PlusTen Slotte

Miep Diekmann (1925-2017): Tegen de bevoogding en de onverschilligheid

Jeugdboekenschrijfster Miep Diekmann, die zondag op 92-jarige leeftijd overleed in Scheveningen, bleef het opnemen voor kinderen, onderdrukt, minderbedeeld.

Miep Diekmann in het Vara-programma Pak een Boek, 1965

Het was op Curaçao dat Miep Diekmann besloot schrijfster te worden. Ze bracht er haar vroege jeugd door - haar vader was commandant van politie in Willemstad - op een nonnenschool.

"Daar werd ik voor het eerst geconfronteerd met donkere kinderen, want die hadden wij toen helemaal niet in Nederland, in 1934. Ik was ongelofelijk nieuwsgierig en ik las veel, maar er was geen enkel boek over zwarte kinderen te vinden," zei ze in 1997 een interview in het Jaarboek Letterkundig Museum.

"Als er geen boeken over zwarte kinderen zijn, ga ík ze wel schrijven, bedacht ik. En van dat idee ben ik feitelijk nooit afgeweken. Maar noem het géén roeping! Het is gewoon ontstaan uit verontwaardiging."

Scheidingen en tienerseks
Die jeugd op Curaçao klinkt door in het omvangrijke oeuvre van kinderboekenschrijfster Miep Diekmann, die zondag op 92- jarige leeftijd overleed. En die verontwaardiging leidde tot baanbrekend werk.

De Boten van Brakkeput (1956) gaat over, hoe actueel, de opvang van een vluchteling, en in Marijn bij de Lorredraaiers uit 1965 schreef ze over de slavenhandel, en dat deed ze onverbloemd en hard, en de witte Nederlanders kwamen er niet goed vanaf.

Ze zou het in veel van haar werk - ze schreef ook een wat brave serie over Annejet (Annejet Knipt de Kaartjes) - blijven opnemen voor kinderen, onderdrukt, minderbedeeld.

Baanbrekend was in dat verband ook hoe zij over scheidingen en tienerseks schreef. Weer onverbloemd omdat ze vond dat ook die kant van jongeren belicht moest worden, zonder in haar beschrijvingen het nare en gruwelijke onbenoemd te laten.

Zoals in De Dagen van Olim (1971), een min of meer autobiografische roman over de omgang van Nederlanders met de inwoners van Curaçao, vlak voor de Tweede Wereldoorlog, waar een verkrachting in voorkomt, en ook een zelfmoordpoging.

Voorbeeld
Met De Dagen van Olim, beschouwd als misschien wel haar beste boek, trachtte Diekmann de kloof tussen jeugdboek en volwassenenliteratuur te dichten; een cross-overroman avant la lettre. Young adult zouden we nu zeggen.

Diekmann was een voorbeeld voor andere schrijvers. Annie M.G. Schmidt prees haar de hemel in. 'Zij schreeuwt waar anderen gelaten mompelen, zij vloekt waar anderen goedig protesteren, zij laat niet af te waarschuwen. Waarschuwen tegen de geestelijke armoede, nivellering, commercialisering, bevoogding, verouderde ethiek, verstarring en vooral onverschilligheid,' schreef Schmidt in het juryrapport van de Staatsprijs voor Kinder- en Jeugdliteratuur die de veel gelauwerde Diekmann in 1970 kreeg.

Maar ze schreef ook voor peuters. Het gedichtenboek Wiele Wiele Stap (1977) is een klassieker. Daarin verzette ze zich tegen braafheid en conservatieve opvattingen en noemde ze gewoon man en paard. Jonge kinderen hoefde je niet te sparen. Ook daarin was Miep Diekmann een wegbereider.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden