Plus

Monsters vs. Trump in het Stedelijk Museum

In de eerste museale solotentoonstelling van de Amerikaanse kunstenaar Stefan Tcherepnin binden monsters de strijd aan met het imperium van de familie Trump. Nu te zien in het Stedelijk Museum.

Zaalopname Stefan Tcherepnin: The Mad Masters, 2018, Stedelijk Museum Amsterdam Beeld Gert Jan van Rooij

De video The Mad Masters houdt het midden tussen roes en kinderdroom. Het beeld kantelt, golft en draait. Een monster met een witte vacht en grote ronde ogen doorkruist besneeuwde straten, even later loopt een bruine soortgenoot door een binnentuin. Een rood monster schuifelt door een bos.

Die monsters doen denken aan koekiemonster, maar noem ze niet zo, want volgens de kunstenaar zijn de monsters verwant aan koekiemonster 'zoals de pterodactylus verwant is aan de vleermuis'.

Begane grond
Een jaar geleden stelde toenmalig directeur Beatrix Ruf, die het werk van de Amerikaanse kunstenaar al een tijdje volgde, Stefan Tcherepnin voor om te exposeren in het Stedelijk. Voor zijn eerste museale solotentoonstelling, vult Tcherepnin nu de zaal op de begane grond.

Hij betrekt daarbij graag zijn vrienden. Zo is de muziek gecomponeerd door Wally Blanchard (met wie hij ook de openingsavond deed). Hanna Törnudd heeft de monsterpoppen genaaid.

Levensgrote monsters
In het midden hangt een groot glas dat verschillende schaduwen op de muren werpt. Daaromheen is een film te zien. Ook staan er vier plateaus met daarop vier levensgrote monsters die bezig zijn met verschillende activiteiten: zingen, tv-kijken, lopen en liggen. Het museum noemt het diorama's, om te benadrukken dat het bevroren momenten zijn.

De tentoonstelling is deels het vervolg op een galerietentoonstelling die Tcherepnin in 2016 had; op de tv waar het bruine monster naar kijkt wordt een video uit die tentoonstelling afgespeeld. In de film staat Coney Island in Brooklyn centraal, waar Tcherepnin in de buurt woont.

Zaalopname Stefan Tcherepnin: The Mad Masters, 2018, Stedelijk Museum Amsterdam Beeld Gert Jan van Rooij

Attractiepark
"Ik las veel over Coney Island en raakte gefascineerd door het attractiepark dat daar sinds 1897 was gevestigd, genaamd Steeplechase Park. Het moet een populaire, spannende, ietwat sjofele plek zijn geweest."

In samenwerking met het Amsterdamse glasatelier Van Tetterode, maakte Tcherepnin een glazen gezicht dat is gebaseerd op het embleem van het park dat destijds te zien was op een grote glazen poort bij de entree. Het origineel had wel wat andere kleuren, en er waren zeker geen vormen van Malevitsj in verwerkt. Tcherepnin besloot namelijk Zelfportret in twee dimensies (1915) in het gezicht te citeren, om een link te leggen met zijn eigen Russische roots en met de museumcollectie.

Trump
Steeplechase Park raakte in de jaren vijftig in verval, sloot in 1964, waarna de grond werd geveild. "Er waren partijen die het park als historische bezienswaardigheid wilden bewaren, maar zij werden overboden door Fred Trump, de vader van de huidige Amerikaanse president, die er huizen wilde bouwen."

"Om zijn winnende bod te vieren, organiseerde hij een cocktailparty waar iedere gast een baksteen kreeg om naar het glazen hoofd te gooien. Toen ik daarover las, wist ik dat ik daar iets mee wilde doen."

Het voorval koppelde hij aan een tweede inspiratiebron: een documentaire van de Franse regisseur en antropoloog Jean Rouch getiteld Les maîtres fous (1955), waar Tcherepnin ook de titel van zijn tentoonstelling, The Mad Masters op baseerde.

Frisdrank en snoep
De documentaire gaat over een ritueel van de Haukabeweging in West-Afrika. Het is een soort trance waarin de deelnemers bezeten raken door de geesten van koloniale bestuurders. "Ik las een theorie dat het idee achter zo'n opvoering een manier is om de macht terug te grijpen. In mijn video wordt het Steeplechase Parkglas in stukken geslagen, je zou die heruitvoering kunnen zien als een poging om het imperium van de familie Trump uit te drijven."

"Ik heb wel met het idee gespeeld om het glazen hoofd ook echt aan diggelen te slaan, maar ik was er al te veel aan gehecht geraakt, dus ik heb er een animatie van gemaakt voor de film." De film eindigt met de rite, waarna de monsters ieder hun eigen weg gaan.

Carrièremonsters
De diorama's laten zien wat er van hen terecht is gekomen. Het witte monster maakte carrière als zanger, begeleid door een ventilator die gitaar speelt. Het bruine monster hangt voor de tv en maakt tekeningen. Het gevlekte langharige monster is op reis geweest en het rode monster ligt beneveld van frisdrank en snoep op straat.

"De monsters hebben me niet verteld wat er in de tussentijd is gebeurd, daar doen ze geheimzinnig over," zegt Tcherepnin lachend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden