Plus

#MeToo - 'Mannen denken dat intimidatie hun goed recht is'

Met de hashtag #MeToo delen vrouwen, in de nagalm van het omvangrijke schandaal van de Amerikaanse filmproducent Harvey Weinstein, massaal hun ervaringen met seksuele intimidatie en geweld. Ook in Nederland druppelen verhalen door.

Sunny Bergman - Volgens de regisseur krijgt vrijwel iedere vrouw ooit te maken met intimidatie. Beeld Mark Kohn

In Frankrijk wordt massaal getwitterd met #balancetonporc, ofwel 'verlink je varken', in veel andere landen is #MeToo trending.

Sinds in Hollywood het omvangrijke schandaal van de machtige filmproducent Harvey Weinstein naar buiten kwam, delen vrouwen wereldwijd hun eigen ervaringen waarin ze slachtoffer waren van seksuele intimidatie of geweld.

Het sneeuwbaleffect is grootser dan in eerdere, vergelijkbare zaken, waarin grote namen als Roman Polanski (veroordeeld voor verkrachting) en Bill Cosby de hoofdrol speelden. Vannacht werd bekend dat ook Roy Price, de studiobaas van Amazon, al dan niet onder druk zijn ontslag heeft ingediend vanwege beschuldigingen van seksuele intimidatie.

Ontslagen
In Nederland verschijnen nu even­eens ervaringen van (oud-)omroepsters, regisseurs en actrices met seksuele intimidatie of geweld op social media en in kranten.

Anneke Bakker (66), voormalige Tros-omroepster, schreef een ingezonden brief in de Volkskrant. 'In mijn tijd - en zeker ook nu nog - liepen er in de omroep bazen en baasjes rond die hun macht misbruikten. (...) Het heette immers niet voor niets de Gooische matras.'

Bakker is geschrokken van de omvang van het Weinsteinschandaal, zegt ze in een toelichting. "Voor mij is het bijna veertig jaar geleden dat het speelde, maar het houdt me enorm bezig dat er anno 2017 nog altijd sprake is van machtsmisbruik en seksuele intimidatie. Daar moeten we tegen opstaan."

Toen haar relatie was gestrand, kreeg de toen 30-jarige Bakker een nieuw appartement aangeboden door een hoge pief.

"De enige voorwaarde was dat ik beschikbaar moest zijn en dat hij geen ander bezoek zou aantreffen als hij langs­kwam." Ze vreesde dat ze ontslagen zou worden, maar sloeg het verbijsterende aanbod af.

Kort daarna presenteerde ze niet meer in de avond, maar in de middag.

"Later ben ik ontslagen. Ik kan het niet anders zien dan als het resultaat van het niet ingaan op zijn avances. Ik heb het voorval altijd verzwegen, omdat ik bang was dat het tegen me gebruikt zou worden en dat ik toch niet zou worden geloofd."

Namen worden er niet genoemd, maar Bakker geeft aan dat ze meerdere voorbeelden kent. "Maar zij moeten zelf naar voren komen."

Naakt de deur openen
Op Facebook delen regisseurs Coco Schrijber (56) en Sunny Bergman (44) los van elkaar hun ervaringen met seksuele intimidatie in het vak.

Schrijber heeft het over 'een medewerker van een fonds die je wegwijs wil maken en dan naakt de deur van zijn huis opendoet' en 'een editor die me aan het eind van de dag telkens in een dubbele nelson nam en probeerde zijn ouwe tong in mijn mond te steken.'

Bergman beschrijft een casting waar ze op haar negentiende, toen nog als actrice, aan meedeed. " 'Dames!' onderbrak de castingdirector ons. 'We willen eigenlijk nog even kijken wat voor vlees we in de kuip hebben.' Bulderende lach, oogcontact met de regisseur. 'Jullie hebben niet allemaal strakke topjes aangetrokken. Trek de truitjes eens even strak'."

Anneke Bakker, Oud-omroepster werd kennelijk voor straf naar de middaguitzending verbannen. Beeld Dingena Mol

Volgens Bergman is zulke intimidatie niet voorbehouden aan de film- of tv-wereld. "De zaak rond Weinstein is enorm, maar het gebeurt overal. Vrijwel iedere vrouw krijgt ooit te maken met intimidatie."

"De Gooische matras? Het feit dat er in de film- en entertainmentindustrie veel mooie jonge vrouwen rondlopen en veel oudere machtige mannen, werkt de dynamiek in de hand."

Maar het is ingewikkeld om seksuele intimidatie en geweld aan de kaak te stellen. "Ik ben op werk wel eens seksueel geïntimideerd - niet zwaar, maar zwaar genoeg dat ik me zeer onprettig voelde - en wendde met tot de vertrouwenspersoon. Die zei letterlijk: 'Ik kan er niet zo veel mee. Deze persoon kan je carrière heel erg bemoeilijken'."

Daarom is het volgens Bergman belangrijk het gesprek over mannelijkheid en male privilege met elkaar aan te gaan. "In de situaties van aanranding en seksuele intimidatie die ik meemaakte, kwam het telkens voort uit het idee van de man dat 'hij er recht op heeft'. Male entitlement. Dat is een mindset waar mannen echt van af moeten."

Lars von Trier
Het beestje moet daartoe bij de naam worden genoemd. "Naming and shaming, mannen aanspreken op hun gedrag. Nu komen ze er mee weg omdat ze denken dat ze toch niet verantwoordelijk worden gehouden."

Dat is wat de 51-jarige IJslandse actrice en zangeres Björk indirect ook deed. Ze noemt in haar post ('Het werd mij duidelijk dat het universeel geaccepteerd is dat een regisseur zijn actrices kan betasten en lastigvallen, aangemoedigd door zijn crew') weliswaar geen naam, maar heeft het over een Deense regisseur.

Lars von Trier - die de beschuldigingen maandag weersprak in de Deense krant Jyllands Posten - is de enige Deense regisseur met wie zij ooit samenwerkte, toen ze in 2000 de hoofdrol in Dancer in the Dark speelde. 'There is a wave of change in the world. Let's stop this,' schrijft Björk.

Coco Schrijber - Regisseur beschrijft een editor die elke dag zijn tong in haar mond probeerde te steken. Beeld Merlijn Doomernik
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden