Met het uur komt 'shutdown' VS dichterbij; maar waarom?

De Amerikaanse president Barak Obama legt zich nog niet neer bij een 'government shutdown', een gedeeltelijke sluiting van de overheid. Volgens Obama is het tijd dat iedereen de kortetermijnpolitiek opzij zet, en naar de lange termijn kijkt. Als democraten en republikeinen verantwoordelijk handelen en doen wat goed is voor het volk, dan is het vrij eenvoudig om de shutdown te omzeilen, aldus Obama.

null Beeld afp
Beeld afp

Obama zei dat vanavond in de Oval Office, na een onderhoud met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu. Obama gaf aan open te staan voor discussie over het langetermijnbudget voor de Amerikaanse overheid. Hij verwacht vandaag, morgen en overmorgen nog te spreken met leiders van het Huis van Afgevaardigden en Senaat. Hij gaf nogmaals aan achter een voorstel van de door de Democraten gedomineerde Senaat te staan, dat voorziet in genoeg financiële ruimte om de overheid tot half november draaiende te houden.

Maar ook Obama sluit een gedeeltelijke sluiting van de overheid niet uit. De kans erop wordt dan ook met de minuut groter. Het Amerikaanse Congres heeft in principe tot maandag middernacht (lokale tijd) om een compromis te sluiten over de begroting. Lukt dat niet, dan dreigt de tijdelijke sluiting van niet-essentiële overheidsdiensten, waardoor zo'n 800.000 ambtenaren met onbetaald verlof zouden worden gestuurd.

Grote aanjager van deze eerste shutdown in 18 jaar is het verzet van de Republikeinse partij tegen de zorgwet van de Amerikaanse president Barack Obama dat een hoogtepunt lijkt te bereiken.

null Beeld epa
Beeld epa

Verdere overheidsbestedingen
Voor middernacht moet er een wet worden aangenomen om verdere overheidsbestedingen mogelijk te maken, maar de Republikeinen eisen dat de invoer van wat in de volksmond bekend staat als Obamacare een jaar wordt uitgesteld. De Democraten piekeren er echter niet over om te tornen aan hun belangrijkste beleidsmatige overwinning van de afgelopen jaren. De perswoordvoerder van het Witte Huis sprak in een persconferentie dan ook meerdere malen van 'afpersing door de Republikeinen', aangevoerd door de Tea Party-factie.

Het lijkt dan ook onvermijdelijk dat de Amerikaanse overheid maandagavond op slot gaat.

Het Huis van Afgevaardigden, waar de Republikeinen in de meerderheid zijn, nam zondag een wetsvoorstel aan dat de overheid draaiende moet houden. Het wetsvoorstel, dat eerder door de Senaat werd goedgekeurd, werd echter op twee punten aangepast: de Republikeinen willen dat de invoering van Obamacare een jaar wordt uitgesteld en dat een belasting op medische apparatuur, die de zorgwet deels moet bekostigen, wordt geschrapt.

null Beeld afp
Beeld afp

Heen en weer
Daarnaast werd een gewetensclausule opgenomen, die werkgevers moet toestaan om bepaalde soorten zorg die indruisen tegen hun religieuze overtuigingen - zoals voorbehoedsmiddelen - niet aan te bieden aan hun werknemers.

De Senaat heeft zich inmiddels over het wetsvoorstel gebogen en - zoals verwacht - niet geaccepteerd. De Democraten hebben de Republikeinse voorwaarden weer uit de financieringswet geschrapt en het wetsvoorstel teruggestuurd naar het Huis. Een hooggeplaatste medewerker van de Republikeinen liet weten dat zijn partij blijft streven naar een uitstel van Obamacare, de wet die alle Amerikanen verplicht tot het afsluiten van een zorgverzekering. De leider van de Republikeinen in het huis, John Boehner, gaf aan dat er geen voorstel komt waarin geen concessies worden gevraagd aan de Democraten ten aanzien van het gezondheidszorgprogramma. 'Dat zal niet gebeuren', stelde hij.

Als de Republikeinen straks niet akkoord gaan met het wetsvoorstel van de Senaat - wat voor de hand ligt, gezien hun eerdere uitspraken - gaat de overheid op slot en worden achthonderdduizend ambtenaren met onbetaald verlof gestuurd. Het vooruitzicht van de zogenoemde 'shutdown' leidde maandagochtend al tot een mineurstemming bij het openen van de Amerikaanse beurzen.

null Beeld afp
Beeld afp

Tea Party
De laatste 'shutdown' stamt uit 1995. Sindsdien waren financieringswetten zelden controversieel. Geen van beide partijen was bereid de overheid op slot te gooien om doelen te behalen die ze niet op een andere manier konden bereiken.

Maar nu de zorgwet op 1 oktober van kracht wordt hebben de hardliners binnen de Republikeinse partij, de zogenoemde Tea Party'ers, besloten de kwestie te gebruiken als pressiemiddel om de invoering van Obamacare alsnog te voorkomen.

De Democraten zijn ervan overtuigd de politieke strijd uiteindelijk te winnen. Zelfs sommige Republikeinen maken zich zorgen over de gevolgen van een 'shutdown' voor hun partij. Susan Collins, een gematigde Republikein in de Senaat, heeft haar collega's opgeroepen de strijd te staken. 'Ik ben het oneens met de strategie om Obamacare te verbinden aan de financiering van de overheid. Het is een strategie die absoluut niet kan slagen.'

null Beeld epa
Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden