Plus

Met rugby gedetineerden op het rechte pad krijgen

Rugby leert gedetineerden respect en discipline en moet voorkomen dat zij in herhaling vallen. In de Zaanse gevangenis was een introductieles, gevolgd door een toernooi. 'Als het moet, trekken we ze uit bed.'

In Justitieel Complex Zaanstad was donderdag een rugbyclinicBeeld Dingena Mol

Oud-rugbyinternational Job Völker (55) doet het even voor. "Kijk, als ik tackel met mijn armen wijd, ben ik niet in balans. Duw maar even." De berg graniet (schatting: 110 kilo) komt een beetje in beweging. "Maar als ik mijn armen langs mijn zij houd, ben ik stabiel. Duw nu maar eens." Völker beweegt geen millimeter.

Het is niet moeilijk voorstelbaar waardoor de enorme rugbyers van stichting Turn-Over respect afdwingen van de jongens die zij zicht op een nieuwe toekomst willen bieden.

Respect
Tijdens een rugbyclinic in Justitieel Complex Zaanstad krijgen enkele tientallen gedetineerden les over de techniek van het tackelen, het belang van een goede teamorganisatie bij de scrum en vooral over de kernwaarden van het rugby: respect, discipline en kameraadschap.

Het zorgt ervoor dat er niet wordt gejammerd tijdens de dag op het sportveld van de gevangenis in Zaanstad. De slanke Alessandro (20), die al enige tijd vastzit, is duidelijk over wat hij tijdens de clinic leert over rugby: "Je wordt er hard van."

Dat blijkt: als een van de jongens het veld uit stapt omdat hij bij een tackle in zijn kruis is geraakt, krijgt hij te horen: "Ach, dat heb jij de komende jaren toch niet nodig."

Dat voormalig staatssecretaris Fred Teeven, zelf fervent rugbyer, de prijsuitreiking door overmacht moet laten schieten, lijkt niemand te deren.

Sollicitatiecursus
De directheid is een deel van de kracht van rugby, legt de imposante Joeri Peperkamp uit. Hij werkte jaren in de gesloten jeugdzorg en was al fanatiek rugbyer toen hij vier jaar geleden bedacht dat de sport bij uitstek geschikt is om jongens in de problemen op het rechte pad te krijgen - en te houden. Sindsdien begeleidde hij met Turn-Over zo'n 250 ex-gedetineerden in een speciaal rugbytraject, dat een jaar duurt.

De resultaten die Turn-Over rapporteert zijn opmerkelijk: ruim driekwart van de deelnemers valt niet terug in crimineel gedrag. Zo'n tachtig procent van de ex-gedetineerden heeft een jaar na het beëindigen van het programma een baan of gaat naar school. Turn-Over is in gesprek met de gemeente Amsterdam om ook voor jonge Amsterdamse delinquenten projecten te starten, zoals het dat ook al doet voor de gemeenten Haarlem, Den Helder, Den Bosch en Alkmaar.

Peperkamp: "De eerste drie maanden van het programma staan we drie dagen per week om 07.00 uur bij ze op de stoep. We moeten een levensstijlverandering bewerkstelligen; veel van die jongens hebben een omgekeerd dag-nachtritme. Maar als het moet, trekken we ze uit bed."

De dagen zijn gevuld met trainingen bij rugbyclubs in de regio, die via de bond Rugby Nederland hun samenwerking toezegden. Maar naast de trainingen zijn er ook sollicitatiecursussen en groepsgesprekken. Het nieuwe sociaal netwerk rondom de deelnemers moet hen in de goede richting krijgen. Via de sponsoren van de aangesloten rugbyclubs vindt een deel van de deelnemers werk.

Kerstdiner
Peperkamp: "We creëren een tweede familie rondom die jongens, dat is de crux. Soms gaan ze nog vier of vijf keer in de fout, maar wij blijven. Ik heb ook weleens met een jongen aan het kerstdiner met zijn familie gezeten, omdat er thuis veel problemen waren."

Niet iedereen is enthousiast. Gedetineerde 'Michael' (27), met zijn lange rastavlechten voor de gelegenheid onder zijn shirt, ziet het project van Turn-Over niet zitten. "Ik heb geen zin om hard getackeld te worden, dan stap ik uit het veld. Aan de andere kant heb ik straks na mijn detentie wel een dagbesteding nodig. Dan is rugby beter dan de groenvoorziening."

Haydar Mahjoubi (21), die tijdens de clinic zo'n beetje het hardst rent, heeft het project van Turn-Over afgerond. Twee jaar geleden was hij dakloos en had hij forse problemen, maar nu zit hij op school en woont hij in een begeleid-­wonentraject. Hij helpt Peperkamp bij het ­organiseren van de clinic.

"Je moet goed met elkaar communiceren, want als je niet samenwerkt, begrijp je het spel niet en dan kun je boos worden. Dan leer je al snel dat het team het aller­belangrijkst is."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden