Plus Klapstoel

Mostafa Hilali: 'Terroristen kunnen ons niet met terreurdaden verslaan'

Mostafa Hilali (1973) is luitenant-kolonel bij de Landmacht. Hij is een van de initiatiefnemers van #nietmijnislam. Dinsdag 29 maart geeft hij een Vrijheidscollege over angst. Een interview aan de hand van 16 trefwoorden.

Mostafa Hilali Beeld Harmen de Jong

Meknes

"Een van de vier Koningssteden van Marokko. Ik ben er geboren en het is echt thuis van huis. Ik was drie toen ik er wegging, maar tot mijn achttiende gingen we standaard elke zomer zes weken naar Marokko. Nou ja, ook weer niet zo standaard, ik ben altijd voorzichtig als het om standaardbeelden gaat. Mijn ­vader was vrachtwagenchauffeur en zeer conscious als het om veiligheid ging. We hadden wel een busje maar niet zo'n zwaarbeladen imperiaal bovenop de auto."

Amsterdam

"Ik woon nu in Den Haag, maar ik zal ­eerder zeggen dat ik Amsterdammer ben dan Hagenees of Hagenaar. Dat hoor je ook aan mijn accent. We gingen van Oost naar Noord naar Osdorp-West. Ik ben een Amsterdams jochie van de straat."

Engels

"Mijn docent op school geloofde niet dat ik op mijn twaalfde al The hobbit in het Engels had gelezen. Ik heb een jaar Engels gestudeerd, de lerarenopleiding. Een bizar jaar, de liefde voor het Engels bleef, maar ik werd zo moe van de discussies in de klas. Waarom is th th?"

"Het was ook het jaar dat mijn kaak werd gebroken door vier wat minder vriendelijke mannen die vonden dat ik niet met een blond meisje mocht daten. Dat was de eerste keer dat ik ermee werd geconfronteerd dat ik anders was dan anderen. Na dat jaar ben ik gaan werken, ik wist het echt niet meer. Maar ik lees nog afgrijselijk veel Engels."

Uniform

"Een tweede huid. Heel veel mensen zien alleen een uniform, je bent symbool van de staat, van een collectief. Maar ik kan een uniform dragen en nog steeds Mos­tafa zijn. Het betekent iets voor me, een verbondenheid met een groter iets dan jijzelf. Met het verleden ook. Ik hoor bij het regiment der Limburgse Jagers, die hebben gevochten bij Waterloo, in de meidagen van 1940. Mijn voorouders woonden elders, maar toch ben ik trots op dat verleden. Ik ben daar gevoelsmatig mee verbonden."

"Ik werkte bij een bank, had een interne opleiding afgerond. Ik stapte een paar bushaltes eerder uit om even een stukje te lopen, na te denken. Ga ik dit serieus de rest van mijn leven doen? Ik voelde me elke stap droever worden. Toevallig liep ik langs een banenwinkel van de Koninklijke Landmacht. Ik dacht: dat is ook wel wat. Een paar jaar iets van de wereld zien, een beetje avontuur. Dat is twintig jaar geleden. Things changed."

Afghanistan

"Een liefde-haatrelatie. Een prachtig land, qua landschap en mensen, maar met de schoonheid van een roofdier; er zit altijd iets gevaarlijks aan. Je staat er op de grens van aanbidding en angst. Ik was er in 2002 voor het eerst uitgezonden. Ik vloog terug van Kaboel, over het Hindoekoesjgebergte naar Kirgizië. Ik mocht van start tot landing in de cockpit zitten en had het gevoel dat ik in de ­hemel was."

Angst

"Helaas weer heel relevant deze week met Brussel. Je ziet dat de angst aan het toenemen is, na Parijs, na Istanboel, en dan nu Brussel. Mensen zeggen: 'Nu komt het wel heel dichtbij.' Het is lastig want die angst is niet gebaseerd op feiten maar op aannames, op onderbuikgevoel dat wordt gevoed door mensen die er niet goed over nadenken."

"Terroristen plegen hun daden niet om te winnen door verliezen toe te brengen. Ze kunnen ons met terreurdaden niet verslaan. De populatie is zo groot, die kun je niet met een aanslag uitschakelen. Maar je kunt wel angst zaaien. En dat is precies wat nu gebeurt. Ik hoop dat we niet door die angst terroristen in de kaart gaan spelen en afstappen van onze principes, van de democratie, de rechtsorde. We moeten oppassen dat we in het proces niet onszelf kwijtraken."

#nietmijnislam

"Het is typisch iets waar ik naar kijk en denk: ik hou ervan, maar het was beter geweest als het er niet was. Dat het niet nodig was geweest. Het was een initiatief van vijf mensen na de aanslag op Charlie Hebdo. We dachten: we moeten onze stem laten horen. Dit doen jullie niet uit mijn naam, niet uit naam van mijn religie. We wisten niet dat het zo groot zou worden. We werden geprezen om onze 'mooie socialmediastrategie'. Dat wás het helemaal niet. Maar na Parijs, en ook nu weer raakt het mensen klaarblijkelijk genoeg om de posts te willen lezen en delen."

Welmijnislam

"De islam die ik van mijn ouders heb meegekregen. Bijna paradoxaal. Ik ben orthodox opgevoed, Koranschool, vijf keer per dag bidden. Maar mijn ouders zeiden wel: dit is onze weg, maar niet per se die van iedereen. Wat je ermee doet, moet je zelf weten, het is jóuw leven met God. Dat is in essentie mijn islam. En die diversiteit is klaarblijkelijk gewenst. diversiteit is klaarblijkelijk gewenst. Want als je gelooft in de Almachtige en Hij had het anders gewild, dan had Hij dat dus kunnen regelen."

De drie L's

"Je hebt echt zitten graven! Dat is van The Other Manager, de prijs die ik in 2010 kreeg als multicultureel manager. Net als met #nietmijnislam sta ik daar dubbel in. Ik werd genomineerd vanwege mijn andere achtergrond. Maar ­helaas is zoiets ook nodig om een signaal af te geven."

"Ik moest een pitch houden, in twee minuten iets roepen. Zo kwam ik op die drie L's. Liefde voor een land, een samenleving; het lot dat mijn ouders in Nederland heeft doen terechtkomen; en hoe ik bijna in een vlaag van verstandsverbijstering bij het leger ben gekomen. En leiderschap: als officier moet je tussen drie functionaliteiten laveren, die van krijger, manager en diplomaat."

Rolmodellen

"Als krijger: generaal De Kruif. Toen ik net begon, zou ik een gevechtspeloton onder me krijgen, maar hij gaf me een clubje revaliderenden. Daar had ik een dikke baal van, ik dacht: ik ben geen oppas voor soldaten met zere knietjes. Maar achteraf was het heel goed voor mij. Ik leerde: het gaat niet om vechten maar om de mensen in je eenheid voor wie je verantwoordelijk bent. Als manager: mijn moeder, zij is de fixer, ze regelde alles met zes kids. En mijn vader is de ultieme diplomaat. Dat is traditioneel ook de rol van de stamhouder in mijn familie, zijn vader had dat en mijn vader heeft het geërfd. Mensen verbinden, voor mijn vader is dat als ademhalen."

Emotiemens

"Ja ja, dat ben ik. 'Quick to anger, quick to laugh.' Ik ben een voeler-doener. Natuurlijk kan ik ook nadenken, maar ik doe veel op intuïtie, fingerspitzengefühl. Dat mensen bij Defensie emotieloos zouden zijn is flauwekul. We zweren trouw aan een vaandel dat tweehonderd jaar oud is, dat is toch echt een emotionele overweging. En ik denk dat het goed is. Het alternatief is een leger van robots die niet nadenken over goed en kwaad."

Maskers

"De meeste maskers, daar ben ik wel vanaf. Maar er is een periode geweest dat ik veel maskers droeg, ik heb er hard aan moeten werken ze af te doen. Een van de eerste maskers kwam nadat ik op mijn negentiende in elkaar was geslagen, dat van: het doet me niks. Terwijl het me tot op het bot heeft gekwetst. Het masker van toen ik officier werd en mijn rol naar mijn maatjes toe veranderde. En ik ben gescheiden, toen kwam het flierefluitende 'ik stort me op mijn werk'-masker om de pijn te verhullen. Inmiddels zie ik in dat die maskers niet nodig zijn, een combinatie van leeftijd, ervaring en partner. Mijn vrouw Linda is erg van de zelfreflectie en hield me een spiegel voor."

Vader

"Sami is nu anderhalf en toen hij geboren was kwam het echt bij me binnen: die gigantische verantwoordelijkheid voor de rest van je leven. Ik dacht: hoe heeft mijn vader dat zes keer gedaan? Vorig jaar ben ik een paar maanden voor werk weggeweest, toen kreeg ik helemaal respect voor hem. Hij was vijf jaar alleen in Nederland, voor wij overkwamen. Telefoneren was duur, een keer per jaar zag hij ons en that's it. Ik kon elke dag facetimen en appen en toch werd ik half gek."

17 miljoen mensen

"Een hele hoop. Ik denk aan dat liedje, 16 miljoen mensen. O, was dat 15? Ik geloof dat die 17 miljoen heel veel met elkaar delen. Natuurlijk zijn er een paar die niet op een positieve manier in de wedstrijd staan, maar we moeten elkaar niet opgeven. Als mensen iets fout doen: het zijn ónze mensen. Je moet je niet distantiëren, ook niet bagatelliseren. Maar goed of fout, je blijft elkaar vasthouden; 17 miljoen als het concept Nederland."

Jelle Brand Corstius

"Ik zal nooit iets met de as van mijn vader kunnen doen, mijn vader zal worden begraven in Marokko. Maar als Jelle over zijn vader schrijft, moet hij toch een band hebben gevoeld. Dat deel ik. Mijn vader is voor mij altijd een groot voorbeeld geweest in het zijn van man."

Cruijff

"Ook een Amsterdams jochie. Ja, dat is een groot verlies. En het was een bizarre samenloop van omstandigheden. Donderdag is hij overleden, op dezelfde dag dat generaal Mart de Kruif afscheid nam als Commandant Landstrijdkrachten. Op die dag ben ik twee Cruijffen/Kruifen kwijtgeraakt."


Tussen 29 maart en 5 mei 2016 vinden in Nederland diverse Vrijheidscolleges plaats, zie www.vrijheidscolleges.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden