Plus Ten Slotte

Milly van Stiphout (1940-2018) was een strijdbare hoeder

Milly van Stiphout-Croonenberg, een van de redders van Het Parool, is in haar slaap overleden. Ze werd 78 jaar. De krant verliest een charismatische, strijdbare en lieve hoeder.

Milly van Stiphout in 2006. Beeld Karoly Effenberger

Zestien miljoen euro. Cees Smaling, bestuursvoorzitter van uitgeversconcern PCM (Het Parool, Trouw, de Volkskrant, Algemeen Dagblad, NRC Handelsblad) eiste in 2002 dat bedrag als deze krant zelfstandig verder wilde. Eigenlijk wilde hij de krant opheffen.

Zestien miljoen om het lezersbestand te mogen meenemen dat PCM eigenlijk naar de Volkskrant en NRC wilde overhevelen: 'het losgeld', heette het op de Paroolburelen.

Wat voor anderen een mokerslag was, was voor voorzitter Milly van Stiphout-Croonenberg van de Stichting Het Parool hét teken dat uit­treden zou kunnen lukken. "Toen Smaling zei dat er bij een eventueel vertrek van Het Parool wél zestien miljoen op tafel moest komen, wist ik dat het kon lukken," zei ze eind 2002 in deze krant.

"Als hij Het Parool de nek om had willen draaien, had hij nooit een bedrag moeten noemen. Over geld is te onderhandelen. Toen ik dat bedrag zag, was het eerste dat ik dacht: Dit is je grootste fout."

Het tekent haar scherpte die ook de onderhandelaars verraste van De Persgroep, die Het Parool uiteindelijk overnam. Ze zagen een kleine, chique dame op leeftijd, ze kregen een snoeiharde, zeer besliste tegenstreefster. Voor de duvel niet bang.

Toenmalig hoofdredacteur Erik van Gruijthuijsen en adjunct Frits Campagne zullen nooit vergeten hoe Van Stiphout aan hun zijde streed voor het voortbestaan van de krant. Nooit liet ze in die spannende maanden enige ruimte voor de gedachte dat het níet zou lukken.

Idealistische drammer
"Te midden van al die mannen aan bestuurstafels was haar positie bijna onaantastbaar. Ze pakten haar met fluwelen handschoenen aan, want wisten dat ze uit kon halen," zegt Van Gruijthuijsen.

"Haar verschijning, haar kennis van de dossiers, hoe ze sprak: Milly kwam héél beslist over en, als het zo uitkwam, aanvallend. Dat zij zó vierkant en unverfroren achter ons stond, maakte dat het onmogelijke mogelijk werd."

Campagne: "Als die rotjongens van de hoofdredactie een idee hebben over hoe het verder kan met Het Parool, laten we dat dan een kans geven, dacht Milly. Ze heeft tijdens het hele proces standvastig en moedig met ons gestreden."

Van Stiphout bleef 'heel dichtbij' tot de laatste punt was gezet en de duivel niet langer kon opduiken uit een detail. Van geld had ze weliswaar niet veel verstand, maar als idealistische drammer maakte ze indruk. Voor heel wat minder dan die zestien miljoen kon Het Parool op eigen benen door.

Hard als ze kon zijn: wie eenmaal in haar hart was gesloten, koesterde ze voor altijd. Van Gruijthuijsen: "Ons zakelijke contact werd een warme vriendschap voor het leven. Niet alleen met mij, ook met mijn vrouw en mijn dochters. Milly was scherp als het moest, maar zó zorgzaam en charmant."

Ger Schutte zat vanaf 1996 met Van Stiphout in de stichting Het Parool en de Stichting Het Nieuwe Parool, tot zij in 2007 terugtrad. "Kordaat. Milly was zeer kordaat. Ze had duidelijke visies en ideeën. Ze wás iemand, was deskundig en stond ergens voor."

Groten der aarde
Ook Schutte noemt meteen het menselijke aspect. "Milly had heel veel liefde voor heel veel mensen. Wist wat ze deden, hoe ze het deden en waarom. Ze bleef ook altijd zeer bij Het Parool betrokken en heeft nog lang de hoofdredacteur mee gekozen, maar kwam ook altijd naar door de krant georganiseerde evenementen en afscheidsrecepties."

Toen ze in de Stichting Het Parool stapte, met 57 procent van de aandelen in PCM, had Van Stiphout als een van de eerste vrouwelijke wethouders al volop bestuurlijke ervaring. Ze zat van 1974 tot 1982 voor de PvdA in het college van Soest. Ze was lid van de Provinciale Staten in Utrecht en bestuurslid van de Vara.

Voor die omroep maakte ze programma's over de groten der aarde. Ze memoreerde met een lach hoe ze aan de keukentafel zat bij ex-minister-president Golda Meïr van Israël en ontmoette ze de Amerikaanse componist Leonard Bernstein.

Haar grote passie lag in de strijd voor de vrije, pluriforme journalistiek, liefst onderzoeksjournalistiek.

'Een krant is geen koekjesfabriek' was het adagium waarmee ze zakenlieden om de oren sloeg die haar media al te zeer als economische vehikels benaderden.

Haar tragische familiegeschiedenis speelde een grote rol. Ze sprak er niet graag over, want 'nakaarten heeft geen zin', maar tal van familieleden waren vermoord in de oorlog - die ze zelf als peuter en kleuter beleefde. Ze woonde apart van haar broers.

Tragische week
In één week in de zomer van 1995 overleden haar man Henk aan een hartaanval en haar zoon Xandi aan aids. 'Het glanslaagje raakte van het leven af' en kwam nooit meer terug, zei ze daar over. Daar achteraan, op zijn Van Stiphouts: "Dat is niet zielig of zo, dat is een feit."

Als ze iets niet wilde, was het tegenover de buitenwereld overkomen als een klager. Intimi weten dat die tragische week een keerpunt in haar leven was.

Haar gezondheid ging achteruit en haar lijf werd fragiel, maar in het decorum waarmee Van Stiphout zich omringde, paste haar rollator niet. Het bleef bij haar fraaie stok - waarmee ze zich de auto in worstelde of hond Sjuultje uitliet. Haar ter ondersteuning aan de arm nemen was haar eigenlijk al teveel en gesprekken mochten maar héél kort over fysiek malheur gaan.

De hindernissen namen toe, maar hielden Van Stiphout niet weg uit het Concertgebouw, van de opera, van het toneel. Gedurende het Holland Festival was ze 'een maand bezet', punt.

In Van Stiphouts huis vlak bij Artis, waar ze de zeeleeuwen kon horen brullen, omringde ze zich met kunst en cultuur. Op de stoel in de gang liggen vast nog dertig boeken die ze nog moest lezen. Hoofdredacteuren en directieleden - oud en nieuw - kwamen er tot op het laatst 'op audiëntie', onder het genot van een goed glas wijn.

Journalistiek en kunst
Ronald Ockhuysen, de huidige hoofdredacteur van Het Parool: "De gesprekken gingen natuurlijk over journalistiek en over de vrijheid van meningsuiting, maar ook de kunst speelde een enorme rol."

"Milly bleef haar geest tot het laatst scherpen aan de literatuur, aan de media, aan de voorstellingen die ze bezocht. Maar het was niet alleen de hogere cultuur, hoor. In de auto naar een diner baalde ze laatst dat ze de WK-wedstrijd moest missen waarin Duitsland werd uitgeschakeld. We luisterden daarnaar op de radio, en ze was ook daarin zéér fanatiek."

Vorige week maakte Van Stiphout nog een tripje naar Limburg en op haar laatste avond keek ze met vriendinnen nog hockey - compleet met zware discussies over van alles en nog wat.

Met gelijkgestemden zoals Hedy d'Ancona, Frits Bolkestein en Mies Bouwman ijverde de 'steeds een beetje joodsere', maar vooral ook humanistische, liberale Van Stiphout met de stichting Uit Vrije Wil voor het recht van ouderen te sterven als ze hun leven voltooid vinden.

Als het goed is, is het goed. Daarom stemt het haar naasten gerust dat ze in de nacht van donderdag op vrijdag in haar slaap uit het leven is gegleden - zonder lijdensweg en pijn en zonder zelf de keus te hebben hoeven maken haar geliefde vijf kleinkinderen te verlaten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden