Mistérios de Lisboa ****

null Beeld

Regie: Raúl Ruiz
Met: José Alfonso Pimentel, Adriano Luz

Er is veel dat het daglicht niet kan verdragen in Raúl Ruiz' verfilming van de roman Mistérios de Lisboa uit 1854 van de Portugese schrijver Camilo Castelo Branco. De 4,5 uur (!) durende historische soap over het gekonkel van de Portugese adel twee eeuwen geleden verveelt geen moment.

Mistérios de Lisboa begint met de mededeling dat we naar een 'dagboek over lijden' gaan kijken. Er wordt inderdaad groots en meeslepend geleden in de oorspronkelijk zes uur durende tv-serie, waaruit Ruiz voor een bioscoopversie anderhalf uur knipte.

Als de film iets leert, is het dat de adel briljant was in het optrekken van een façade voor de buitenwereld. Achter de schone schijn werd gekonkeld, geroddeld en richtte men elkaar te gronde. We zien een menselijk slagveld waar schijn en werkelijkheid bedriegen. Centraal staat het leven van de bastaard Joao (Joao Arrais), die als veertienjarige wil weten wie zijn vader en moeder zijn.

Hij krijgt hulp van de priester Dinis (Adriano Luz). In een lange flashback zien we de adellijke Angela (Maria Joao Bastos) innig verliefd worden op een man die door haar vader (Rui Morrison) om zijn lage komaf wordt afgewezen. Om er zeker van te zijn dat zijn dochter niet meer met hem kan omgaan, laat haar vader hem vermoorden en stuurt hij haar naar een klooster.

Een ingehuurde zigeuner (Ricardo Pereira) moet het kind dat zij van haar geliefde draagt meteen na de geboorte doden. Aan het feit dat hij dit niet doet - Dinis grijpt in - dankt Joao zijn leven. Uit dit dramatische liefdesverhaal ontspruiten als Russische matroesjkapoppetjes steeds nieuwe verhalen, die zich over een paar decennia afspelen. We worden onder meer meegesleept in de levensgeschiedenis van Dinis, die voordat hij priester werd een zigeunerleven leidde, in het leger van Napoleon vocht en een tijd als 'man van de wereld' leefde.

De film eindigt als Joao, die inmiddels Pedro heet (José Alfonso Pimentel), verliefd wordt op een vrouw die hem gebruikt om wraak te nemen op de man die haar afwees. Laat die man nu net de intussen steenrijk geworden zigeuner zijn die hem als baby had moeten vermoorden.

In Mistérios de Lisboa speelt de Chileens-Franse regisseur Ruiz (70) - die meer dan honderd films op zijn naam heeft staan, waaronder de Proustverfilming Le temps retrouvé - zijn geliefde spelletje met schijn en werkelijkheid: een zigeuner verandert in een gerespecteerde rijkaard, een markies in een zwerver, en een dode zelfmoordenaar in een levende geheime minnaar.

Historisch zijn de verwikkelingen zelden geloofwaardig, maar Ruiz heeft alle verhalen ingenieus aan elkaar geknoopt. Ook heeft het gelaagde Mistérios de Lisboa een prachtige gracieuze stijl: de camera glijdt traag langs de personages, maar blijft altijd op afstand. Ruiz is niet uit op identificatie, maar op ontmaskering. In de salons ruisen de baljurken, maar knettert het van jaloezie, hypocrisie, berekening en wraakzucht. (JOS VAN DER BURG)

www.misteriosdelisboa.com

null Beeld
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden