'N/Z-lijn kon wel worden verzekerd'

Het Amsterdams college heeft altijd gesteld dat verzekeren bij aannemers onbespreekbaar was omdat geen aannemer op die basis zo'n complex project in de slappe Amsterdamse bodem zou aandurven. Foto ANP Beeld
Het Amsterdams college heeft altijd gesteld dat verzekeren bij aannemers onbespreekbaar was omdat geen aannemer op die basis zo'n complex project in de slappe Amsterdamse bodem zou aandurven. Foto ANP

AMSTERDAM - De Noord/Zuidlijn was vanaf het begin als project, tegen hoge kosten, best verzekerbaar. Ook zou het mogelijk geweest zijn de metrolijn risicovrij voor een vast bedrag te bouwen.

Dit onthulde gisteren Tjalling Halbertsma, vermogensbeheerder en oud-fractieleider van de PvdA in de Amsterdamse gemeenteraad. Halbertsma, adviseur van PriceWaterhouseCoopers, kreeg als bestuurder van bank Mees Pierson 'deze signalen uit de markt'.

Het verbaasde Halbertsma dat Amsterdam niet overwoog het risico turnkey helemaal bij de aannemer te leggen. De aannemer geeft dan een prijs waarin risico's zijn afgekocht.

Het Amsterdams college heeft altijd gesteld dat dit bij aannemers onbespreekbaar was omdat geen aannemer op die basis zo'n complex project in de slappe Amsterdamse bodem zou aandurven. Halbertsma: ''Siemens had aangeboden het hele project over te nemen.''

Het bedrijf zou dan niet alleen de lijn aanleggen, maar ook het materieel, de treinen, leveren om ermee te gaan rijden. ''Ik heb gevraagd wat het meer zou kosten dan de aanneemprijs van twee miljard gulden als je van alle risico's af wilde zijn. Het antwoord was vijfhonderd miljoen gulden - extreem veel.''

Halbertsma maakte zich zorgen over het reservepotje van vier procent waar de gemeente Amsterdam vanuit ging. Siemens ging ruwweg uit van een risico van 25 procent.

Halbertsma: ''Ik dacht: rekent de aannemer zich rijk? Of zijn de risico's zo groot?'' Verder had Halbertsma vraagtekens gezet bij het besluit van Amsterdam onverzekerd te gaan bouwen.

Er was voor twaalf miljoen euro een interne verzekering bij het gemeentelijk verzekeringsbureau VGA afgesloten, maar dat is bijna zelfde als onverzekerd bouwen, omdat de gemeente bij calamiteiten moet betalen.

Verzekeraars wilden volgens het gemeentebestuur geen verzekering afsluiten. Daar werden allerlei argumenten voor aangedragen. Halbertsma: ''Dan was de markt ingestort, later gaf men de schuld aan de dotcomcrisis. Het beeld was, 'wij kunnen er dus niets aan doen', en kunnen ook wel zonder. (...) Ik vond het ongelooflijk.''

''Ik heb verzekeraar Marsh opgebeld en gevraagd: is dat nou echt zo? Het antwoord was: nee, daar is best een markt voor. Ik heb dat bij wethouder Mark van der Horst neergelegd.

En gezegd: we gaan nu risico's aan die ons als gemeente te buiten gaan. Van een tunnel die inklapt, tot het Centraal Station dat zou imploderen.''

Toen in oktober 2002 het definitieve besluit viel, wist Halbertsma dat nog niet in detail. Halbertsma verklaart de gang van zaken uit het feit dat de Amsterdamse politiek zich als geheel heeft verbonden aan het project.

De PvdA ging niet zomaar akkoord. In een motie werd een extra reserve van tachtig miljoen afgedwongen. (TON DAMEN)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden