Plus

Metrostation Europaplein is ondergrondse kunsthal

Behalve metrolijn is de Noord/Zuidlijn ook een ondergrondse expositieruimte. Op station Europaplein is een nieuw kunstwerk onthuld: I Want a Permanent Wave van Gerald van der Kaap.

Kunstenaar Gerald van der Kaap onthult zijn kunstwerk I want a permanent wave op het nieuwe station Europaplein Beeld Jesper Boot

Bedelaars zie je eigenlijk nooit meer in het Amsterdamse openbaar vervoer. Maar tijdens een ritje voor genodigden in de Noord/Zuidlijn komt er eentje voorbij. In zijn ene hand heeft hij een bluetoothspeaker waaruit op volle sterkte Trans-Europe Express van Kraftwerk klinkt. Zijn andere hand houdt hij op voor reizigers, die hem opmerkelijk gul vullen met kleingeld.

Geintje. De bedelaar is Gerald van der Kaap, de maker van het kunstwerk dat zo zal worden onthuld op het nieuwe metrostation Europaplein. Daar aangekomen neemt de kunstenaar een nieuwe rol aan, die van gids. Met een megafoon aan de mond brult hij op het reusachtige perron: "Dames en heren, wilt u allemaal deze kant op komen?"

Beeld Jesper Boot

Op station Europaplein, bij de RAI, is alles groot. Dat perron dus, maar ook het door Van der Kaap gemaakte werk I want a permanent wave, dat beiden wanden van het station beslaat. Het bestaat uit vele glasplaten die zijn voorzien van een zogeheten spiegelcoating. Met wat gepuzzel kun je in de verknipte letters op die platen de titel van het werk lezen.

Helse klus
De kreet I want a permanent wave liet Van der Kaap in zijn tijd als vj, onder meer in de RoXY, ook al eens op wanden voorbijkomen. Hij vond hem ooit in een oud Hoe & Wat in het Engels-boekje, in het hoofdstuk At the Hairdresser (een permanent wave is wat in goed Nederlands een 'permanentje' heet).

Maar veel meer aandacht dan die letters trekken de foto's op de glas­platen. De voorstellingen, met telkens dezelfde man en vrouw, doen denken aan scènes uit oude speelfilms uit de hoek van de film noir en nouvelle vague.

Dat is ook precies waar Gerald van der Kaap zijn inspiratie vandaan haalt. In het bijzonder de Franse film Trans-Europ-Express uit 1966, die zich grotendeels afspeelt aan boord van een trein van Parijs naar Antwerpen, bracht hem op ideeën.

Scènes uit de film herschiep Van der Kaap met Nederlandse modellen. De foto waarop de man en de vrouw een ijsje eten, schoot hij bij de Amsterdamse ijssalon Venetië, vlakbij de RAI. De kleding die zij draagt, werd speciaal voor de gelegenheid ontworpen.

De foto's op de glasplaten zijn in zwart-wit, maar elders zijn er accenten in onder meer fuchsia en kobaltblauw. Het ziet er indrukwekkend uit allemaal, maar de totstandkoming van het kunstwerk ging in ware Noord/Zuidstijl gepaard met de nodige problemen.

In een toespraakje heeft Hoite Detmar, projectdirecteur van de Noord/Zuidlijn, het onomwonden over 'een helse klus'. Het leek zelfs een tijd lang dat het kunstwerk door technische problemen pas zou worden opgeleverd na de ingebruikneming van de Noord/Zuidlijn (op 22 juli).

Mythologie
Hoe onthul je een kunstwerk dat beide wanden van metrostation Europaplein beslaat? Gerald van der Kaap heeft er wat op gevonden. Voor de foto van het stel in de ijssalon ligt een zwart doek op de grond. Als hij het wegtrekt, zien we een in de vloer vastgemaakte twee-euromunt uit Griekenland. Wie door de knieën gaat en een beetje thuis is in de Griekse mythologie, ziet daarop een afbeelding van Zeus en Europa. De link met de naam van het metrostation zal duidelijk zijn.

Het kan na 22 juli nog een komisch schouwspel opleveren als wachtenden op het perron vergeefs zullen proberen die in de vloer vastgeklonken munt op te rapen.

De foto van het stel met het ijsje is genomen bij ijssalon Venetië Beeld Jesper Boot
Station Europaplein eerder in aanbouw. Beeld Rink Hof

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden