Plus Filmrecensie

Met pensioen gaan lijkt zo simpel

The Old Man and the Gun gaat óók over Forrest Tucker, een crimineel op leeftijd die het bankroven niet kan laten. Maar de film draait volledig om zijn hoofdrolspeler: de 82-jarige Robert Redford.

orrest Tucker (Robert Redford) en Jewel (Sissy Spacek), met wie de bankrover een kalverliefde-op-leeftijd beleeft Beeld Eric Zachanowich

'Ook dit verhaal is grotendeels waargebeurd,' stelt een openingstitel voor David Lowery's The Old Man and the Gun. Aangezien dit het allereerste is dat je ziet, is dat woordje 'ook' wat raadselachtig.

De film is inderdaad losjes gebaseerd op het leven van Forrest Tucker, die tot op hoge leeftijd banken bleef beroven en tientallen keren uit gevangenissen ontsnapte. Zijn avonturen werden in 2003 uit de mond van Tucker zelf opgetekend door journalist David Grann in een artikel in The New Yorker waarop de film is gebaseerd.

Maar wie zich zelfs maar oppervlakkig in Tuckers leven verdiept, ziet al snel dat de film flinke vrijheden permitteert. Het meest in het oog springend is leeftijd.

The Old Man and the Gun speelt zich grotendeels af in 1981. Toen was de echte Tucker vroeg in de zestig, maar zijn filmversie is al 74. En de acteur die hem speelt, was tijdens de ­opnames zelfs al 81.

Ook de leeftijd waarop Tucker zijn eerste misdaad begaat, het aantal ontsnappingen, en de namen van zijn dochter en derde echtgenote kloppen (net) niet met de realiteit.

Het zijn allemaal kleine signalen dat The Old Man and the Gun helemaal niet over Forrest Tucker gaat. Lowery's vierde speelfilm draait volledig om zijn hoofdrolspeler: Robert Redford.

Vandaar ook dat woordje 'ook' in die openingstitel, die voor de goede verstaander verwijst naar een andere beroemde openingstitel: die van Butch Cassidy and the Sundance Kid (1969). Lowery kiest zelfs hetzelfde lettertype als in die film werd gebruikt voor de melding: 'Het meeste van wat volgt is waar'.

In die inmiddels klassieke western speelde Redford de tweede titelrol, naast wereldster Paul Newman. Het betekende, negen jaar na zijn eerste rolletjes in tv-westerns als Maverick, zijn grote doorbraak.

Bijna zestig jaar ­later is de cirkel nu rond: Redford heeft aangekondigd dat The Old Man and the Gun zijn laatste rol als filmacteur zal zijn. Hij heeft het geduld niet meer om op de set te zitten wachten, vertelde hij in interviews, en wil zich toeleggen op het regisseren van zijn eigen films.

Lichtvoetig
Afgaand op de rol die hij koos om afscheid mee te ­nemen, zou dat pensioen nog weleens relatief kunnen zijn. In Lowery's vertelling is Forrest Tucker een man die het bankroven niet op kan geven, omdat hij het simpelweg te leuk vindt en er te goed in is.

The Old Man and the Gun

Regie David Lowery
Met Robert Redford, Casey Affleck, Sissy Spacek
Te zien in Cinecenter, City, FC Hyena, Filmhallen, The Movies, Studio K, Tuschinski

Redfords Tucker is een gentleman-crimineel van het klassieke soort, die zijn slachtoffers achterlaat met een positief gevoel. Hij is wars van geweld; het pistool dat hij meedraagt is om te laten zien, niet om te gebruiken.

Het is een rol die Redford op het lijf geschreven is. Zoals dat ook geldt voor zijn twee belangrijkste tegenspelers: Casey Affleck als rechercheur John Hunt, die Tuckers 'Over the Hill'-bende achterna zit, en Sissy Spacek als ­Jewel, met wie de bankrover een kalverliefde-op-leeftijd heeft.

Ook Danny Glover en Tom Waits geven zonder daar al te veel moeite voor te moeten doen gestalte aan Tuckers bendeleden.

Het schijnbaar achteloze gemak waarmee al deze­ ­acteurs hun rollen belichamen, is tekenend voor het ­uiterst lichtvoetige The Old Man and the Gun.

Het verloop van zowel het misdaadverhaal als de onderliggende ­romance laat zich simpel uittekenen, en Lowery is er niet op uit om die verwachtingen te ondergraven.

Integendeel: hij leunt op de clichés in zijn verhaal en weet zo het expliciete vertellen van de plot te minimaliseren. In de ruimte die hij daarmee creëert, richt hij zich op textuur: die van de afgelegen landweggetjes en stoffige steden waar Tucker zijn werk doet, die van het als 16mm celluloid aanvoelende filmbeeld, en vooral die van Redfords gerimpelde gelaat.

Het levert een film op die niet alleen constant verwijst naar de films uit Redfords rijke verleden als acteur (een grap over dat Tucker nooit heeft paardgereden, is grappig omdat we Redfords westerns en The Horse Whisperer kennen), maar ook zelf uit een andere tijd lijkt te zijn weggelopen.

Ook in zijn eerdere films Ain't Them Bodies Saints (2013), Pete's Dragon (2016) en A Ghost Story (2017) toonde Lowery zich al een adept van de New Hollywood-makers van de jaren zeventig.

Maar in The Old Man and the Gun valt die nostalgische inslag beter dan ooit op zijn plaats, zonder dat de film vervalt in een pastiche.

Vinger langs de neus
De vele verwijzingen naar Robert Redfords lange carrière komen niet alleen uit de koker van regisseur David ­Lowery. Ook tegenspeler Casey ­Affleck, in de film getooid met een Sundance Kid-achtige hangsnor, deed een duit in het zakje.

Let maar eens op het kleine gebaar dat hij ­improviseerde tijdens een van de scènes die hij met Redford deelt.

Bij het afscheid strijkt hij met een vinger langs zijn neus - in de legendarische misdaadkomedie The Sting (1973) een gebaar van herkenning onder oplichters.

Wekelijks een overzicht van de nieuwste hotspots, uitgaanstips, films en restaurants in je mailbox? Schrijf je dan nu in voor de Stadsgids-nieuwsbrief van Het Parool.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden