Plus Druktemakers

Met mobiele data zien of de stemming omslaat

Amsterdam is druk, drukker, drukst. Technologie en data kunnen helpen om mensen langs de drukte te voeren, zegt datawetenschapper Alessandro Bozzon.

Social media gebruik in kaart Beeld Social Glass

We staan er lang niet altijd bij stil, maar als we bij de Canal Parade of het Amsterdam Light Festival twitteren dat we het naar ons zin hebben, levert dat interessante informatie op voor de strijd tegen ­drukte.

Dataverzamelaars zijn dol op dit soort gegevens. Als heel veel mensen tegelijkertijd vanaf dezelfde plek op Twitter, Instagram of Four­square zitten, dan weet Alessandro Bozzon dat het daar erg druk is. Veel data zijn beschermd in verband met privacy, maar op sociale media sturen mensen vrijwillig hun gegevens rond.

"Sociale media zijn bedoeld voor communicatie, maar leveren ook heel veel informatie op. Wij kunnen daarin rondzwemmen," zegt Bozzon, datawetenschapper bij AMS Institute, een samenwerking van de Amerikaanse universiteit MIT, de TU Delft en de universiteit van Wageningen.

AMS Institute, gevestigd in het Koninklijk Instituut voor de Tropen, werkt samen met de gemeente Amsterdam aan grootstedelijke ­problemen, zoals de drukte in de stad.

Het team van AMS Institute heeft al data verzameld tijdens grote evenementen in de stad, zoals Sail in 2015 en het Amsterdam Light Festival. Het leverde zogenoemde hittekaarten op. Hoe roder op de kaart, hoe drukker het daar is.

Op deze manier is snel zichtbaar of het ergens te druk wordt. Dan kunnen de organisatoren of gemeente in actie komen, door bijvoorbeeld straten af te zetten.

Toestroom vast indammen
Bozzon refereert aan de incidenten in Turijn, waar supporters van Juventus dit voorjaar de Champions League Finale van hun club bekenen tegen Real Madrid. Hier vielen honderden gewonden toen paniek uitbrak.

"Het kostte daar enige tijd voordat duidelijk was wat er gebeurde. Data bieden de mogelijkheid om de boel beter onder controle te houden, voorafgaand aan en tijdens een evenement. Als wij aan de hand van data kunnen inschatten dat een plein voor 90 procent is gevuld, kunnen we de toestroom alvast indammen."

Nog mooier zou het zijn als de gemeente inzicht krijgt in het humeur van de menigte. AMS Institute werkt aan slimme systemen die de tweets en posts op andere sociale media leren interpreteren, door bepaalde woorden te herkennen.

Als veel mensen bijvoorbeeld 'leuk' tweeten, dan valt af te leiden dat de stemming erin zit. Maar woorden als 'druk', 'niet', 'menigte' duiden op een minder humeur of een omslag in de stemming.

"De systemen zoeken naar woorden die een gevoel uitdrukken en leggen vervolgens verbanden. Als de woorden 'druk' en 'leuk' naast elkaar staan, is het gevoel anders dan bij een combinatie van 'druk' en 'niet'."

Dat valt nog niet mee, want de computer zal dan moeten herkennen of de boodschap 'lekker druk' gemeend of sarcastisch is.

AMS Institute zet belangrijke stappen in deze technologie, zegt Bozzon. "Als de stemming omslaat en het gevaarlijk dreigt te worden, zijn we daar snel bij."

Actief informeren
Een volgende stap is communicatie. Mensen in de stad moeten een signaal krijgen als uit data blijkt dat het te druk wordt. Om bij voetbal te blijven: als Ajaxsupporters zich op de Dam verzamelen voor een wedstrijd, dan ontvangen de mensen in de omgeving een melding dat ze beter een andere route kunnen nemen.

Op deze manier is het mogelijk om mensen actief te informeren over drukke plekken, hen te sturen en over de stad te spreiden. Bozzon en zijn team werken aan een Netflixachtig systeem, waarbij toeristen suggesties krijgen waar ze naartoe kunnen gaan. Zoals Netflix vaste kijkers bepaalde series aanraadt, zo kan een chatsysteem toeristen voorstellen naar bepaalde musea of attracties te gaan.

Als iemand net uit het Stedelijk komt, krijgt hij suggesties voor andere musea met moderne kunst, ook buiten de stad - bijvoorbeeld het Cobra Museum in Amstelveen, goed voor de spreiding.

Toeristen krijgen dan ook een overzicht van de drukte in de stad en bijvoorbeeld de waarschuwing dat het de volgende dag erg vol zal zijn, dus dat het beter is vandaag al de stad in te gaan en morgen hun heil elders te zoeken.

"Zo'n chatsysteem geeft en ontvangt data. Op die manier sluiten we de cirkel," aldus Bozzon. Zo'n systeem is nog niet in werking, maar dat duurt niet lang meer. "Binnenkort beginnen we met de eerste test."

Alessandro Bozzon Beeld Annelies te Selle

Zomerserie Dit is het vierde deel van een zesdelige serie. Volgende week: Hoe gebruik van sociale media de drukte in kaart kan brengen.

Lees ook deel 1: 'Stop met klagen over toerisme. Vroeger is voorbij'

Deel 2: Massapsycholoog: overlast toerisme is overschat probleem

Deel 3: 'Bouw nieuwe iconische panden om centrum te ontlasten'

En deel 4: 'Ondergronds bouwen maakt de stad leefbaar'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.