Plus PS

Miljonair Bob Crébas zet zich in voor een polderparadijs

Met de verkoop van Marktplaats verdiende de voormalige 'bewust baanloze' Bob Crébas (66) een slordige tachtig miljoen euro. Nu zet hij zich in­­ voor een beter Nederland: een blue zone in de polder, waar mensen opvallend oud en gelukkig worden.

Bob Crébas Beeld Marc Driessen

Bob Crébas weet hoe mooi het is bovenaan de berg. Maar daaronder? Daar rommelt het al jaren, weet hij. "Het wachten is op een aardverschuiving."

De internetmiljonair, rijk geworden met de verkoop van Marktplaats.nl, heeft weer iets nieuws gevonden om de wereld te verbeteren. Na het succes van zijn kringloopwinkels en de mislukking van zijn brandnetelkleding Netl heeft hij zich nu gestort op de wereld van de blauwe zones, plekken op aarde waar mensen opvallend oud worden. Dat wil hij ook: oud en gelukkig worden, in goede gezondheid.

Hij ontvangt in het weidse landschap van de Noordoostpolder. Daar, bij Kraggenburg, naast het uitgestrekte Voorsterbos van Natuurmonumenten, ligt zijn eigen park: Netl de Wildste Tuin. Voor 'de spelende mens in de natuur'. Waterpartijen en zandstrandjes, duinen, wilde kruidenvelden en een grote bamboejungle. Je kunt er zwemmen en golfen, een hut bouwen en door de modder glijden.

Het geluk van de blue zone: de omgeving maakt de mens.

Dat valt nog niet mee. "Dat we moeten bewegen weten we nu wel," zegt Crébas. "En dat we minder moeten eten, roken en drinken ook. Maar voor mij is het belangrijkste dat je elke ochtend opstaat met een doel."

Heeft hij gelezen in een boek, een bestseller in deze ­tijden van het grote zoeken naar zingeving: ikigai, de ­Japanse traditie die ons leert dat iedereen een reden van bestaan moet hebben. Het zou één van de geheimen zijn van een lang en tevreden leven, zoals de inwoners Okinawa het leiden, één van de vijf blauwe zones op aarde.

Crébas: "We hebben hier achthonderdduizend arbeidsongeschikten en een kabinet dat alleen praat over de middeninkomens. Niemand die het jeukt."

Oude kabouter
Nederland, zegt hij, moet ook een blauwe zone worden. Niet dat hij er ooit zelf eentje heeft bezocht, maar toch. Een sociale bijdrage leveren, dat is hem wel toevertrouwd. "Dat zit hier in het systeem. Daar werden mijn ouders al op geselecteerd, toen ze in de polder kwamen wonen."

Trouwens: waarom zou hij moeten reizen voor een beetje geluk? Pas is hij voor het eerst in Spanje geweest. Dat is al mooi zat. Reizen doet hij wel in zijn hoofd.

Crébas is een oude kabouter, zegt hij. Geïnspireerd door de ludieke protestbeweging van de provo's Roel van Duijn en Robert Jasper Grootveld, die al in 1970 in Amsterdam hun eigen Oranje Vrijstaat oprichtten, een utopische ­samenleving rond kraakpanden, winkels voor tweedehands goederen en biologische voeding. In de verre Noordoostpolder houdt Crébas er inmiddels zo zijn eigen gedachten op na over de hoofdstad. Arrogant volk. ­"Vinden ze zelf ook."

Leest hij een verhaal van Zef Hemel, bijzonder hoogleraar grootstedelijke vraagstukken aan de Universiteit van Amsterdam en voormalig topambtenaar in de hoofdstad. "Die zegt dan dat we Schiphol moeten verplaatsen naar Lelystad. Kots het maar uit in dat lege gat in de polder, daar gebeurt toch niks. Die man komt uit Emmen! Hij vindt dat we geen pioniers meer nodig hebben, maar ­visionairs!"

Bob Crébas, voor de MIG die hij ooit via Marktplaats kocht van een boer in Drenthe Beeld Marc Driessen

Van harte welkom in de polder overigens, die Amsterdammers. Zijn zus is er immers zo één, al bijna zestig jaar.

"Vroeger," zegt hij, "heb ik in Bant de échte Amsterdammers zien komen. Die scholden op de Surinamers. Daar kon ik echt chagrijnig van worden. Dan zei ik: zoals jullie over Surinamers praten, praten wij hier over Amsterdammers. Vonden ze niet leuk."

In de roerige jaren zeventig was Crébas een 'bewust baanloze'. Werken, vond hij, dat is voor de dommen. Zijn uitkering beschouwde hij als basisinkomen, zijn levensopdracht was het zoveel mogelijk demonstranten op de been krijgen tegen de kernenergiecentrale in Dodewaard of de kruisrakketten op vliegbasis Woensdrecht. Lekker, met vrouw en kinderen in het actiekamp.

Mislukt avontuur
Uiteindelijk zette hij een goedlopende keten kringloopwinkels op met, in 2000, achthonderd man personeel en een omzet van rond de zes miljoen euro per jaar aan tweedehands kleding, meubels, kleine huisraad, boeken en platen. Dat jaar zag hij het gat in de markt: internet.

Met zijn zakenpartners kocht hij voor 600.000 gulden het kleine Marktplaats.nl, om het vier jaar later voor 225 miljoen euro van de hand te doen aan het Amerikaanse eBay. Hij hield er 78 miljoen aan over. Crébas: "Actievoeren en ­ondernemen draaien om dezelfde vaardigheden."

Na een mislukt avontuur in de brandnetelkleding, droomt hij tegenwoordig van een nieuwe beweging. ­Gewoon vanuit de polder. Waarom niet? Met het boek Het Land Van Goed Naar Beter hoopt hij een beginnetje te hebben gemaakt.

Geld maakt niet gelukkig, zegt Crébas. Inderdaad, makkelijk lullen als je tachtig miljoen euro op de bank hebt staan. "Maar ik heb ook de andere kant meegemaakt. Wij moesten twee jaar sparen en dan konden we een fiets ­kopen. Ik ben plantsoenarbeider geweest en doodgraver. Ik heb in de werkverschaffing gezeten en heb grind ­geschept. En ik weet: ik had een goed leven."

Bijna een blauwe zone. "We hebben weleens gedacht," zegt hij, "laten we in een hutje op de hei gaan wonen. 's Avonds hout hakken in het bos voor op de kachel. Het had echt gekund. Mooi bestaan. Dan hadden we er nu nog ­gezeten."

Bob Crébas, Het Land Van Goed Naar Beter, Op Weg Naar Blue Zone NL, Uitgeverij Water, €19,95.

CV Bob Crébas
Bob Crébas werd in 1951 geboren in Bant in de Noordoostpolder en ­doorliep de middelbare landbouw- en bosbouwschool.
In 1982 richt hij, werkloos en actievoerder, kringloopwinkel Goedzooi op in Emmeloord, later uitgebouwd tot de landelijke keten Het Goed.
In 2000 koopt hij met zijn partners voor 600.000 gulden de website Marktplaats.nl, die zij in 2004 voor bijna 225 miljoen euro verkopen aan eBay. Crébas houdt er zelf bijna 80 miljoen euro aan over.
In 2006 begint hij Brennels, later Netl, een onderneming in brandnetelkleding, om er in 2014 weer mee te stoppen. Het verlies: 8 miljoen euro.
Nu drijft Cébras in Kraggenburg het recreatiecentrum Netl de Wildste Tuin.

Op naar de honderd
De Amerikaanse schrijver en journalist Dan Buettner van National Geographic noemde ze blauwe zones: plaatsen op de wereld waar mensen langer en gezonder leven dan elders. Ze worden er gemiddeld negentig tot honderd jaar. Het viel Buettner op dat er gemeenschappelijke kenmerken zijn in de leefgemeenschappen. Zijn stelling: dit is de sleutel tot gezond oud worden.

De vijf blauwe zones:
-Het Italiaanse eiland Sardinië
-Het Japanse eiland Okinawa
-Loma Linda in Californië, waar veel zevendedagsadventisten wonen
-Het schiereiland Nicoya in Costa Rica
-Het Griekse eiland Ikaria

Dit hebben ze gemeen:
-Natuurlijke lichaamsbeweging, zoals wandelen en tuinieren, als onderdeel van de dagelijkse routine.
-Het hebben van een doel in het leven, een reden om uit bed te komen. Ikigai in Japan, plan de vida in Costa Rica.
-Een dagelijks moment om stress kwijt te raken. Dat kan bijvoorbeeld door gebed, yoga of het houden van een siësta.
-Stoppen met eten wanneer je voor tachtig procent verzadigd bent, hara hachi bu in het Japans. Je kan best nog meer eten, maar je hebt geen honger meer.
-Verse groenten en fruit als voornaamste bestanddeel van de maaltijden. Vlees, meestal varkensvlees, en vis worden met mate gegeten.
-Eén tot twee glazen alcohol per dag (behalve bij de adventisten), niet roken.
-Deel uitmaken van een geloofsgemeenschap of in elk geval een gemeenschap van gelijkgestemden.
-Sterke familiebanden. Ouders en grootouders worden vaak in huis ­genomen. Er is een hoge mate van trouw aan de levenspartner. Mensen gaan niet met pensioen, maar blijven tot op hoge leeftijd actief.
-Een trouwe vriendenkring en een hechte gemeenschap waarbinnen men een leven lang woont, zodat een groot gevoel van geborgenheid ontstaat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden