan denk ik alleen al aan de zelfmoorden: Kurt Cobain, zanger Michael Hutchence, toneelschrijver Sarah Kane. De tijd dat sigaretten en alcohol nog cool waren, dat je nog heel hard moest gaan om een goede kunstenaar te zijn. Dat is nu niet meer zo."

"Nu zijn kunstenaars van de yoga en de gemberthee. Gelukkig maar. De nineties is een interessante tijd om op terug te kijken, maar ik dweep er niet mee. Wat wel mooi was aan die tijd, is dat pijn mocht ­bestaan. In ons instagramtijdperk kan dat niet meer. Dat de nineties nu zo hip zijn, is wel grappig in dat opzicht."

Instagram

"Ik zit er pas sinds een half jaar op en ik vind het wel een heftig dingetje. Het gaat zo hard. Ik probeer het als deel van mijn werk te zien, maar dat is moeilijk. Je kunt niet ironisch op Instagram zitten. Je moet veel posten, wil je een beetje van invloed zijn, maar dat kost dan weer veel tijd. Ik vind het een spannend medium, maar ik snap ook dat mensen er overprikkeld van raken."

Noord

"Ik houd erg van Amsterdam-Noord. Ik woon er nu vijf jaar. Ik kan er ook steeds minder tegen om met de pont naar de overkant van het IJ te gaan. Amsterdam is een heftige stad. Ik word er een beetje mensenschuw van. Soms denk ik: óf ik woon in een grote stad óf ik heb een iPhone óf ik heb een relatie óf ik maak theater. Maximaal twee van die vier tegelijkertijd. Alle vier kan niet! Ik heb maar één lichaam en één hoofd. Ik probeer zo veel mogelijk uit het centrum te blijven, haha."

"Ik wil graag in Noord blijven, maar ik kan Amsterdam eigenlijk niet meer betalen. Ik heb een huurhuis, maar ik kan nooit iets kopen hier. Op een bepaald moment moet ik de stad uit, jammer. Het enige nadeel aan mijn vertrek uit België is dat ik met de huur die ik nu uitgeef de hypotheek van een ­herenhuis in Antwerpen centrum had kunnen betalen."

Permanent Destruction

"De titel van mijn nieuwste voorstelling én de naam van de band die Joost Maaskant en ik zijn begonnen. Het is een fictieve band maar ook niet, want we geven concerten, verkopen merchandise, nemen platen op en brengen videoclips uit."

"Mensen komen bij deze voorstelling vaak meerdere keren kijken, tot wel vijf of zes keer, zoals echte fans. Als je consequent een band speelt, reageren mensen ook zoals bij een band. Iedereen kent de regels van het popconcert. Je roept: 'Good evening Holland!' en het publiek begint te joelen. Dat vind ik wonderlijk."

Kameleon

"Ik heb wel vaker gehoord dat mensen me niet herkennen, ook al hebben ze me eerder ontmoet. Qua uiterlijk val ik niet zo op. Ik heb acht jaar in dezelfde kroeg gewerkt, minstens drie avonden per week. Toch had ik vaak dat klanten na jaren zeiden: hé, ben jij nieuw? Terwijl ik ze had zien trouwen en scheiden en uithuilen aan de bar. Ik vind het totaal niet erg. Mensen hebben regelmatig het gevoel dat ze me ontdekken, dat is dan wel weer leuk voor hen."

Lowlands

"Ik ga duizend doden sterven. Ik sta in de Juliet straks misschien voor duizenden mensen. Permanent Destruction is overal anders. De voorstelling is eigenlijk een mislukt concert, dus het wordt spannend als het in een setting is op een festival waar echte concerten zijn. Ik ben verder geen enorme festivalganger; ik ben niet zo goed met niet-douchen en campings en massa's mensen en koude pizza eten."

Overprikkeld

"Ik heb steeds vaker een information ­overload. Dit jaar heb ik yoga- en stilteretraites gedaan om ruimte te maken in mijn hoofd. Het is voor het eerst dat ik dat zo erg heb. Ik heb de laatste vijf jaar geen inhoudelijke concessies gedaan."

"Ik heb veel acteurswerk dat zekerheid, geld of prestige kon opleveren afgewezen om mijn eigen voorstellingen te kunnen maken. Ik droeg alleen die inhoud uit waar ik zelf achter stond. Dat heeft er ook toe geleid dat ik een jaar lang heel moe ben geweest. Je eigen werk uit de klei trekken levert nu eenmaal minder geld en rust op dan gestalte geven aan de ideeën van een ander."

Serdar Manavoglu

"Ik weet niet wie dat is, mag ik hem googelen? O, ambassadeur van de Gay Pride. Een paar jaar geleden was ik voor het eerst op de Gay Pride. Ik weet dat iedereen het nu heel commercieel vindt en zelfs stigmatiserend en zo, maar ik weet nog dat ik toen voor het eerst trots was op het feit dat ik in deze stad woon."

Permanent Destruction, The SK Concert, 17/8 Lowlands, later tournee, www.naomivelissariou.com

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden