PlusPS

Nagla Elsayed geeft fietsles aan vrouwen in de buurt: 'Alsof ik ze vrijlaat'

Toen Nagla Elsayed (47) achttien jaar geleden in Amsterdam kwam wonen, overwon ze haar fietsangst. Nu geeft ze les aan vrouwen in de buurt. 'Het geeft ze een gevoel van vrijheid.'

Voordat de cursisten de straat op mogen wordt er geoefend in de gymzaal van buurtcentrum TransvaalBeeld Dingena Mol

Haar eerste fietsles herinnert ze zich nog goed, zegt Nagla Elsayed terwijl ze een grote plastic doos met attributen midden op de tafel in het klaslokaal zet. Samen met haar vader ging ze op straat voor hun huis in Egypte oefenen. Zonder succes. "Ik was doodsbang." Na enkele vergeefse pogingen besloot ze de tweewieler links te laten liggen.

Ze had het nooit als een gemis ervaren, tot ze achttien jaar geleden naar Amsterdam verhuisde. "Ik zag dat iedereen hier fietste, van jong en oud tot dik en dun. Het maakte me jaloers. Ik dacht: waarom kan ik dat niet?"

Op de kleuterschool van haar dochter hoorde ze via andere moeders over fietslessen van Dynamo, een organisatie voor ­welzijnswerk en maatschappelijke dienstverlening voor buurtbewoners. Elsayed overwon haar angst en stapte ­opnieuw op de fiets. Tot haar eigen verbazing kreeg ze er plezier in. "Het was alsof ik vloog," zegt ze.

Haar enthousiasme was zo groot dat ze besloot zelf fietslessen te geven aan buurtbewoners en nieuwkomers. Want als het om integratie gaat komt fietsen wat Elsayed betreft op een tweede plaats, direct na het leren van de taal.

"De meeste vrouwen hier zitten de hele dag thuis. Fietsen geeft ze een gevoel van vrijheid. Het helpt ze met hun kinderen meenemen en de boodschappen doen, het is goed voor de beweging en het kost niks."

Met twee, soms drie groepen per week zijn de fietslessen een succes te noemen. Elsayed ontvangt haar leerlingen bij Boost Amsterdam, een ontmoetingsplek voor buurtbewoners en vluchtelingen, dat vorig jaar zijn intrede nam in het buurthuis Transvaal in Oost.

De Egyptische Nagla Elsayed (in leren jasje) met haar cursisten. 'Ik zeg altijd: wees niet bang, probeer het gewoon'Beeld Dingena Mol

Dat het alleen vrouwen zijn is een bewuste keuze. Elsayed: "Voor het gemak ­komen ze in een broek naar de les, dragen een shirt met korte mouwen en sportschoenen. Sommigen zouden er verlegen van worden als mannen ze zo zouden zien."

De cursus bestaat uit twaalf theorie- en praktijklessen en eindigt met twee examens voor elk onderdeel. "Sommige vrouwen hebben een paar extra lessen nodig, maar de meesten hebben het na die twaalf lessen onder de knie."

Haaientanden
Vrolijk verwelkomt Elsayed de cursisten die één voor één het ­lokaal binnendruppelen. Als de groep compleet is ­begint ze de theorieles met een aantal foto's. Ze wijst naar een vrouw in een gele regenjas die midden op de weg fietst. "Goed of fout?" vraagt ze de groep. Het blijft stil. "Fout. Als er geen fietspad is, moet je zoveel mogelijk rechts fietsen."

Elsayed haalt een houten bord tevoorschijn en zet er een stoplicht, fietser en scooterrijder op. Met haar rechterhand houdt ze een strook met zwarte driehoeken in de lucht. "Dit zijn haaientanden." Ze herhaalt het woord voor de zekerheid in het Arabisch. "Degene die hier staat moet wachten."

De 29-jarige Rita Hanna knikt. In haar ­geboorteland Syrië hebben ze ook haaientanden. Ze wijst naar het stoplicht. "Die doen het meestal niet," fluistert ze. "Daarom rijdt iedereen door elkaar heen."

Rondjes door de gymzaal
Toen Hanna vier jaar geleden in Amsterdam kwam ­wonen, wist ze niet wat ze zag. "Zo veel fietsen overal." Zelf had ze nog nooit op een fiets gezeten. "Maar je moet hier wel. Nu loop ik elke dag naar school of ik ga met de tram. Soms mis ik de tram en kom ik te laat op mijn afspraak."

Oefenen rond de Cruyffcourt aan de President Brandstraat vlakbij BoostBeeld Dingena Mol

Het is een maand geleden dat ze voor het laatst op de fiets zat, bekent ze als de groep op weg is naar de gymzaal op de derde verdieping voor het praktijkgedeelte. Ze pakt een witte Gazelle en stapt aarzelend op. Na drie rondjes door de gymzaal heeft ze het ritme weer te pakken.

"Naar voren kijken, Rita, niet naar je trappers!" roept ­Elsayed haar toe. Ze herkent de angst bij haar cursisten maar al te goed. "Ik zeg altijd: wees niet bang, probeer het gewoon."

Ze lacht. "Ik had nooit gedacht dat ik dat zou zeggen. Een paar jaar geleden was mijn vader hier op ­bezoek. Toen ik hem liet zien wat ik hier nu doe, kon hij zijn ogen niet geloven."

Verderop klinkt een bons. Schater­lachend wurmt Medhin Teki zich onder haar fiets vandaan. "Het is pas haar tweede les," zegt Yvonne Verbeek van Mourik, die de Eritrese vrouw en haar gezin begeleidt.

"Toen ik Medhin naar taalles hier bij Boost bracht, hoorden we van de fietslessen. Dit zal haar stimuleren om vaker naar buiten te gaan en het is makkelijker met boodschappen en de kinderen naar school brengen. Tot nu toe vindt ze het erg leuk."

Voor de Turkse Ayse Bulut is het haar vierde les. Wiebelend komt ze tot stilstand om even pauze te nemen. "Ayse, niet met je voeten remmen," zegt Elsayed. Bulut glimlacht schuldbewust. Onder de rand van haar hoofddoek zijn kleine zweetdruppels zichtbaar. Voor het gemak draagt ze een wijde broek en sportschoenen.

Beeld Dingena Mol

Ze woont al dertig jaar in Nederland en leerde al autorijden en zwemmen. "Nu is het tijd om te fietsen," zegt ze. "Nu moet ik naar mijn werk lopen." Met haar leeftijd van 44 jaar is ze ­zeker geen uitzondering. ­Elsayed: "Veel vrouwen denken eerst aan hun kinderen. Pas als die uit huis zijn, denken ze aan zichzelf."

Opstappen en remmen
Ze pakt een stapel fluorescerende hesjes en deelt die uit aan degenen die nog even mee naar buiten mogen. ­Opstappen en kunnen remmen is een vereiste. Rita Hanna en drie andere cursisten volgen Elsayed naar buiten. In de eerste fase kiest ze meestal voor een plein of park, daarna voor een rustige straat zonder verkeer en als laatste proef een drukke straat mét verkeer.

Vandaag wordt gefietst op de speelplaats op het Joubertplein, waar om het Cruyff Court een sintelbaan is ­gelegd. De groep volgt Elsayed lopend, met de fiets in de hand. Elsayed wijst haar leerlingen op verkeersovertredingen van fietsers. "Er gebeuren hier in het verkeer veel dingen die niet ­mogen. Ik zeg tegen mijn cursisten: jullie ­weten wat goed en fout is. Kies voor het goede."

Na een paar laatste instructies stapt Elsayed op haar zwarte damesfiets en vraagt de vier cursisten haar te volgen. Glunderend kijkt ze achterom. "Als ik ze mee naar buiten neem, voelt het alsof ik ze vrijlaat."

Maar het mooiste gevoel blijft toch als ze oud-leerlingen tegenkomt in de buurt. "Dan zie ik ze zitten op de fiets, met achterop een kind en aan het stuur twee boodschappentassen. En dan zwaaien ze naar me, met één hand. Dat maakt me trots."

Ook leren fietsen?

Geef je op voor de lessen van Nagla ­Elsayed via: naglasalina@hotmail.com

Voor vluchtelingen en azc-bewoners zonder inkomen zijn de fietslessen gratis. Voor mensen met een ­inkomen: €30 voor 12 lessen.

Meer fietscursussen voor volwassenen:
In Westerpark organiseert Stichting Samen Sterk Vrouwen West fietslessen voor vrouwen.
Tijden: woensdag 10.00-11.00 uur en maandag 13.00-14.00 uur.
Kosten: €2 per les.
Aanmelden bij Nora (06 16173508) of Darifa (06 34485084).

Voor fietslessen in De Baarsjes en Bos en Lommer kun je elke woensdag-, vrijdag-, en ­zaterdagochtend terecht bij buurthuis De Tagerijn.
Balboastraat 18, 020 6184952.

In Nieuw-West geeft ­ontwikkelingscentrum Vrouw en Vaart fiets­cursussen.
Kosten: €30 voor 15 lessen. Inschrijven: 020 4100452.
Informatie: Hanneke de Boer (06 42589045).

In Noord is er het project 'Heel Banne fietst', waarbij voornamelijk vrouwen die nog niet (goed) kunnen fietsen, les krijgen. De cursus bestaat uit 10 lessen van 1,5 uur.
Kosten: €17,50.
Inschrijven kan bij Huis van de Wijk De Banne: 020 723 1110.
Of via: welkom@combiwel.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden