PlusColumn

Mijn toetssteen voor mijn moraal zal altijd de Holocaust blijven

Theodor Holman
Theodor Holman Beeld Wolff
Theodor HolmanBeeld Wolff

Een jong familielid zei me dat haar jeugd in één veelzeggend ding verschilde van mijn jeugd: op de lagere school had ik in een klas gezeten met alleen maar witte jongens en meisjes, terwijl zij op de basisschool zat met Marokkanen, Turken, ­Surinamers en Antillianen. Daardoor verschilde onze kijk op de multiculturele samen­leving.

Ik hield deze theorie in beraad.

Wat is mijn kijk op de multiculturele samenleving eigenlijk? We leven samen, maar multicultureel?

Ik heb altijd het idee dat ik me alles heb eigengemaakt wat voor mij van andere culturen van waarde is. Waarom zou je je iets eigen maken wat geen waarde voor je heeft?

Ik dacht ook aan mijn klas, eind jaren vijftig op de Cornelis Vrijschool in Amsterdam. Veel Joden, veel indo's, veel kinderen van artiesten.

Voor zover mijn geheugen me toelaat heb ik het idee dat, bij ons kinderen, de oorlog altijd een rol speelde.

Wat was onze cultuur? Ik vind die nu rijk. We speelden muziek en toneel, deden aan sport, discussieerden, haalden kattenkwaad uit, lazen goede kinderboeken, strips.

Afrikaanse culturen leerden we kennen via films die in de klas werden gedraaid en boeken die je uit de schoolbibliotheek mocht halen die gingen over vreemde volkeren en hun gebruiken. En ja, wij jongens lachten ons slap als we weer een pagina hadden ontdekt met een blote donkere vrouw met enorme hangtieten.

Onderwijzers en onderwijzeressen vertelden ons bestraffend dat we 'respect' moesten hebben voor die vreemde volkeren, dat die mensen misschien wel naakt liepen, maar niet dommer waren dan wij.

Verder kreeg ik godsdienstles op school. Mooie verhalen en plaatjes plakken in een schoolschrift.

Er zat in mijn klas één Surinaamse jongen. Hij was één van ons. Maar misschien denkt en dacht hij daar anders over.

Zouden klasgenoten uit ­Marokko en Turkije mijn blik hebben verruimd? Ik had ze graag als vrienden en vriendinnen gehad, maar het had mijn huidige kijk toch echt niet beïnvloed op bijvoorbeeld intolerantie tegenover homoseksualiteit, beperking van de vrijheid van meningsuiting als het religiekritiek en satire betreft en vrouwenbesnijdenis.

Mijn toetssteen voor mijn moraal zal altijd de Holocaust blijven. Die steen zal eerst bot worden en ooit verdwijnen omdat er dan nog een veel ­gruwelijker oorlog heeft plaatsgevonden.

Mijn kijk op de multiculturele samenleving is somber, ingelegd in zuur en wordt in het donker op een koude plek bewaard.

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden