Plus

Minister Ollongren: 'Heb vertrouwen, bij dreiging is aftappen nodig'

Onschuldige Nederlanders hoeven zich écht geen zorgen te maken over de nieuwe inlichtingenwet, zegt minister Kajsa Ollongren van Binnenlandse Zaken. Wat als uit het referendum een nee rolt? 'Daar wil ik niet op vooruitlopen.'

Miniter Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken) Beeld Dijkstra b.v.

Terwijl kiezers twijfelen over de extra bevoegdheden voor 'haar' AIVD, voert D66-minister Kajsa Ollongren campagne. Ze put moed uit de peilingen die een voorsprong laten zien voor het 'ja'-kamp.

Kunt u zich voorstellen dat Nederlanders moeite hebben met onbeperkt aftappen?
"Ik vind het belangrijk dat mensen weten dat dát dus niet mag. De diensten mogen niet zomaar informatie van onschuldige Nederlanders onderscheppen. Je moet je voorstellen: er is sprake van dreiging, bijvoorbeeld uit het buitenland. De diensten gaan dan zoeken naar contacten tussen die plek en Nederland. Alles wat niet relevant is, wordt eruit gefilterd en gewoon weggegooid."

Waarom zijn meer bevoegdheden nodig?
"Nederland kent dreiging: terrorisme, economische spionage, digitale aanvallen. De technologie is enorm veranderd sinds 2002. In die tijd was internet nog maar net in opkomst. De diensten mogen ongericht informatie uit de lucht halen en dat doen ze, maar nu gaat alle informatie via de kabel. Om smartphones en wifi-hotspots af te tappen is een moderne wet nodig."

Zijn we dan al jaren zeer kwetsbaar?
"Als de diensten een persoon of instelling op de korrel hebben van wie dreiging uitgaat, mogen ze gericht hacken of anderszins afluisteren. Ook als die informatie op zijn computer of smartphone staat. Maar ongericht aftappen mag nu niet op de kabel, alleen via de ether."

U zegt: vertrouw de diensten. Maar kan de kiezer erop vertrouwen dat er later geen misbruik wordt gemaakt?
"Ja, want we zijn een democratische rechtsstaat. Deze wet legt vast wanneer een dienst bijzondere bevoegd­heden mag inzetten. De minister en een onafhankelijke toetsingscommissie van twee rechters en een technisch specialist moeten eerst toestemming geven. Die commissie is een extra slot op de deur, een extra garantie dat de dienst zijn werk goed doet."

Bij een aanslag in het buitenland moeten diensten snel handelen. Is er dan wel tijd voor een minister en een driekoppige commissie?
"Dat zal in de praktijk moeten blijken. We delen nu al veel informatie met het buitenland. Zo werd bij de aanslagen in Brussel een laptop ­gevonden met een onvoorstelbare hoeveelheid informatie. Die informatie werd gedeeld met andere landen, ook met ons land. Een aanslagpleger kon op een trein naar Amsterdam, Keulen of Londen zitten."

Zijn u en die commissie altijd bereikbaar?
"Ja, dat moet. Als er mensenlevens op het spel staan en er bloedspoed is, bestaat er een spoedprocedure. Dan kan de AIVD razendsnel handelen en moet de dienst achteraf uitleg geven."

Als de AIVD toch ongericht aftapt zonder uw toestemming, treedt u dan af?
"Dat zal niet gebeuren. De diensten werken binnen de wet."

Neemt u het zichzelf kwalijk dat veel mensen weinig ­weten van het referendum?
"Ik probeer op allerlei manier over te brengen wat de wet betekent. Tegen Nederlanders wil ik zeggen: informeer jezelf zo goed mogelijk en ga stemmen."

Wat als een meerderheid woensdag 'nee' zegt?
"Ik verwacht dat Nederland in meerderheid voor stemt. Als dat niet gebeurt, zal het kabinet die uitkomst moeten wegen en in debat gaan met de Tweede Kamer."

Verwacht u net als CDA-leider Sybrand Buma dat het kabinet een 'nee' negeert?
"Dit kabinet houdt zich aan de wet op het raadgevend referendum. Die zegt dat wij een 'nee' moeten overwegen. Dat zullen we dan ook doen."

Hoe lang duurt dat?
"Ik denk niet dat we het in vijf minuten zullen doen. Je moet even de tijd nemen."

Of zal het kabinet bij nee de wet onveranderd invoeren?
"Daar wil ik nu niet op vooruit lopen."

Lees ook: 'We hebben privacy nodig om onze veiligheid te waarborgen'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden