Plus

Museumnacht: 'Kunst is niet saai, maar juist cool'

55 culturele instellingen openden zaterdagavond de deuren voor de jaarlijkse Museumnacht in Amsterdam. Het Parool nam een kijkje bij vier locaties.

In het Stedelijk Museum konden bezoekers zelf kunst maken met borduren.Beeld Eva Hofman

Van beats naar bruine kroeg

Als zangeres Mieke Stemerdink het begincouplet van Amsterdam Huilt zingt, wiegt het publiek mee, van links naar rechts, met het slepende ritme van de smartlap. Buiten is het weer guur, binnen kruipt het publiek dicht tegen het podium aan.

De hal van het Stadsarchief is nokvol voor de optredens die deze 17e editie van de Museumnacht officieel openen. De optredens - van onder meer de Amsterdam Klezmer Band, rapper Bokoesam en Roxeanne Hazes - vormen een muzikale mozaïek van de vele culturen in Amsterdam.

De brassband Gallow Street brengt het publiek in vervoering met overweldigende hiphop beats. Daarna gaan we van de bruine kroeg, met Een Beetje Verliefd van Roxeanne Hazes, naar de Cariben met de swingende Trafassi.

Raoul Verhees (47) uit Oostzaan heeft voor de eerste keer zijn zoon Vitor (13) en dochter Chiara (10) meegenomen. Na opening gaan ze naar het Rijksmuseum, het Van Gogh en het Eye. Daar zal Vitor om middernacht veertien worden - genoeg reden voor een feest.

De Museumnacht is wederom uitverkocht en daarom loopt Aron Eiland, projectmanager van Stichting Museumnacht Amsterdam, ontspannen met een tevreden grijns rond tussen de menigte.

Mieke Stemerdink tijdens de opening in het Stadsarchief.Beeld Bart Nauta

Swingen in het Van Goghmuseum

"Als je nog een stilleven wilt zien, kun je ook daar kijken," roept een voorbijganger boven de dreinende muziek in het Van Gogh uit. Hij wijst naar boven. Zo door het raam ziet het er ook uit als een stilleven: een lange rij wachtenden buiten in de regen.

Binnen is het feest. "We komen een beetje voor de muziek en een beetje voor de kunst," zegt Amaya Hagen (24) uit Amsterdam. Ze staat met een vriendin en een glas witte wijn te luisteren naar het concert in de centrale hal. Veel trompetten, de swing zit er in. Vroeg op de avond staat zelfs de trap al vol met toeschouwers.

Minder vol is het in de kunsthallen zelf. "Heel leuk dat je nu eens zonder al die achterhoofden naar de exposities kunt kijken," vindt Max De Bussy uit Amsterdam. "Veel mensen komen gewoon voor een biertje, maar ik kom om de dingen te bekijken die je normaal niet kunt zien omdat er dan toeristen voor staan. Alleen de app die ze hebben ontwikkeld is ontzettend slecht. Je kunt een programma samenstellen, maar na tien minuten is dat al weer weg"

Een van de programmapunten is de lezing van Vincent Icke in het auditorium. "De werkelijkheid kun je zien door een instrument, maar de waarheid maak je als mens zelf," zegt Icke. Het handjevol bezoekers luistert aandachtig, maar de lezing wordt bijna overstemd door de saxofonen in de centrale hal.

In de centrale hal was er muziek.Beeld Eva Hofman

De meeste magische plek van Museumnacht

Ook voor de Portugese Synagoge staan lange rijen. In de wind en de regen wachten Thera Jonker (57) uit Utrecht en Reinier Warschauer (57) uit Portland (in de Amerikaanse staat Oregon) al een uur om binnen te komen. Warschauer komt speciaal uit Amerika om de snoge te zien, waarvan hij zich afvraagt of zijn vader er ooit is geweest.

De twee tenten op de binnenplaats, waar de bezoekers warme falafel eten en koosjere wijn drinken, geven beschutting tegen de herfstkou. De wind laat een keppeltje door de lucht door vliegen; een meneer rent er achterna.

Eenmaal binnen in de met duizend kaarsjes verlichte synagoge zegt Warschauer triomfantelijk: "We zijn er!" Hij vindt het er prachtig. Het interieur is sinds de 17e eeuw niet verandert, de koperen kaarsenhouders zijn al eeuwen dezelfde, er is geen elektriciteit en geen verwarming - monden vallen van ontzag voor deze plek open, gevolgd door de mist van een gecondenseerde adem.

David Cohen Paraira (68) uit Amstelveen geeft hier vaker rondleidingen maar dit is zijn eerste keer Museumnacht. Je mag hem vanavond alles vragen over het Jodendom. Cohen Paraira heeft tientallen synagoge in wereld gezien, maar aan deze waar hij al zestig jaar komt, kan geen andere tippen. Met haar historie en de sfeer, is de met kaarsen verlichte synagoge vanavond misschien wel de meest magische plek van Amsterdam.

De met kaarsjes gevulde synagoge.Beeld Bart Nauta

Stedelijk benadrukt de participatie

Elk kwartier verzamelt zich in de ontvangsthal van het Stedelijk Museum een groepje mensen. Ze worden meegevoerd door zogenaamde Blikopeners, jongeren die hen door het museum leiden. Ze geven uitleg en stellen prikkelende vragen. Of, zoals blikopener Fenneke Mooij (21) het formuleert: "We laten zien dat kunst niet saai is, maar juist heel cool."

"Cool," vindt ook Wendy Peters (27) uit Amsterdam. "Heel handig, zo'n uitleg. Zeker bij de hele moderne kunst waar normaal geen uitleg bijstaat, is het fijn om iemand bij je te hebben die het verhaal kent achter de kunst. Dan leer je veel meer."

Uitleg zou ook goed van pas komen bij Hanka Verburg (30) en Naidu Leijenhorst (30). Ze staan samen gebukt boven een groot instrument vormen te borduren op een gespannen lap. "We wisten eigenlijk niet zeker of we wel mochten," zegt Leijenhorst. "Dus misschien staan we nu wel iemands kunstwerk te verpesten."

Vanavond lijkt het erop dat het Stedelijk de nadruk wil leggen op participatie. Behalve het borduurtoestel is er meezingkoor van experimenteel muziekproject VONK en is er in de kelder van de badkuip een workshop met de centrale vraag: 'Hoe zou u het inrichten?'

Al vroeg staan er daar bij de cocktailbar bezoekers te discussiëren. Ook de Blikopeners wordt het hemd van het lijf gevraagd. Soms gaat de participatie zelfs iets te ver, zoals wanneer een man dromerig zijn hand uitstrekt naar een kunstwerk van We Make Carpets. "Zou je het alsjeblieft niet willen aanraken?," vraagt de suppost. Zelfs op Museumnacht mag niet zomaar alles.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden