Nabokov uit de kluis

Aanbidders van Vladimir Nabokov (Sint Petersburg, 1899), één van de belangrijkste auteurs van de twintigste eeuw, tellen nagelbijtend de dagen. Waarschijnlijk in september, maar in ieder geval dit jaar nog, voltrekt zich een historische gebeurtenis: de publicatie van The original of Laura. De laatste, onvoltooide roman van de schrijver waaraan hij werkte tot hij in 1977 in Lausanne overleed.

De verschijning van The original of Laura is in elk geval een emotioneel moment voor Vladimir Nabokovs zoon Dmitri (76). Als enige nabestaande van de auteur - Nabokovs vrouw Vera Slomin overleed in 1991 - worstelde hij ruim dertig jaar met de vraag of hij nu wel of niet op de laatste wens van zijn vader moest ingaan.

Nabokov droeg zijn vrouw vlak voor zijn dood op het 138 archiefkaarten omvattende manuscript in de open haard te werpen. Vera durfde niet. Ze schoof het dilemma door naar haar zoon Dmitri die, door twijfel verscheurd, het manuscript liet opbergen in een kluis.

Deze dramatische voorgeschiedenis is niet het enige dat de publicatie tot een unieke gebeurtenis maakt. Ook leven en werk van Vladimir Nabokov zelf geven er een bijzonder gewicht aan. Hij was een telg uit een roemrijk Russisch geslacht.
Zijn vader Vladimir Dmitrijevitsj Nabokov, was jurist, journalist en vooraanstaand staatsman. Hij werd in 1922 in Berlijn vermoord.

Zowel aan vaders als aan moeders zijde is de lijst van steenrijke handelaren, industriëlen, wetenschappers, hoge militairen, kunstenaars en politici lang en loopt diep terug in de Russische geschiedenis. Vladimirs vroege jeugd voltrok zich in ongekende luxe en welvaart. Afwisselend in het centrum van Sint Petersburg en op het kolossale landgoed van de familie, zeventig kilometer ten zuiden van de stad.

Door de komst van de Bosjewieken werd het gezin tot ballingschap gedwongen. Voor Nabokov begon een leven van omzwervingen door Europa. Vanwege de dreiging van de nazi's vertrok het gezin naar de Verenigde Staten, waar Nabokov in 1945 het Amerikaanse staatsburgerschap verwierf.

Nabokov kon als schrijver zonder veel graafwerk ruimschoots delven in een goudmijn. Zijn weigering dat ook echt te doen, geeft zijn werk die door velen bewonderde originaliteit. De schrijver wenste zich allereerst te baseren op zijn fantasie en bracht zijn personages als schaakstukken - Nabokov bedacht ook schaakparadoxen - in stellingen, waaruit ontsnappen lastig of zelfs helemaal niet mogelijk was. Toen Nabokov werd gevraagd waar zijn roman Lolita nu precies over ging (Pedofiele erotiek? Een kritische schets van de Amerikaanse samenleving?), sprak de auteur handenwrijvend: ''Het gaat over de intellectueel Humbert Humbert, die nauwkeurig de tralies van zijn eigen cel beschrijft.''

De faam van Nabokov als de gecertificeerde briljante romancier van de vorige eeuw, verschaft de op handen zijnde publicatie van The original van Laura extra gewicht. Iedereen vraagt zich af hoe geniaal het onbekende werk zal zijn, terwijl boze tongen beweren dat de laatste Nabokov een tegenvaller is. Viel de inhoud zoon Dmitri zo tegen dat hij bang was dat het een smet zou werpen op vaders imago als briljant auteur? Volgens Dmitri zelf is daarvan geen sprake. In een Duitse uitgave van Vanity Fair verklapte Dmitri Nabokov dat zijn vader met The original of Laura zijn vertelkunst naar een hoger niveau heeft getild.

Het verhaal zou handelen over een geleerde met overgewicht die is getrouwd met een jongere vrouw die overspel tot een kunst heeft verheven. Op enig moment ontwikkelt de hoofdpersoon zelfmoordgedachten, of liever: gedachten over zelfuitwissing zonder volledig te verdwijnen. Dat klinkt al meteen Nabokoviaans.
Wat het precies is, weten we op zijn vroegst volgende maand. Een definitieve publicatiedatum is nog niet bekend. Ook de uitgever is nog niet onthuld. (JOB JANSSENS)

De verschijning van The original of Laura is een emotioneel moment voor Vladimir Nabokovs zoon Dmitri. Foto GPD/Donald Stampfli
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden