Moslimbroederschap wil meer greep op ngo's

Een controversieel wetsvoorstel geeft de Egyptische regering nog meer macht over niet-gouvernementele organisaties in het land. De overheid zou onder meer alle geldstromen kunnen controleren.

Omringd door veiligheidstroepen roept een demonstrant leuzen tegen president Morsi.Beeld ap

Het wetsvoorstel, dat door de Moslimbroederschap is gepresenteerd in het Egyptische parlement, geeft de overheid de macht zich te mengen in het interne beheer, de activiteiten en de fondsenwerving van organisaties. Volgens critici worden de 41.000 ngo's in Egypte op die manier de facto onderdeel van het staatsapparaat.

Staatsorganisaties
"Als de wet er komt, zullen alle ngo's in feite onder de regering werken", zegt Hafez Abu Seada,voorzitter van de Egyptische Organisatie voor Mensenrechten. "We zouden niet langer onafhankelijk zijn, maar agenten van de staat worden."

Volgens Abu Seada is inmenging van de staat niets nieuws voor Egyptische ngo's. Het regime van Hosni Moebarak ontmoedigde ngo's met repressieve wetten om verkiezingsfraude, mensenrechtenschendingen of foltering aan het licht te brengen. De oppositie beschuldigt ook de islamistische regering van de huidige president Mohamed Morsi ervan steeds meer restricties op te leggen in een poging critici het zwijgen op te leggen.

"Met het wetsvoorstel wordt geprobeerd een nieuwe politiestaat op te richten. De controle van ngo's door veiligheidsdiensten wordt wettelijk vastgelegd", zegt de NSF, de grootste oppositiepartij in een verklaring. "Het belangrijkste doel is de mensenrechtenorganisaties ervan te weerhouden om de schendingen onder president Morsi en zijn veiligheidsapparaat aan het licht te brengen."

Niet goed gelezen
De Moslimbroederschap voert aan dat de oppositiepartijen het voorstel niet goed hebben gelezen en het niet begrijpen. Volgens een woordvoerder heeft de wet tot doel om ngo's tegemoet te komen en "ze te bevrijden van restricties".

De oppositiepartijen vindt die uitleg lachwekkend: het voorstel plaatst ngo's onder de staat en behandelt hun medewerkers als ambtenaren. Het geeft de Egyptische overheid het recht om in te grijpen in bijna elk aspect van het functioneren van de organisaties, van de verkiezing van het bestuur tot de fondsenwerving en de activiteiten.

"Dit is precies het tegenovergestelde van wat een ngo zou moeten zijn", zegt een beheerder van een organisatie die anoniem wil blijven. "Als dit wordt goedgekeurd, kunnen we net zo goed mijnheer Morsi vragen hoe hij ons het liefste zijn beleid ziet uitvoeren."

Nog erger, zeggen de organisaties, is dat de wet tweemaandelijkse administratieve en financiële inspecties oplegt. Ook moeten logboeken van bezoekers en privéontmoetingen worden bijgehouden, die door de veiligheidsdiensten kunnen worden opgevraagd. Het enige pluspunt, zegt Abu Seada, is dat de wet voorziet in een registratieprocedure voor ngo's. Maar die registratie moet goedgekeurd worden door een stuurgroep die de applicatie kan afkeuren als de ngo niet consistent is met de "noden" van de Egyptische maatschappij - een vage term die gebruikt kan worden om elke ngo te verbieden die de regering op de zenuwen werkt.

Fondsenwerving
De commissie controleert ook de steun vanuit het buitenland, een methode die de regering al langer gebruikt om organisaties in het gelid te houden. "Elke aanvraag voor steun uit het buitenland van het voorbije anderhalf jaar is ons geweigerd", zegt Abu Seada. "We hebben ons aantal medewerkers van dertig naar twaalf moeten verminderen en veel van onze projecten moeten afblazen. De meeste ngo's in Egypte hebben dit soort problemen."

Volgens Negad El-Borai, een advocaat die mensenrechtenactivisten verdedigt, zijn de bepalingen in het voorstel een mijnenveld van obstakels om de fondsenwerving van ngo's te hinderen. Organisaties die wangedrag bij de overheid aan de kaak stellen, zouden zich snel vastrijden in bureaucratie en rechtszaken, zegt hij.

"De overheid kan de fondsenwerving van ngo's om een heel aantal redenen lamleggen", zegt El-Borai. "En als een organisatie naar de rechtbank stapt, moet ze alle activiteiten stilleggen tot er een uitspraak ligt. Dat duurt minstens twee jaar."

"Als het wetsvoorstel wordt goedgekeurd, zou dat een ramp zijn voor de ngo's", zegt hij. "We hebben hard gelobbyd om het voorstel te veranderen, maar het is nog altijd ver verwijderd van de internationale standaarden."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden