Plus

Mode-ontwerper Iris van Herpen: 'Ik zoek materiaal dat leeft'

Voor designer Iris van Herpen gaat de zoektocht naar mooiere, betere en slimmere materialen al elf jaar onverminderd door. In elke look van haar nieuwe haute-couturecollectie, een samenwerking met de TU Delft, zit gemiddeld 290 uur aan materiaalontwikkeling.

Van Herpens collecties (hier zomer '18) strelen ook het getrainde modeoog telkens weerBeeld Yannis Vlamos

'Ludi Naturae,' noemde ze haar collectie, Latijn voor 'het spel van de natuur'. Geen verrassing, want Iris van Herpen (33) laat zich graag inspireren door de natuur. Die dreigde echter roet in het eten te gooien toen ze vorige week donderdag (code rood, windkracht 9) naar Parijs wilde vertrekken om er haar coutureshow van maandag voor te bereiden. Er reden geen treinen, dus moest er snel worden geschakeld. Uiteindelijk is ze met 22 man, 21 couturestuks plus evenzoveel paar schoenen in de auto gestapt voor 'een paar drukke daagjes'.

Van Herpens show is een must op de prestigieuze couturekalender tussen grote namen als Chanel en Dior. Haar technische hoogstandjes, het gevolg van samenwerkingen met architecten, wetenschappers en kunstenaars, strelen ook het getrainde modeoog telkens weer. Karl Lagerfeld is al jaren fan. Net als Björk.

Harold Koda, kostuumhistoricus en jaren hoofd van het Anna Wintour Costume Center van het Metropolitan Museum of Art in New York, kocht zeven van haar ontwerpen, waaronder haar fameuze skeletondress.

"Een belangrijk modemoment, voor mij net zo interessant als toen Issey Miyake een plisseermachine ging gebruiken op een manier waarop dat nog nooit was gedaan," vertelde Koda ooit tijdens een diner ter ere van de ontwerpster tijdens kunstbeurs Art Basel Miami. Koda noemde de skeletondress 'het begin van een proces dat ons naar een ander stoffenniveau gaat tillen'.

Kei in wiskunde
En Koda heeft uiteraard gelijk. Aan veel ontwerpen in Van Herpens zomer '18 couturecollectie ging per look maar liefst 290 uur materiaalontwikkeling vooraf. Mede mogelijk gemaakt dankzij een deel van het prijzengeld van de in oktober ontvangen Johannes Vermeerprijs. Inspiratiebron vormden de organische bewegingen en urban patronen te zien op foto's van de Franse fotograaf Thierry Bornier en Andy Yeung uit Hongkong, die de aarde en steden vanuit vogelperspectief tonen.

Daarnaast dienden de bamboesculpturen van kunstenaar Peter Gentenaar als inspiratiebron. Gentenaars sculpturen zijn in eerste instantie plat, maar terwijl ze drogen trekken ze samen, wat de uiteindelijke vorm bepaalt. "Dat hebben wij ook gedaan," zegt Van Herpen aan de telefoon vanuit Parijs.

"Bij de TU Delft hebben we flinterdun tule van 0,8 mm in een 3D-printer gelegd. Daarop werd met vloeistof een bladerachtige print aangebracht, tijdens het drogen ging het materiaal diverse richtingen op, waarbij die toevalligheid van verbuigingen onderdeel werd van de look."

Het is slechts één van de toegepaste innovatieve technieken. Daarnaast werd lasercut leer verweven met zijde dat eerst met een ander materiaal was gebonden voor stevigheid. De twee patronen perfect samenbrengen was 'een enorm puzzelwerk'.

Probeer het niet te begrijpen. Van Herpen is een bèta, een kei in wiskunde, 'maar pas echt interessant' vindt ze wetenschap en natuurkunde. "In de ontwikkeling van mijn materialen zit veel kennis, denkwerk, wiskunde en samenwerking, maar in het ontwerpproces helemaal niet. Want uiteindelijk ga ik met die materialen gewoon - noem het oldskool - mouleren (draperen, red.) op de pop. Puur intuïtief, op gevoel."

Het technische gedeelte van haar collecties is wat altijd door iedereen wordt opgepikt, zegt Van Herpen, maar ze benadrukt ook veel ouderwetse handwerktechnieken te gebruiken. "Nieuwe technieken zijn altijd gebaseerd op oude, nieuw komt nooit uit het niets. Voor mij is het oude net zo belangrijk als het nieuwe."

De samenwerkende bedrijven nemen een onderdeel van het ontwerpproces op zich, maar de uiteindelijke stukken die op de catwalk te zien zijn, worden door zeventien man met de hand in elkaar gezet in een pakhuis aan de Van Diemenstraat.

Afbreekbaar materiaal
De druk om zichzelf elke collectie weer te overtreffen is groot, zegt ze. "Maar die druk heb ik nodig om als ontwerper verder te komen, dus ervaar ik die als positief."

Haar vriend, muziekproducer en sounddesigner Salvador Breed, is daarbij een grote steun. "Hij houdt me met twee benen op de grond, straalt een bepaalde rust uit, en verzorgt altijd de muziek voor mijn shows. Ik heb veel vaste mensen om me heen verzameld."

Iris van Herpen. De designer won vorig jaar de Johannes Vermeerprijs, de Nederlandse staatsprijs voor de kunstenBeeld Jean Baptiste Mondino

"Bij mijn show komen al die collaborators van heinde en verre samen, en gaan we na afloop met z'n allen eten. Een soort kerstavond. En daarna feesten in club Les Bains. Drinken, dansen, ontladen, alle stress eruit. Ik ben allang geen clubber meer, maar op zo'n avond in Parijs geniet ik ervan."

Zichzelf reparerende stoffen bestaan al, wat staat ons nog te wachten op materiaalgebied? "Geen idee, maar de technologische ontwikkelingen gaan heel snel. Ik hoop op materialen die 'leven' en slechts de cyclus van ons eigen leven meegaan, in plaats van dat ze vierhonderd jaar later nog steeds niet kapot te krijgen zijn.

Daar moeten we echt heen met zoveel mensen op deze planeet. Er zijn natuurlijk al een hoop afbreekbare materialen, maar die zijn veel te afbreekbaar. Ik zoek naar materialen waarbij ik zelf de controle heb over het moment van afbreken, en dat is echt nog een jong proces."

Tussendoor werkte Van Herpen de afgelopen maanden aan twintig ontwerpen voor Pelléas et Mélisande, een opera-dansproductie waarbij choreografen Sidi Larbi Cherkaoui en Damien Jalet samenwerken met performance artist Marina Abramovic.

Het stuk gaat 3 februari in première in Antwerpen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden