Plus

Minister Blok: 'Bouw meer voor de middenklasse in Amsterdam'

Minister Stef Blok (52) prijst de bouwwoede van Amsterdam. Maar de gemeente laat in zijn ogen mogelijkheden onbenut om meer te doen voor de middeninkomens.

Minister Stef Blok: 'Ik vind het volkomen logisch dat iemand met een baan in de stad voorrang krijgt voor een huis in de buurt. Maar Amsterdam laat dit liggen. Dat vind ik gek'Beeld Ivo van der Bent

Stef Blok heeft, zoals hij dat zelf zegt, 'veel voetstappen in Amsterdam liggen'. In de jaren negentig werkte hij voor ABN Amro op de kantoren op het Rembrandt­plein en in de Vijzelstraat. Een mooie tijd, zegt hij in een interview in Café Restaurant Amsterdam in West. "Ik ging de stad door, op bezoek bij mijn klanten. En na werktijd waren er voldoende mogelijkheden om nog even de kroeg in te duiken."

De minister voor Wonen en Rijksdienst reisde dagelijks heen en weer tussen Amsterdam en zijn toenmalige woonplaats Nieuwkoop. Blok heeft nooit overwogen te verhuizen naar de stad. "Ook toen al zouden we weinig vierkante meters krijgen voor ons geld. Mijn hele straat in Nieuwkoop werkte zo ongeveer in Amsterdam, maar bleef zitten waar ze zat."

Tegenwoordig rijdt hij vooral lángs Amsterdam, onderweg van Den Haag naar zijn huis in Enkhuizen, waarin zijn vrouw een bed & breakfast runt. "We hebben vrijwel voortdurend gasten. Enkhuizen is erg populair bij fietsers."

U overlegt regelmatig met Laurens Ivens, wethouder Wonen in Amsterdam. Een VVD-minister en een SP-wethouder, hoe gaat dat?
"Wat mij betreft prima. Ivens verdient complimenten voor zijn inzet op nieuwbouw. Deze maand kwam hij met plannen voor 60.000 nieuwe woningen in de regio, dat juich ik toe. Ook in de stad gaat het voortvarend. Maar over een aantal zaken zijn wij het niet eens, omdat we ideologisch nogal verschillen."

Wat is het grootste meningsverschil?
"Ik vind dat het aandeel sociale huur in de Amsterdamse woningmarkt te groot is. Meer dan de helft van alle woningen in de stad behoort hiertoe. Zo jaagt de gemeente de middenklasse weg; de leraar, agent, de nachtzuster, die hier werken en ook willen wonen. In heel Nederland is deze middengroep de grootste en in een gezonde stad hoort dat ook zo te zijn. Als ik bestuurder van deze stad zou zijn, zou ik de samenstelling daarvan meer in lijn willen zien met die van heel het land."

Het percentage sociale huur in Amsterdam is bijna 60 procent. Wat zou u gezond vinden?
"Landelijk is 30 procent sociale huur. Ik ga niet over Amsterdam. Maar als ik hier in de raad zou zitten, dan lijkt 30 procent mij een goed percentage. Waarom zou de gemeente daar boven gaan zitten? Probleem is eerder gebrek aan doorstroming dan dat er te weinig van deze huizen staan. Om die doorstroming te bevorderen hebben we tijdelijke contracten mogelijk gemaakt voor starters en een inkomensafhankelijke huurverhoging ingesteld."

Vorige week maakte Amsterdam bekend dat in 2016 de bouw van ruim 5700 woningen begon. Hiervan zijn meer dan 2200 sociale huur en 1319 middenhuur. Wat vindt u van deze cijfers?
"Ik vind dat Ivens een goede koers heeft ingezet met meer bouwen. Maar als ik op zijn stoel zou zitten, zou ik kiezen voor meer middenhuur. Ook zouden corporaties meer duurdere sociale huurwoningen kunnen verkopen aan pensioenfondsen. De opbrengst kunnen ze dan gebruiken voor nieuwbouw van goedkope woningen en renovatie van bestaande huizen."

De markt is oververhit, dan is het toch lastig voor Amsterdam om meer voor de middeninkomens te doen?
"Nou, Amsterdam heeft veel meer mogelijkheden om dit te doen, maar de gemeente maakt hiervan geen gebruik. De stad mag een deel van de sociale huurwoningen reserveren voor mensen die in Amsterdam werken. Dan krijgen de leraar, wijkagent of nachtzuster voorrang."

"De gemeente kan dit morgen regelen in een lokale huisvestingsverordening. Ik vind het volkomen logisch dat iemand met een baan in de stad voorrang krijgt voor een huis in de buurt. Maar Amsterdam laat dit liggen. Dat vind ik gek."

De huren in de vrije sector stijgen snel. Dan is iedere betaalbare woning binnen de kortste keren alsnog onbereikbaar voor leraren.
"Als de stad meer middeldure woningen bouwt, neemt de prijsdruk vanzelf af. Bovendien kunnen corporaties bij de verkoop van een sociale huurhuis afdwingen dat die woning lange tijd betaalbaar blijft voor leraren."

Wat doet u om Amsterdam te helpen?
"Ik wil dat gemeenten in bestemmingsplannen gebieden kunnen aanwijzen voor middeldure woningen. Nu kan dat alleen voor sociale huur- en koopwoningen. De wetswijziging ligt klaar. Binnenkort wordt gestemd over een korting op de verhuurdersheffing voor corporaties in gebieden met een tekort aan woningen, zoals Amsterdam. Dit gaat om 20.000 euro per nieuwbouwhuis. Hiermee willen we meer investeringen los krijgen voor nieuwbouw."

"Verder heb ik ervoor gezorgd dat nieuw te bouwen kleinere appartementen buiten de sociale huurgrens mogen vallen. Pensioenfondsen staan te trappelen om te investeren in kleinere woningen, maar doen dat niet. Waardoor alleenstaanden niet meer in de stad terechtkunnen. Ivens is niet zo blij met dit besluit. Maar ik denk: waarom zou je alleenstaanden uit de stad jagen?"

Waarom zou je kleine woningen buiten de sociale huur laten vallen?
"Sociale huurwoningen zijn onaantrekkelijk voor investeerders en pensioenfondsen. Vroeger investeerden onze pensioenfondsen volop in huurhuizen, maar ze kregen last van corporaties die allerlei voordelen hadden. Ik heb dit aangepast om investeringen in kleine woningen los te maken."

Komen die investeringen ook los?
"Ja, dat verwacht ik wel. Maar dan moeten de gemeenten wel voldoende bouwgrond beschikbaar stellen."

Stef Blok

Geboren 10 december 1964, Emmeloord

1977-1983 Stedelijk Gymnasium, Leiden
1983-1988 Bedrijfskunde, Rijksuniversiteit Groningen
1988-1998 Bankier bij ABN Amro
1994-1998 Fractievoorzitter VVD Nieuwkoop
1998-2012 Tweede Kamerlid VVD, vanaf 2010 fractievoorzitter
2012-heden Minister voor Wonen en Rijksdienst

Wapens tegen Airbnb

Minister Stef Blok wil Amsterdam extra wapens geven in de strijd tegen overlast door vakantieverhuur. "Het basisidee van Airbnb is goed, dat mensen die even weg zijn, hun huis kunnen verhuren. Maar ik begrijp heel goed dat Amsterdammers er veel last van hebben."

Amsterdam wil graag een meldplicht; als huizenbezitters hun woning in de vakantieverhuur zetten, moeten ze dat melden bij de gemeente. Dan is zo'n verhuurder makkelijker aan te pakken. De Tweede Kamer nam deze zomer een motie aan die Blok opdraagt de meldplicht te rege­len. De minister moet nog reageren. "Ik wil eerst uitzoeken of zo'n meldplicht uitvoerbaar is. Want als mensen zich niet melden, hoe kom je daar dan achter?"

Een andere oplossing zou kunnen zijn dat woningeigenaren een boete krijgen als buren overlast hebben.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden