Blog Berlijn

Mogelijk contactpersoon van aanslagpleger kerstmarkt Berlijn is vrijgelaten

Een man is maandagavond met een vrachtwagen op een kerstmarkt in Berlijn ingereden. Daarbij overleden 12 mensen en raakten 49 mensen gewond. Hier houden we de laatste updates bij.

Op de truck zouden de vingerafdrukken van de 24-jarige Tunesiër zijn gevonden.Beeld EPA

Duitsland heeft de man vrijgelaten die werd opgepakt omdat hij mogelijk contactpersoon was van de vermoedelijke dader van de aanslag op de kerstmarkt in Berlijn.

Dat liet justitie donderdag weten. Het gaat om een veertigjarige Tunesiër die werd aangehouden in de wijk Tempelhof, in de omgeving van de voormalige luchthaven van de hoofdstad. De vermoedelijke dader, de in Milaan door de politie doodgeschoten Anis Amri, was ook een Tunesiër. Justitie in Karlsruhe, het parket dat in Duitsland terreurzaken doet, gaf donderdag een overzicht van het onderzoek naar de aanslag tot nu toe.

De procureur-generaal meldde via een woordvoerster onder andere dat het wapen waarmee Amri in Milaan op politiemensen schoot, hetzelfde kaliber had als het wapen waarmee de dader de Poolse chauffeur doodschoot van de vrachtwagen waarmee hij de drukbezochte kerstmarkt opreed.

De Tunesische terrorist Anis Amri is na de bloedige aanslag in Berlijn mogelijk via Nederland naar Italië gereisd. Dit meldt de Italiaanse krant La Repubblica woensdag. Amri werd 23 december door de Italiaanse politie doodgeschoten, enkele dagen nadat hij op 19 december in Berlijn met terroristische motieven op een menigte was ingereden.

De krant stelt dat Italiaanse onderzoekers in de bagage van Amri een telefoon met bijzondere simkaarten hebben gevonden. De kaarten zijn tijdens een reclameactie van een telecommunicatiebedrijf uitsluitend in Nederland uitgedeeld van 20 tot 22 december. Dat gebeurde exclusief in Breda, Nijmegen en Zwolle. Amri is in de namiddag van donderdag 22 december op het Franse station Lyon-Part-Dieu gesignaleerd. Een dag later is hij op een station bij Milaan gedood.

Franse media meldden woensdag dat Amri met een bus uit Amsterdam in Lyon aankwam. Hij zou van station Amsterdam-Sloterdijk met een FlixBus naar het station in Lyon zijn gereisd.

Terreurverdachte Anis Amri heeft postuum van zich laten horen. De Tunesiër die hoogstwaarschijnlijk de aanslag pleegde op een kerstmarkt in Berlijn, zou aanhangers van Islamitische Staat in een video hebben opgeroepen wraak te nemen op de "kruisvaarders'' die moslims bombarderen.

De video werd verspreid via persbureau Amaq. Op de beelden is te zien hoe een man, naar verluidt Amri, trouw zweert aan IS-leider Abu Bakr al-Baghdadi. De terreurverdachte riep verder op de "zwijnen van kruisvaarders te doden''.

Volgens de BBC wordt in de video niet verwezen naar de bloedige aanslag in Berlijn, die is opgeëist door IS. Het is evenmin duidelijk wanneer de opname is gemaakt. Amri kwam vrijdag om het leven bij een schotenwisseling met de Italiaanse politie.

De Duitse minister van Binnenlandse Zaken Thomas de Maizière is opgelucht over de dood van terreurverdachte Anis Amri. Van hem gaat nu geen gevaar meer uit, zei de minister.

"Maar helaas verandert dit einde van de klopjacht niet het dreigingsniveau in Duitsland. Dat blijft hoog en de autoriteiten blijven waakzaam."

De Maizière bedankte de Italiaanse autoriteiten en met name de twee agenten die Amri staande hielden.

Zijn collega van Justitie Heiko Maas kondigde aan dat lessen getrokken moeten worden uit de aanslag. "Het gaat vooral om de vragen hoe mensen die verplicht zijn het land te verlaten zo snel mogelijk uitgezet kunnen worden en hoe mensen die een gevaar vormen nog beter in de gaten gehouden kunnen worden.''

Het woord vuurdoop heeft voor Luca Scatà een compleet nieuwe dimensie gekregen. De 29-jarige Italiaan schoot in de nacht van donderdag op vrijdag terreurverdachte Anis Amri in een vuurgevecht dood, terwijl hij nog in zijn proefperiode bij de politie zat. Dat meldden diverse Italiaanse media.

Scatà, die op social media tot held is gebombardeerd, was nog maar tien maanden werkzaam bij het korps van Sesto San Giovanni. In deze voorstad van Milaan stuitte hij bij een routinecontrole op de internationaal gezochte Amri.

De collega van Scatà, Cristian Movio, raakte bij het vuurgevecht gewond. Artsen verwijderden vrijdagmiddag een kogel uit zijn schouder.

Het onderzoek naar de aanslag op de kerstmarkt op de Breitscheidplatz in Berlijn gaat verder, ook nu de vermoedelijke dader Anis Amri dood is. Hoofd van het Duitse Openbaar Ministerie Peter Frank maakt duidelijk dat het onderzoek zich nu verder zal richten op mogelijke handlangers van Amri.

Terreurverdachte Anis Amri heeft zich na de aanslagen in Berlijn in meerdere landen opgehouden. De meest gezochte man van Europa reisde volgens de Italiaanse politie vermoedelijk per trein via het Franse Chambéry naar de Italiaanse stad Turijn, bericht persbureau ANSA.

De terreurverdachte zou in Turijn de trein hebben genomen naar de Noord-Italiaanse stad Milaan. Zijn vluchtpoging eindigde enkele uren later, toen hij vlakbij een treinstation in voorstad Sesto San Giovanni verwikkeld raakte in een vuurgevecht met de politie.

Een Italiaanse justitiebron zei tegen Reuters dat een treinkaartje is gevonden op het lichaam van Amri. Daaruit bleek dat hij met een hogesnelheidstrein vanuit Frankrijk naar Italië is gereisd.

De 24-jarige Tunesiër zou vervolgens zijn overgestapt op een regionale trein naar een voorstad van Milaan.

Volgens de bron had de politie een tip ontvangen dat de terreurverdachte in het gebied was. Daarop zouden extra patrouilles naar hem op zoek zijn gegaan. De politiechef van Milaan spreekt dat echter tegen. "We hadden geen inlichtingen dat hij in Milaan kon zijn."

De Tunesiër die hoogstwaarschijnlijk de aanslag op een kerstmarkt in Berlijn pleegde, is doodgeschoten in Milaan. Dat bevestigde de Italiaanse minister Marco Minniti (Binnenlandse Zaken) vrijdag op een persconferentie.

De terreurverdachte was volgens Italiaanse media 's nachts buiten een treinstation staande gehouden door de politie. Toen de man om zijn legitimatie werd gevraagd, zou hij direct het vuur hebben geopend. Bij het vuurgevecht dat volgde, raakte een agent gewond en kwam de verdachte om het leven.

De Italiaanse politie was volgens de eerste berichten niet gericht op zoek naar de Tunesiër. Hij zou bij een routinecontrole zijn aangesproken. Volgens een politiebron blijkt uit de afgenomen vingerafdrukken dat het inderdaad gaat om Anis Amri.

Uit een treinkaartje dat naderhand werd aangetroffen op het lichaam van de man, blijkt volgens regionale media dat hij 's nachts om 01.00 uur per trein was aangekomen in de stad. Zo'n twee uur later vond de fatale confrontatie met de politie plaats. De verdachte zou via Frankrijk naar Italië zijn gereisd.

De Europese veiligheidsdiensten zijn al dagen op zoek naar Amri, die maandag volgens de Duitse autoriteiten met een vrachtwagen inreed op een kerstmarkt in Berlijn. Daarbij kwamen twaalf mensen om het leven. Op en in de truck werden vingerafdrukken en een persoonlijk document van de Tunesiër aangetroffen. De Italiaanse politie zoekt nog uit of het vuurwapen dat de man in Italië gebruikte, ook het wapen was waarmee hij in Berlijn de truck kaapte.

De verdachte van de aanslag in Berlijn zou zijn doodgeschoten in Milaan. Dat hebben bronnen rond de veiligheidsdiensten vrijdagochtend gemeld, aldus persbureau Reuters.

Italiaanse media maken melding van een incident in een pizzeria. Daar trok een man een pistool toen hij werd benaderd door een agent. Het is nog onduidelijk of het inderdaad gaat om Anis Amri. De minister van Binnenlandse Zaken geeft vrijdagochtend een persconferentie in Rome.

Vlak voor het bericht dat Amri is doodgeschoten naar buiten kwam, maakte de Deense politie nog bekend op Twitter dat de Tunesiër mogelijk in het noorden van Denemarken zit. Een man die voldoet aan het signalement van de terreurverdachte is gezien in Aalborg.

Op de vrachtwagen die is gebruikt bij de aanslag in Berlijn zijn de vingerafdrukken van de Tunesische verdachte Anis Amri gevonden. Onder meer de Duitse zenders ARD en WDR meldden dat zijn vingerafdrukken op de deur van de truck zijn gevonden.

Volgens de Berliner Zeitung zaten de vingerafdrukken ook op het stuur. De Duitse media baseren zich onder meer op bronnen bij de recherche. De autoriteiten hebben de berichtgeving nog niet bevestigd.

Eerder zijn al identiteitspapieren op zijn naam gevonden. Die zaten in een portemonnee in de cabine van de vrachtwagen. De Tunesiër zou daarmee zijn ingereden op een kerstmarkt. Door de aanslag vielen twaalf doden en tientallen gewonden.

Anis Amri.Beeld EPA

Het Openbaar Ministerie in Duitsland heeft woensdag een beloning van 100.000 euro uitgeloofd voor tips die leiden tot de aanhouding van de pleger van de terreuraanslag op de kerstmarkt in Berlijn.

Er wordt jacht gemaakt op een 24-jarige Tunesiër, die ervan wordt verdacht maandag met een truck te zijn ingereden op een mensenmenigte in het centrum van de Duitse hoofdstad.

In het officiële opsporingsbevel staat dat de vermoedelijke dader Anis Amri heet, 1,78 meter lang is, zwart haar heeft en bruine ogen en een islamitische bedreiging vormt.

Mensen die de gezochte man zien, wordt aangeraden meteen de politie te bellen en niet op eigen houtje te handelen. "Breng u zelf niet in gevaar, want de persoon kan gewelddadig zijn en bewapend."

De vrachtwagen die maandagavond op de kerstmarkt op de Breitscheidplatz inreed wordt weggesleept.Beeld afp

lA voor de aanslag op de kerstmarkt in Berlijn had de Duitse justitie de Tunesische verdachte van de terreurdaad op de korrel. Ralf Jäger, minister van Binnenlandse Zaken van de deelstaat Noordrijn-Westfalen, zei dat al een onderzoek liep naar Anis A., omdat die werd verdacht van het voorbereiden van 'ernstige staatsgevaarlijke activiteiten'.

Jäger zei dat dit onderzoek vanuit Berlijn werd gevoerd, omdat A. zich sinds februari dit jaar vooral in de Duitse hoofdstad ophield. De terreurverdachte verbleef voor de aanslag kort in Noordrijn-Westfalen. Die deelstaat grenst aan ons land.

In juni 2016 hebben de Duitse autoriteiten de asielaanvraag van de verdachte afgewezen. Hij kon niet direct worden uitgezet, omdat hij geen geldige identiteitspapieren had. De Tunesische documenten die nodig zijn om de man uit te zetten, zijn pas twee dagen na de aanslag in handen van de Duitse autoriteiten gekomen.

De Tweede Kamer staat vanmiddag stil bij de terreuraanslag maandagavond op een kerstmarkt in Berlijn. Behalve een moment van stilte zijn er korte toespraken van de voorzitter van de Kamer, Khadija Arib, en van premier Mark Rutte.

De ambassadeur van Duitsland is uitgenodigd om bij de herdenking aanwezig te zijn.

In de zoektocht naar de dader van de aanslag zou een spoor naar Kleef voeren, net over de grens bij Nijmegen. Dat meldde de omroep WDR woensdag. Persbureau DPA berichtte ongeveer tegelijkertijd dat in de deelstaat Noordrijn-Westfalen, waar Kleef bij hoort, "onmiddellijke maatregelen'' worden genomen.

De Duitse politie zou een Tunesiër op het spoor zijn. Een document van deze man, die volgens Der Spiegel Anis A. heet, werd gevonden in de cabine van de truck. A. zou zich ook van twee andere namen bedienen.

Foto's
De verdachte zou volgens de Rheinische Post contacten hebben in een "verblijf in het noorden van het Landkreis Kleef''. Hij zou zich hebben ingelaten met salafisten, aanhangers van een fundamentalistische stroming binnen de islam.

Diverse media toonden gedeeltelijk gecensureerde foto's van de man.

De kerstmarkt waar de bloedige aanslag plaatsvond, gaat donderdag weer open voor het publiek. Alle andere kerstmarkten in de Duitse hoofdstad waren woensdag al opengegaan.

De terreurgroep Islamitische Staat heeft de verantwoordelijkheid voor de aanslag op de kerstmarkt in Berlijn opgeëist.

In een verklaring die werd verspreid door het met IS verbonden persbureau Aamaq wordt gezegd dat de aanslag werd uitgevoerd door een soldaat van het kalifaat, die gevolg gaf aan de oproep om burgers uit landen die deel uitmaken van de door de Verenigde Staten geleide coalitie tegen IS, aan te vallen.

De verdachte van de aanslag op de kerstmarkt in Berlijn is dinsdag vrijgelaten. Er is geen reden om hem langer vast te houden, liet justitie in Karlsruhe weten, waar het federaal parket dat terreurzaken in Duitsland behandeld is gevestigd.

De verdachte werd kort na de aanslag, waardoor twaalf mensen de dood vonden, in de omgeving van de kerstmarkt aangehouden. Dinsdag liet zowel de politie als justitie weten te twijfelen of de man wel achter het stuur van de vrachtwagen zat toen deze de drukbezochte markt op werd gereden.

De Duitse politie twijfelt of de 23-jarige Pakistaan die is opgepakt na de aanslag in Berlijn wel de dader is. Politiechef Klaus Kandt zei dinsdag dat nog "onzeker" is of de verdachte inderdaad achter de terreurdaad zit. Hij zei dat "met alle middelen wordt opgehelderd of de verdenking standhoudt." Als dat niet zo is, dan volgt een nieuwe zoekactie.

De Duitse krant Die Welt meldde stelliger dat de verdachte die is aangehouden niet achter het stuur zat van de vrachtwagen die maandagavond over de kerstmarkt raasde. "We hebben de verkeerde man," tekende de krant op uit de mond van een anonieme bron binnen de politie. "En daarmee een nieuwe situatie. Omdat de ware dader nog bewapend op vrije voeten is en ellende kan veroorzaken."

Eerder werd al bekend dat de opgepakte man alle betrokkenheid bij de aanslag ontkent.

De Berlijnse politie heeft via Twitter gemeld "bijzonder waakzaam" te blijven. "Bent u dat alstublieft ook'', schreef de politie eerst in het Duits en vervolgens in het Engels. Ongeveer tegelijkertijd zei politiechef Kandt dat nog "onzeker" is of de opgepakte verdachte de dader is.

De verdachte van de aanslag ontkent dat hij er iets mee te maken heeft. Bronnen binnen het veiligheidsapparaat lieten dinsdag aan persbureau DPA weten dat de 23-jarige man tot nog toe alle beschuldigingen van de hand wijst.

Ondertussen heeft de eigenaar van de vrachtwagen waarmee de aanslag is gepleegd, bevestigd dat zijn chauffeur (en neef) dood is. De Pool werd dood gevonden in de cabine van de vrachtwagen. Hij is waarschijnlijk doodgeschoten.

Theodor Holman wijdt zijn dagelijkse column in Het Parool aan de aanslag in Berlijn, maar ook die op de Russische ambassadeur in Turkije. 'Kunnen we nog onbezorgd over een boulevard slenteren, op een kerstmarkt kijken naar de versieringen? Kunnen we nog zeggen wat we willen, is het mogelijk om als homo veilig door de stad te lopen en je partner te zoenen?'

Het nationale dreigingsniveau blijft na de aanslag in Berlijn ongewijzigd. Over extra veiligheidsmaatregelen in Amsterdam doet de gemeente geen uitspraak, maar bij het Glazen Huis in Breda worden wel extra maatregelen getroffen.

Bondskanselier Angela Merkel heeft haar afschuw uitgesproken over de aanslag op een Berlijnse kerstmarkt. "Ik denk aan de doden en gewonden, hun familieleden en vrienden. Een heel land is in diepe rouw met hen verenigd," aldus Merkel dinsdag. Ze zei dat "de daad zal worden opgehelderd en bestraft, zo hard als onze wet verlangt".

De bondskanselier bevestigde dat ook zij uitgaat van een terroristische aanslag. Merkel kondigde aan dat ze later op de dag naar de Breitscheidplatz gaat, waar een man met een vrachtwagen maandagavond dwars door de menigte reed. Over het motief tast ook Merkel nog in het duister. "Een eenvoudig antwoord daarop heb ik niet," zei ze.

Dat de dader mogelijk een vluchteling was die in Duitsland bescherming kreeg aangeboden, noemde ze "weerzinwekkend". Maar wat Merkel betreft zal de aanslag de open samenleving niet kapot kunnen krijgen. "We willen niet toegeven aan de angst," zei ze. Duitsers blijven wat haar betreft leven zoals ze gewend zijn: "Vrij, samen en open".

Merkel dinsdagochtend tijdens een persconferentie.Beeld anp

Een situatieschets van de aanslag van maandagavond in Berlijn:

Beeld Het Parool

De Pool die dood werd gevonden in de cabine van de vrachtwagen waarmee de aanslag in Berlijn is gepleegd, is vermoedelijk doodgeschoten. Minister van Binnenlandse Zaken Karl-Heinz Schröter van de Duitse deelstaat Brandenburg heeft dat dinsdag verklaard.

Hij maakte de informatie bekend na een telefonische vergadering met zijn ambtgenoten uit de rest van de Duitse deelstaten. De minister benadrukte nog eens dat de Poolse vrachtwagenchauffeur slachtoffer is en geen dader.

Brandenburg is de deelstaat die Berlijn aan alle kanten omringt. De hoofdstad zelf hoort er niet bij en vormt een zelfstandig 'Bundesland'.

Terwijl de gehavende truck die maandagavond in Berlijn door de mensenmenigte reed werd weggesleept, verschenen dinsdagmorgen ook de eerste herdenkingsplekken. Inwoners van Berlijn leggen in de directe omgeving van de kerstmarkt aan de Breitscheidplatz op diverse plaatsen rozen, kaarsen en teksten neer om de slachtoffers te herdenken.

"In ons leven jullie verder," staat op een kaart die iemand heeft achtergelaten. Een ander schreef: "Ik ben Berlijn. Voor meer menselijkheid en empathie." De verwoeste kerststalletjes zijn van een afstandje nog te zien. Inmiddels hebben de autoriteiten de plaats des onheils grotendeels afgeschermd. De weg is afgesloten.

Een man steekt dinsdagochtend een kaars aan vlakbij de plek van de aanslag maandag.Beeld anp

Televisierecensent van Het Parool Han Lips keek maandagavond naar de berichtgeving van de NOS over het nieuws uit Berlijn: 'Lips weet dat er haast wordt gemaakt om hem goed te informeren, maar maandag leek het eerder te draaien om snel speculeren.'

Duitsland-correspondent Jeroen Wollaars maandagavond tijdens Nieuwsuur.Beeld NOS-NTR

De man die wordt verdacht van de aanslag op een kerstmarkt in Berlijn, is volgens diverse Duitse media een 23-jarige Pakistaan. Bild en Die Welt noemden dinsdag op basis van anonieme bronnen zijn voornaam en initiaal: Naved B. Hij zou op 1 januari 1993 zijn geboren. Ongeveer een jaar geleden zou hij Duitsland zijn binnengekomen als vluchteling.

De verdachte was volgens een bron binnen het Duitse veiligheidsapparaat een bekende van de politie.

Hij zou "kleine vergrijpen" hebben gepleegd. De man verbleef volgens de bron, die werd opgevoerd door persbureau Reuters, inderdaad in de vluchtelingenopvang op het voormalige vliegveld Tempelhof, waar de politie in de nacht van maandag op dinsdag een inval deed.

De vrachtwagen die is gebruikt bij de aanslag is vermoedelijk ook gestolen in de Duitse hoofdstad. Uit de gps-gegevens van de truck blijkt volgens Poolse media dat de wagen in de namiddag meerdere keren is gestart.

De truck stond stond 's middags geparkeerd voor een bedrijf in Berlijn. De Poolse eigenaar van het voertuig, Ariel Zurawski, zei eerder tegen de Poolse zender TVN 24 dat zijn neef de vrachtwagen bestuurde en dat hij deze sinds 16.00 uur maandagmiddag niet meer kon bereiken. Het voertuig zou kort voor de aanslag zijn weggereden bij het bedrijf.

Poolse media speculeren dat de aanslagpleger mogelijk eerst heeft geoefend op het besturen van de wagen.

In de cabine van het voertuig werd na de aanslag het lichaam van een Poolse man aangetroffen. Hij was volgens de politie niet degene die inreed op de mensenmassa.

Een speciale eenheid van de politie is in de nacht van maandag op dinsdag het asielzoekerscentrum op de voormalige Berlijnse luchthaven Tempelhof binnengevallen. De lokale Berliner Zeitung meldde dat 'een hangar is bestormd'.

Op basis van een politiebron meldt de krant dat de verdachte van de aanslag van maandagavond in het centrum geregistreerd stond.
Volgens diverse media nam de zwaarbewapende politie-eenheid SEK, die onder meer is gespecialiseerd in terrorismebestrijding, deel aan de actie.

De Tagesspiegel meldde dat vier Afghanen zijn ondervraagd. Zo'n honderd agenten waren volgens de krant ter plaatse. De actie vond rond 3.00 uur plaats.

- Kort na 20.00 uur reed de bestuurder met een vrachtwagen met Pools kenteken in op de drukke kerstmarkt op de Breitscheidplatz.

- Volgens getuigen reed de vrachtwagen op de menigte in met een snelheid van zo'n 65 kilometer per uur.

- De bestuurder sloeg daarna op de vlucht, maar werd in de buurt van het Breitscheidplatz aangehouden. Het zou gaan om een man met een Pakistaanse achtergrond, die in februari als vluchteling naar Duitsland is gekomen.

- In de cabine van de Poolse vrachtwagen werd het lijk gevonden van een tweede man. Poolse media melden dat het om de oorspronkelijke chauffeur gaat.

- De bestuurder reed volgens de politie expres op de menigte in. Vermoedelijk was het dus een terroristische aanslag, bevestigde de politie dinsdag.

- Volgens de minister van Binnenlandse Zaken van de Duitse deelstaat Noord-Rijnland-Westfalen, Ralf Jäger (SPD), zijn er voldoende aanwijzingen om aan te nemen dat het gaat om een aanslag. "Met alles wat we nu weten, gaan we ervan uit dat het om een terroristische aanslag gaat," aldus Jäger.

- Er waren volgens de autoriteiten vooraf geen concrete aanwijzingen voor een aanslag. Er zijn momenteel in Berlijn nog veel meer kerstmarkten, ook grotere. Of die open blijven en beter worden bewaakt, is nog niet bekend.

- Onder de gewonden zijn ook een aantal toeristen. Maar zover bekend zijn geen Nederlanders gewond geraakt bij de aanslag.

- Agenten zouden nu met kogelvrije vesten en automatische wapens de straat op gaan.

Lees verder: 12 doden bij aanslag kerstmarkt Berlijn

De bestuurder van de vrachtwagen is in de buurt van de Breitscheidplatz aangehouden.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden