Plus

Mirjam Otten, brein achter de macht in de Stopera, vertrekt

Burgemeesterfluisteraar Mirjam Otten (55) verlaat na twintig jaar het Amsterdamse stadhuis en stapt over naar de Nationale Politie in Den Haag. 'Het moet wel een beetje real blijven hier.'

Mirjam Otten verlaat na 20 jaar het Amsterdamse stadhuis en stapt over naar de Nationale Politie. Beeld Daniel Cohen
Mirjam Otten verlaat na 20 jaar het Amsterdamse stadhuis en stapt over naar de Nationale Politie.Beeld Daniel Cohen

Bekentenis van Jeroen Wollaars, destijds journalist van AT5, tegenwoordig van het NOS Journaal. Kwam hij Mirjam Otten tegen, woordvoerder van Job Cohen, toen burgemeester van Amsterdam. 'Wat wil je Job vragen?' vroeg Otten gehaast. Waarop de nog onervaren Wollaars in zijn onschuld zei: "Hoe het kan dat de bouw van de Noord/Zuidlijn weer is vertraagd?"

Otten: "Wat een stomme vraag."

Wollaars, in Het Parool: "Ik was uit het lood geslagen. Toen ik terugkwam op de redactie zei ik tegen mijn baas: volgens mij heb ik het niet goed voorbereid. Mirjam vond mijn vragen niet goed."

Hard gelach van voormalig stadhuisvoorlichter Martijn de Greve. "Als het moet, gaat de hele trukendoos open. Ze is goed in grote dingen klein maken. Maar ze zal nooit liegen."

Kom daar nog eens om in het wereldje van de voorlichterij.

Otten diende in twintig jaar tijd drie Amsterdamse burgemeesters: Schelto Patijn, Job Cohen en Eberhard van der Laan. Als woordvoerder en sinds 2009 in de minder zichtbare positie van directeur communicatie. Vandaag neemt ze afscheid, in het nieuwe jaar begint ze als directeur communicatie bij de Nationale Politie.

Jobpromotion
"Ik was dol op haar," zegt Cohen tot drie keer toe. Dat mag geen verbazing wekken. In zijn tijd als burgemeester (2001-2010) ging op het stadhuis de grap dat zijn baan een deeltijdfunctie was geworden met Otten. Bij de Amsterdamse politie, vaak in onmin levend met de machthebbers op de Stopera, stond ze bekend als 'voorzitter van de Stichting Jobpromotion'.

Hoe formuleer je zoiets een beetje diplomatiek? "Ze heeft geprobeerd Job een beetje praktischer te krijgen," zegt haar partner Luut - 'al 26 jaar niet mee getrouwd' - Boonstra. Op het stadhuis wisten ze: Otten was de vrouw die Cohen moest aanduwen als die weer eens zat te dralen en te twijfelen.

Scherpzinnig en analytisch, gevoelig voor de politieke landmijnen die het stadsbestuur omringen. Behept met een dodelijk soort kalmte en meedogenloos als de baas uit de wind gehouden dient te worden. Otten behoort tot het soort mensen die geloven dat er niet meer dan drie keer per jaar iets bijzonders kan gebeuren. Dus als bij haar de alarmbellen rinkelen, rinkelt het hele stadhuis met haar mee.

Een uitstekende tegenspreker, zegt burgemeester Eberhard van der Laan, de man die van tegengesproken worden allesbehalve zijn hobby heeft gemaakt. "Haar grootste kracht is dat ze altijd aardig blijft, terwijl ze door niemand over zich heen laat lopen." Een vrouw met rechte rug.

Otten heeft een buurvrouw, zegt haar voormalige collega Bartho Boer zonder enige spoor van ironie. Een echte van vlees en bloed. Bij haar toetste ze af en toe of ze nog begrijpelijke taal uitsloeg. Boer, die nu als directeur communicatie bij de NS de kolen uit het vuur mag halen: "Het moet wel een beetje real blijven hier, zei ze dan. Op zo'n stadhuis gaan de mensen op een gegeven moment toch erg geloven in de bubbel die ze zelf hebben gemaakt."

undefined

Positivo

Thuis zorgde vooral haar partner voor de kinderen, twee dochters, van 22 en 17. Otten en Boonstra kennen elkaar van hun studie theologie aan de Universiteit van Amsterdam.

Hij vond haar 'een positivo'. Zij vond hem 'erg ingewikkeld'. "Mirjam is erg van de praktische benadering," zegt hij. "Ik ben vooral geneigd de dingen te compliceren." Een rastwijfelaar, sinds zestien jaar postbode, omdat je daar tenminste kunt werken wanneer het je uitkomt.

"Die rolverdeling is heel gebruikelijk in onze familie hoor," zegt Ottens zus Aja, werkzaam als neuroloog, lachend. "Onze moeder was een heel sterke vrouw, het boerenbestaan in Den Ham ontvlucht. Zelf had ze alleen lagere school. Dat zou ons niet gebeuren. Ze heeft ons altijd enorm gestimuleerd."

Otten, in 1961 geboren in Weesp, groeide op in Huissen en Almelo als tweede in een gezin van vijf meisjes en een jongen. Haar vader was dominee van de Nederlands Hervormde Kerk. Haar oudste zus Willemien schopte het tot hoogleraar geschiedenis van het christendom in Chicago, zus Idelette is dominee in Vleuten.

Wat is er bij Otten van de religie blijven hangen? Weinig. "Ze is nog steeds wel gelovig," zegt Boonstra, "maar verder doen we er geen bal aan. De betrokkenheid bij mensen is wel gebleven. Ze voelt zich enorm verantwoordelijk voor de mensen met wie ze werkt. In zeker zin kun je haar pastoraal noemen."

Zus Aja: "Toen ze klaar was met studeren wilde ze journalist worden. Ze heeft destijds nog gesolliciteerd bij verschillende kranten."

Naar de vijand
Al een tijdje wil Otten weg van het Amsterdamse stadhuis. Wat kun je dan nog?

Directeur communicatie worden bij de Nationale Politie, die al sinds de moeizame oprichting in 2013 wordt geplaagd door een reeks schandalen en schandaaltjes, irritaties en groteske problemen in de organisatie. Een opvallende overstap, gezien de felle kritiek die jarenlang klonk vanuit het Amsterdamse stadhuis op het centralisme van het nieuwbakken politie-instituut. Zo bezien voelt het toch een beetje als overlopen naar de vijand.

Van der Laan omfloerst: "Het is evident dat ze bij de Nationale Politie verduidelijking in de communicatie kunnen gebruiken. Ik snap wel dat ze haar willen hebben."

Voormalig gemeentesecretaris Henk de Jong ging haar voor. Hij maakt inmiddels deel uit van de korpsleiding. "Twee jaar geleden zou het een rare stap zijn geweest," zegt hij. "Maar de afgelopen jaren is veel veranderd. Otten heeft een goede neus voor wat er allemaal kan misgaan. In die zin kan haar stap alleen maar helpen bij verdere ontspanning."

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden