PlusFilmrecensie

Mother!

De personages van Darren Aronofsky maken zichzelf vaak op spectaculaire wijze kapot. In Requiem for a dream komt het door verslaving. In Black swan door ambitie. In Mother! komt het echter door onschuld.

Mother!Beeld -

Dat maakt zijn nieuwste film een pijnlijke zit. De enige fout in het karakter van Mother (Jennifer Lawrence) is haar naïeve en grenzeloze liefde voor Him (Javier Bardem).

Nadat zijn kolossale landhuis door vuur werd verzwolgen, herbouwde ze het met haar eigen handen. Hij, een dichter die mensen niet alleen raakt maar ook verandert, probeerde ondertussen vergeefs nieuw werk te produceren.

Hun relatie zit in een onuitgesproken crisis als er een vreemde figuur (Ed Harris) op de stoep staat. Hij claimt de nieuwe dokter te zijn in het lokale ziekenhuis en heeft een plek nodig om de nacht door te brengen.

Warrig verhaal, maar Him ontvangt hem met open armen. Dit tot verbijstering van Mother, die zijn aanwezigheid ziet als een verstoring van hun tweepersoonsbubbel. Ze vindt het een eerste aanwijzing dat Him niet genoeg aan haar heeft.

Binnen het hollywoodsysteem
De afgelopen tien jaar werkte Aronofsky braaf binnen het Hollywoodsysteem. Hij maakte kleine en grote publieksfilms waarin zijn unieke talent weliswaar zichtbaar was, maar toch wat op de achtergrond bleef.

In Mother! zien we eindelijk de ongetemde Aronofsky van Pi, Requiem for a dream en het geflopte maar majestueuze The fountain weer eens aan het werk. Dat is geen maker die ­argumenten netjes structureert en onderbouwt, maar een auteur die puur gevoelsmatig schrijft en regisseert; die niet op het verstand, maar op het onderbewustzijn inspeelt.

Als de bel voor de tweede keer gaat, staat de vrouw van de vreemde man op de stoep.

Dit door Michelle Pfeiffer gespeelde kreng drijft Mother langzaam tot waanzin. Voor ze het doorheeft, loopt het huis vol met onbekende mensen die geen enkele boodschap aan haar hebben.

Concreter zullen we de plot niet maken, want Mother! is gebaat bij weinig voorkennis. Wat aanvankelijk een vrij conventionele horrorfilm is, groeit uit tot een multi-interpretabele tour de force waarin alle grote thema's uit Aronofskys oeuvre voorbijkomen.

Dat het door Bardem gespeelde personage simpelweg Him heet is natuurlijk geen toeval. Al ver voor Noah toonde Aronofsky zich geobsedeerd door religie en Godsfiguren. Het is ook niet moeilijk in Lawrence een soort Maria te zien, met haar engelachtige voorkomen en gedienstige uitstraling.

Die rol is veel moeilijker dan hij op het eerste gezicht misschien oogt. Meer dan de helft van alle shots zijn ­close-ups van Lawrence die reageert op wat om haar heen gebeurt. Ze is onze enige verbinding met het gezond verstand, terwijl Aronofsky zijn hel langzaam warm stookt.

Melodramatisch uitroepteken
Er is al veel gezegd over het uitroepteken in de titel. Dat staat voor melodrama, voor de sardonische én ironische humor waarmee dit verhaal is besprenkeld, voor het voorbij alle grenzen van de goede smaak gaan. Want subtiel is Mother! allerminst. In de laatste akte lijkt Aronofsky door een megafoon in het oor van zijn publiek te willen schreeuwen, terwijl hij de halve wereld laat vergaan in een orgie van bloed, vuur en andere narigheid.

Het is veel te veel en veel te groot om allemaal in één ­viewing te kunnen verwerken. Menig kijker zal dan ook emotioneel afhaken. Te midden van al dat geweld houdt Aronofsky echter knap een boeket metaforen omhoog.

Waar Mother! uiteindelijk over gaat? Over de manier waarop mannen vrouwen misbruiken, vaak achteloos of zonder dat ze het zelf doorhebben. Én over de wijze waarop kunst leven en liefde kan verslinden. Én over de absurditeit van beroemdheid en de enorme gevaren die dat met zich meebrengt. Én over een wereld die zo vol onrecht zit dat hij wel uit elkaar móét knallen van ellende.

Dat klinkt een tikkeltje pretentieus, vindt u? Jazeker! En gelukkig maar! Aronofsky is een van de weinige in Hollywood actieve regisseurs die de maan soms uit de lucht probeert te schieten. Ooit zal hij daarin slagen.

MOTHER!
Regie
Darren Aronofsky
Met Jennifer Lawrence, Javier Bardem, Ed Harris
Te zien in Arena, FC Hyena, Filmhallen, Kriterion, The Movies, De Munt, Tuschinski

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden