Plus Ten slotte

Meubelmakerservaring redde Joop Snep (1921-2016) in de oorlog

Joop Snep werd in Tweede Wereldoorlog gedeporteerd naar concentratiekamp Sachsenhausen. Dankzij Duitse Pünktlichkeit en zijn eigen meubelmakerservaring kon hij naar Amsterdam terugkeren.

Joop Snep (1921 - 2016) Beeld Joop Snep

Joop Snep, die in de Tweede Wereldoorlog met zijn vader Joden van Amsterdam naar Zuid-Limburg bracht, kon vanuit een Duits kamp terugkeren naar Amsterdam dankzij de Duitse bureaucratische machine.

De laatste jaren van de oorlog zat hij ondergedoken aan de Prinsengracht, schuin tegenover het Achterhuis van Anne Frank.

Vrijdag is hij begraven, een week eerder overleed hij. Hij is net geen 95 jaar ­geworden.

Joop Snep werd in het Duitse Bonn geboren, waar zijn Nederlandse vader een meubelmakerij had. Rond 1930 keerde de familie terug vanwege het opkomende nationaalsocialisme en de slechte economische omstandigheden.

Verhoor
Na het uitbreken van de oorlog gingen vader en zoon Snep al snel in het verzet. Ze brachten Joden naar Limburg, waar het Belgische verzet zorgde voor de volgende stap op weg naar het veilige Zwitserland. Tijdens een van die tochten werden ze in juni 1942 verraden en gearresteerd.

Joop Snep vertelde daarover: "Ik werd op het politiebureau uitgekleed en afgeranseld. Ik was zo beurs dat ik niet meer normaal kon zitten. Na een paar dagen moest ik naar de Euterpestraat voor een verhoor door Willy Lages, het hoofd van de Sicherheitsdienst in Amsterdam, die me probeerde om te praten omdat ik zo goed Duits sprak. Dat weigerde ik pertinent. 'Abführen,' zei hij, ik hoor het hem nog zeggen."

Vanuit het huis van bewaring werd Joop Snep op transport gesteld naar Amersfoort, en enkele maanden later naar Duitsland. Die tocht ging via Berlijn en eindigde in concentratiekamp Sachsenhausen.

Schoenen testen
Daar werd Snep ingedeeld bij het Schuhläufer-Kommando. Elke dag moesten ze met verschillende soorten schoenen een vaste ronde lopen over een grote cirkel midden in het concentratiekamp, met verschillende soorten bestrating.

De Duitsers lieten hen zo testen welke schoenen zich het beste hielden voor de Wehrmacht. Snep vertelde daarover bij de herdenking in 2015: "We liepen de hele dag. Als je het niet vol kon houden, was je de klos. Je werd afgeranseld of gelijk dood­geschoten."

Zijn meubelmakerservaring redde Snep. Hij werd overgebracht naar het buitenkamp Lichterfelde in Berlijn voor timmer- en herstelwerk. Daar kreeg hij de boodschap dat er een oproep was gekomen dat hij ingezet moest worden voor de Arbeids­einsatz, verplichte tewerkstelling in Duitsland. Een vergissing, omdat hij al in Duitsland zat, maar de pünkt­liche Duitsers stuurden hem terug naar Amsterdam, omdat hij zich daar moest melden.

Werkplaats
In Amsterdam lukte het Snep om onder de eerste aanmelding uit te komen, omdat hij direct in het ziekenhuis werd opgenomen. Vanuit daar dook hij onder in de timmerwerkplaats van zijn vader aan de Prinsengracht.

Achterin zat een soort verlaagd stuk met wat een dikke vloer leek, maar die hadden ze zo gemaakt dat hij hol was.

Overdag bleven ze in de werkplaats, maar zodra er onraad was, kropen ze in de holle ruimte die ze van binnenuit dicht konden trekken. Naast Joop Snep waren er nog twee onderduikers, van wie één Joods was.

Ongeschonden kwam hij uiteindelijk de oorlog door. Pas sinds een jaar of vijftien speelde die weer een grotere rol in zijn leven: het Sachsenhausencomité, het Berlijnse concentratiekamp Lichterfelde en Kamp Amersfoort nodigden hem uit om bij herdenkingen te zijn en daar te spreken. Daarnaast sprak hij op scholen in Duitsland en Nederland.

Van het Internationale Sachsenhausencomité werd hij uiteindelijk ere-vicepresident. In Nederland werd hij tot lid in de Orde van Oranje-Nassau benoemd; uit handen van de Duitse ambassadeur kreeg hij het Bundesverdienstkreuz.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden