Multi-instrumentalist Prince (1958-2016) domineerde de jaren 80

Natuurlijk schitterde hij ook daarna nog vaak genoeg, maar op zijn allerbest was Prince in de eighties.

Madonna en vooral Michael Jackson moesten hun meerdere bekennen in Prince.Beeld epa

Zoals de Beatles de belangrijkste popact van de jaren zestig waren geweest en Bowie die van de jaren zeventig, domineerde Prince de jaren tachtig.

Natuurlijk, Madonna en vooral Michael Jackson waren ook mega in die tijd, verkochten zelfs meer platen dan hij, maar in artistiek opzicht moesten ze, zeker Madonna, hun meerdere erkennen in Prince.

Zoals alle heel groten in de popmuziek was Prince behalve een vernieuwer ook iemand die de muziekgeschiedenis goed kende. Hoe vooruitstrevend zijn platen ook waren, je hoorde er de invloed van voorgangers als James Brown, Sly and the Family Stone en Jimi Hendrix goed op terug. Uiterlijk had de zo androgyne ogende Prince zijn voorloper in de extravagante jarenvijftigrocker Little Richard.

Prince in Den Bosch in 1995Beeld anp

Funk Machine
Muziek zat de in Minneapolis geboren Prince Rogers Nelson in de genen. Zijn vader was pianist, zijn moeder jazzzangeres. Op pa's piano schreef Prince als zevenjarige al zijn eerste nummer: het veelzeggend getitelde Funk Machine. Helaas had zijn vader geen bandrecorder bij de hand. Innig bevriend was hij als tiener met André Cymone, een buurjongen met wie hij de liefde voor de muziek deelde.

De twee speelden in een schoolband waarvan ook Morris Day, de latere leider van de door Prince gesteunde groep The Time, deel uitmaakte. Negentien jaar oud was Prince toen hij een voor zo'n jong iemand uitzonderlijke deal sloot met platenmaatschappij Warner. Voor het opnemen van drie albums kreeg hij een budget van 180.000 dollar. In 1978 verscheen zijn debuut For You.

Multi-instrumentalist
Op het album speelde Prince alle 27 te horen instrumenten zelf, meldt de hoes. Multi-instrumentalisten komen meer voor in de popmuziek, maar slechts weinigen zijn zo bedreven op zoveel verschillende instrumenten als Prince dat was. De gitaar, die hij werkelijk kon laten zingen, was zijn hoofdinstrument, maar zowel in de studio als op het podium switchte hij moeiteloos naar keyboards, bas en drums.

Kleine kanttekening bij die 27 instrumenten van For You: niet vermeld op de hoes stond dat elk gebruikt gitaartype apart meetelde. Soft and Wet, de van het album afkomstige eerste, zij het bescheiden hit van Prince (nummer 92 in de Amerikaanse Top 100), had een erotische lading die veel van zijn werk zou kenmerken. Zijn openlijk beleden obsessie met seks leverde hem de bijnaam His Royal Badness op.

Viezemannenregenjas
Tijdens concerten droeg hij in die beginjaren onder een klassieke viezemannenregenjas dameskousen met jarretelles. In die outfit stond hij in 1981 ook op het podium van het Amsterdamse Paradiso. Met het album Prince (1979) en Dirty Mind (1980) had hij thuis in de Verenigde Staten zeker bij het zwarte publiek al een flinke reputatie opgebouwd, maar in Europa was hij nog zo goed als onbekend. Hoeveel mensen later ook zouden claimen erbij te zijn geweest, in werkelijkheid maakte Prince zijn Nederlandse concertdebuut voor slechts een paar honderd toehoorders.

MTV, dat toen nog vrijwel nonstop videoclips vertoonde, speelde een grote rol in de definitieve Amerikaanse doorbraak van Prince. De zender die verder niet veel met zwarte muziek op had, vertoonde in hoge rotatie de clip bij het nummer Little Red Corvette, dat zodoende Prince' eerste Amerikaanse top 10 hit werd. Het nummer was afkomstige van het in 1982 verschenen album 1999, waarvan het titelnummer hem zijn eerste hit in Nederland opleverde.

Purple Rain
Met het album Purple Rain en de gelijknamige, losjes op zijn eigen leven gebaseerde speelfilm, bereikte Prince in 1984 thuis in de Verenigde Staten, maar ook in de Europa de status van superster. Belangrijk daarbij was dat hij met zijn muziek, die behalve soulvol en funky ook stevig rockend was, zowel het zwarte als het witte publiek wist aan te spreken. Toen hij in 1986 voor het eerst na dat matige bezochte Paradisodebuut weer naar Nederland kwam, stond hij drie avonden achtereen in een uitverkocht Ahoy-stadion in Rotterdam.

Purple Rain zou altijd zijn bestverkochte album blijven, maar het artistiek hoogtepunt in zijn platenoeuvre was het in 1987 verschenen Sign of the Times, een dubbelelpee die klonk als een funky jarentachtiggtegenhanger van het muzikaal ook zo kaleidoscopische Sgt. Pepper's van The Beatles.

Galgenwaard
Maar aan pyschedelische zweverij deed Prince, anders dan op de voorgangers Around the World in a Day en Parade, niet op Sign of the Times. In het titelnummer sneed hij onderwerpen als armoede, geweld en drugsverslaving aan. Zo mogelijk nog beter dan het album was de bijbehorende tournee die hem in juni '87 naar het Utrechtse Galgenwaard bracht. In dat voor popconcerten nogal ongebruikelijke stadion gaf hij zijn beste Nederlandse optreden, een show die vooruitstrevend en traditioneel tegelijk was; muzikaal toekomstspektakel en traditionele soulrevue ineen.

Zijn status als superster wist Prince in de vroege jaren negentig moeiteloos te behouden met albums als Graffiti Bridge en Diamonds and Pearls. Waar andere artiesten soms jaren niets van zich lieten horen, was het bij Prince sinds Purple Rain gebruikelijk dat hij elk jaar een nieuw album uitbracht. Zelf wilde hij de frequentie nog verder opvoeren, maar zijn platenmaatschappij (nog altijd Warner) dacht daar anders over.

The Artist Formerly Known as Prince
Het conflict daarover leidde tot een verwarrende periode in Prince' carrière. Eerst zwoer hij de naam waaronder de wereld hem had leren kennen af. Er voor in de plaats kwam een symbool, een soort combinatie van de tekens voor mannelijkheid en vrouwelijkheid. Omdat niemand wist hoe dat uit te spreken, vond hij het later goed dat hij werd aangeduid als The Artist Formerly Known as Prince, meestal afgekort tot Tafkap. Hoe hij dacht over zijn relatie met Warner uitte hij ook door, tamelijk potsierlijk, in het openbaar te verschijnen met op zijn gelaat het woord 'slave'.

Na een voor Prince's doen uitzonderlijk lange platenstilte van vier jaar verscheen in 1996 Chaos and Disorder. Daarna kwamen nieuwe albums, die hij allemaal opnam in zin eigen Paisley Park-studiocomplex, weer in ouderwets rap tempo. Maar het niveau van zijn platen uit de jaren tachtig zou hij nooit meer halen. Het deed niets af aan zijn reputatie als podiumartiest. Elke keer als hij Nederland aandeed, voor het laatst in 2014, was dat goed voor een hernieuwde aanval van Princemania.

Hij had een bijzondere band met ons land, waar hij optrad in de grote zalen, maar net zo lief ook in intieme clubs als in Amsterdam Paradiso en de Melkweg. Hij werkte samen met Candy Dulfer en was ook close met de zangeressen van de Amsterdamse groep Loïs Lane. Hoorbaar beïnvloed door de muziek van Prince is de Nederlandse popster Jett Rebel. In Amerika behoren D'Angelo, Pharrell Williams en Frank Ocean tot zijn belangrijkste muzikale volgelingen.

Heeft u herinneringen aan, anekdotes over of foto's met Prince? Of was u bij een concert van His Royal Badness in Amsterdam? Stuur uw verhalen naar nieuwsdienst@parool.nl.

Prince in 1990Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden