Plus PS

Moderne leven vraagt meer dan ooit om meditatief hoekje in huis

Altaars horen niet alleen bij ouwe hippies en zweefkezen. Het moderne leven vraagt meer dan ooit om een meditatief hoekje in huis. Acht Amsterdammers en hun heiligdom. 'Ik maan hier mijn onrustige geest tot stilte.'

Carlijn Claire Potma en Robin Voss: 'Het altaar midden in de woonkamer groeit organisch.' Beeld Neeltje de Vries

Carlijn Claire Potma en Robin Voss: 'Het voelt als thuiskomen bij jezelf'

Toen Carlijn Claire Potma (29), kunstenaar en schrijver, en Robin Voss (26), danser en choreograaf, elkaar ontmoetten in de yogaschool, was het raak. Hij trok meteen bij haar in. Voor hun altaar doen ze heel vroeg op de ochtend aan yoga.

Voss: "Om ons heen zien we steeds meer jonge mensen die op zoek zijn naar een verbinding met de essentie van het leven, maar dan een op een ondogmatische, vrije manier. Bijvoorbeeld niet meer in de kerk, maar bij yogascholen of in huiselijke kring met een sacred space, zoals een altaar."

Potma: "Robin en ik hebben allebei veel gereisd en verbleven tussendoor in Nederland bij vrienden of familie. Toen ik terugkwam van mijn artist-in-residenceprogramma in de Verenigde Staten, is dit huis op mijn pad gekomen. Het is een oude vroedvrouwenschool, met een fijne energie."

Voss: "Het grote altaar, midden in de woonkamer, groeit organisch. Zodra we rond half zes, zes uur opstaan steken we een kaars aan. De eerste uit de reeks purificerende oefeningen (kriya's) die we elke ochtend doen, is concentratie op de vlam (tratak). Je intellect wordt er ook scherper van. Het voelt als thuiskomen bij jezelf."

Potma: "Een altaar kan elke vorm aannemen, zonder dat je het die naam geeft. Het kan ook een vaas met een bloem zijn in een hoekje, bij het raam, bij het licht. Als het maar met jou persoonlijk resoneert - het gaat er om je te 'her-inneren', naar binnen te kijken, een moment van stilte te creëren. Het is een uiterlijke manifestatie van onze intimiteit met de bron."

Carlijn Claire Potma en Robin Voss Beeld Neeltje de Vries
Nina Pierson: 'Het gaat mij om het observeren van mijn gedachten.' Beeld Neeltje de Vries

Nina Pierson: 'Ik wil leven vanuit mijn hart, niet mijn ego'

Nina Pierson (31), mede-oprichter van saladebar SLA en Bedrock.nl en auteur van bestseller Bedrock - Het boek, maakt als ondernemer haar drukke stadsleven draaglijker door zich geregeld innerlijk leeg te maken.

"Het altaar in mijn slaapkamer is bovenal een daily reminder; leven vanuit je hart, niet je ego. Bij het ontwaken word ik daar zo direct aan herinnerd. Idealiter zou ik elke dag mediteren, maar in de praktijk is dat nog weleens anders. Al zeggen ze dat als je geen tijd hebt voor vijf minuten meditatie, je er dan maar tien van moet maken."

"Midden op het altaar staat een groot bronzen Boeddhabeeld uit de veertiende eeuw, geërfd van mijn vader. Toen ik vier was, woonden we met het gezin in Thailand, waar hij monnik was in een boeddhistische tempel. Dat zou mij nu te heftig zijn - spiritualiteit is voor mij onlosmakelijk verbonden met het dagelijkse leven."

"Ik vind het vooral belangrijk dat zaken zoals spiritualiteit, maar ook bewust en gezond leven, op een toegankelijke manier worden gebracht. Iedereen heeft er uiteindelijk wat aan."

"Zelf praktiseer ik wekelijks yoga. Mijn Zweedse moeder is yogalerares. Van haar heb ik stenen, zoals bergkristal en rozenkwarts, gekregen voor het altaar. Verder liggen er boeken, naast palosantohout en mala-kettingen."

"Michael Singers zelfhulpboek Geluk zonder voorwaarden was een eyeopener. Hij omschrijft gedachten als 'de meest neurotische huisgenoot op aarde'. (lacht) Je hoofd leeg maken is voor mij niet de essentie van mediteren. Het gaat meer om het observeren van je gedachten, er van een afstand naar te kijken alsof er een film draait. Zo word je niet een slaaf, maar de baas van je eigen geest."

Nina Pierson Beeld Neeltje de Vries
Subash Taneja: 'Het altaar is een kleine verbeelding van de verhalen uit mijn geboorteland.' Beeld Neeltje de Vries

Subash Taneja: 'Mijn altaar is het antwoord op mijn heimwee naar India'

Bij Hanneke (71) en Subash Taneja (72), oprichters van Haveli Arts, is de ronde, bijna geheel glazen watersilo die zij bewonen in Nieuw-West één groot altaar. Elke zonsopgang brandt Subash hier een kaarsje voor zijn moeder.

Subash Taneja: "Ik ben geboren in de Himalaya, hoog in de bergen. Kerken, tempels, synagogen; alles bestond er naast elkaar. In feite ben ik opgegroeid in een wereld met alle religies. Zo had mijn moeder een altaar waarin alles terugkwam. In 1970 ben ik naar Nederland gekomen, op uit­nodiging van een vriend uit Leiden. Het was de tijd van flower­power; Indiërs zoals ik werden op handen gedragen."

"Niet veel later ontmoette ik Hanneke. Zij is opgevoed met een liefde voor het christendom, maar meer verhalend. Mijn vrouw heeft een eigen altaar met tal van Mariabeelden en wel honderd wijwaterbakjes in een tableau."

"Mijn altaar vormt mijn antwoord op de heimwee die ik voel naar India. Als ik aan mijn jonge jaren denk, zie ik mijn ouders voor me en word ik teruggevoerd naar muzikale avonden thuis met uitvoerige filosofische discussies. Op deze manier kan ik bovendien een deel van mijn India meegeven aan mijn kinderen, Krishna (43), Ruben (42) en Anjali (41) en vijf kleinkinderen. Het antieke, trapvormige altaar is een kleine verbeelding van de verhalen uit mijn geboorteland."

"Onder de naam Haveli Arts maken wij ook altaartjes. Mijn vrouw werkte met terminaal zieke patiënten en ik maakte vaak maquettes, vanuit mijn achtergrond als architect. Op een dag zei ze: 'Zet maar een Maria in een doos, om te geven aan iemand die veel pijn lijdt.'"

"Dat heeft die dame zo geraakt dat wij op het idee kwamen tempeltjes te maken zo groot als een luciferdoosje. In zoiets minuscuuls kan zo veel diepte schuilen. Het biedt troost, zingeving en verbinding."

Hanneke en Subash Taneja Beeld Neeltje de Vries
Natasja Supusepa: 'Mijn altaar verbeeldt persoonlijke herinneringen en inspiratie.' Beeld Neeltje de Vries

Natasja Supusepa : 'Culturen en religies staan er in harmonie naast elkaar'

Natasja Supusepa (45) woont met haar man en tienerdochter in Oud-West, waar ze ook fairtrade cadeauwinkel Milagros Mundo runt. Bij het altaar in de werkkamer mediteert, creëert en herinnert ze zich haar voorouders en lichtend voorbeeld schilderes Frida Kahlo, die zo het eeuwige leven hebben.

"Ik heb Indonesische roots; Javaans en Moluks. Van jongs af aan ben ik opgegroeid met de tradities en gebruiken van mijn voorouders. Voor mij is spiritualiteit een manier van leven. Als kind maakte ik al altaartjes met bijvoorbeeld zelfgeplukte bloemen, kristallen en kaarsen."

"Het maken van een altaar is een ritueel op zich. In huis hebben wij er meerdere. Die in mijn werkkamer is er een waar ik mediteer en yoga beoefen, maar ook werk en creëer. Ik heb het idee dat er door het altaar - alle positieve, vrouwelijke energie die het uitstraalt - juist veel uit mijn handen komt. Het vloeit hier als het ware."

"Op mijn altaar gaan culturen en religies in harmonie met elkaar. One is all, all is one. Zo zie je daar onder meer een Tibetaans altaar met daarin hindoegod Ganesha, hindoegodin Saras­va­ti voor artistieke expressie, maar ook de vrouwelijke boeddha, Tara, en een kruis - van huis uit ben ik protestants opgevoed. De buffalo skull, Tatanka, werkt meer aardend. Het staat symbool voor kracht en respect voor Moeder Aarde. "

"Verder verbeeldt mijn altaar persoonlijke herinneringen en inspiratie - relikwieën uit verre landen, geschenken van dierbaren of unieke vintagevondsten.
Heel belangrijk zijn de portretten van drie bijzondere, mooie en krachtige artistieke vrouwen die nu in het hiernamaals zijn: mijn moeder, mijn oma en Frida Kahlo. Door ze te eren hebben ze het eeuwige leven."

Natasja Supusepa Beeld Neeltje de Vries
Seth Castelijn: 'Mijn leraar in India noemde het een telefoonlijntje met God.' Beeld Neeltje de Vries

Seth Castelijn: 'Thuis kan ik moeilijk een vuurtje gaan stoken'

Seth Castelijn (46) bewoont in de Jordanese Goudsbloemstraat een klaslokaal in een oud schoolgebouw. Weer met beide benen op de grond - dat is wat zijn dagelijkse offergave en meditatie doet met zijn onstuimige karakter.

"Mijn altaar is gebaseerd op Quan Yin, een Chinese godin van de vergiffenis. Ik ben een tijdje priester van het heilig vuur in de Indiase Himalaya geweest, in een ashram van Babaji, een Indiase heilige en yogi. Wij deden elke ochtend en avond een vuurritueel. Mijn leraar daar noemde het 'een telefoonlijntje met God'. (lacht) Het was een spirituele reis, een zoektocht."

"Mediteren heb ik met de pap­lepel ingegoten gekregen, maar ik schiet nogal alle kanten op. Zo ben ik dj en vegetarisch chef, heb vijftien jaar aan kungfu gedaan en organiseer feesten onder de naam Full Circle met Goa trance, Gaja deephouse-muziek en wereldmuziek."

"Thuis kan ik moeilijk een vuurtje gaan stoken voor een vuurritueel, maar ik breng wel offers aan Shiva, een god uit het hindoeïsme. Waarom Shiva? Daar heb ik toevallig het meeste van meegekregen."

"De offers komen in de vorm van een boterlamp, wierook, bloemen, water en fruit. Vaak komen er ook zang en trillingen van muziek bij kijken - dat past bij me. Er staan trommels op het altaar, maar ook een foto van Babaji en van de dhuni, een heilige vuurplaats in de Haidakhan Ashram. Ik zit er dagelijks."

"Ik kan heel druk zijn, in het rond springen, en me dan weer helemaal afsluiten met een kop thee. Hierdoor weet ik mijn soms onrustige geest weer tot stilte te manen."

Seth Castelijn Beeld Neeltje de Vries
Joyce van Nispen: 'De schoonmaakster raakt het, ongevraagd, met geen vinger aan.' Beeld Neeltje de Vries

Joyce van Nispen: 'Heilige regel: alles wat je doet, komt drie keer terug'

In de Rivierenbuurt vormt het altaar van personal coach en handanaliste Joyce van Nispen (47) het hart van de woon­kamer, waar ze een punt van bezinning vindt.

"Het altaar staat op de schouw en is onderdeel van ons dagelijks leven - mijn ochtend- en avondritueel. Waar anderen 's morgens een croissantje halen, steek ik wat wierook en een kaarsje aan en trommel vaste, positieve mantra's. Zo sta ik even stil bij het leven, laad op, aard. Er hangt een energieveld omheen. De schoonmaakster raakt het, ongevraagd, met geen vinger aan."

"In mijn vorige huis hingen in de gang altaren van elk geloof aan de muur. Ik mag dan rooms-katholiek zijn opgevoed, ik geloof niet in maar één religie. In wezen hebben we het allemaal over hetzelfde. Als 16-, 17-jarige legde ik al tarotkaarten, pas later ontdekte ik het handlezen en twee jaar geleden ben ik begonnen met hekserij: een eeuwenoude natuurreligie zoals die van de Maya's in Midden-Amerika, maar dan geworteld in Noord-Europa."

"Zo ben ik afgestemd op de natuur, bij de dertien manen in een jaar. Mijn buitenaltaar, met een beeldhouwwerk van mijn moeder, gebruik ik bij maanvieringen. Er zijn twee regels in de hekserij en deze zijn mij heilig. Eén: doe wat je wilt, maar schaad een ander nooit, en twee: alles wat je doet, komt drie keer terug."

"Iedere heks heeft een altaar. Er staan vaste attributen op, van een beeldje van Moeder Aarde tot een athame ofwel ritueel mes, maar verder ben je vrij in de invulling. Bij mij zijn er tarotkaarten en veren, salie, mineralen en een glazen bol, gekregen van mijn zoon Ernest."

"Nee, niet om de toekomst mee te voorspellen (lacht), het vormt een focuspunt. De kraai heb ik van mijn zoon Wolf gekregen. Veel mensen denken dat deze staat voor dood en verderf. De kraai staat voor verandering, maar voor mij is het een mooie reminder om mijn angsten recht in de ogen te kijken."

Joyce van Nispen Beeld Neeltje de Vries
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden