PlusBouwwoede

Met de hoogbouw zal het silhouet van de stad veranderen

In een week tijd maakte de gemeente details bekend van twee grote woningbouwprojecten voor het komende decennium: Sluisbuurt en Haven-Stad. De plannen geven een doorkijkje naar het Amsterdam van de toekomst.

Impressie van de kop van ZeeburgereilandBeeld Illustratie gemeente amsterdam

1. Wat is er nu precies aangekondigd?
Voor Sluisbuurt, op de kop van Zeeburgereiland, is vorige week het stedenbouwkundig plan openbaar gemaakt. Daaruit blijkt dat er 5500 woningen moeten worden gerealiseerd in een woonwijk vol met hoogbouw, inclusief de hoogste toren van de stad (143 meter). Eind 2018 moet de bouw al beginnen.

De plannen voor Haven-Stad, die woensdag naar buiten kwamen, zijn nog minder concreet. Het gaat nu nog om een 'startnotitie ontwikkelstrategie' waarin wordt gesteld dat in het Haven-Stadgebied tot 2040 minimaal 18.000 huizen gebouwd moeten worden.

2. Haven-Stad?
Ja, dat is de benaming voor het 650 hectare tellende gebied dat voornamelijk bestaat uit drie delen: Sloterdijk, de havenbekkens binnen de Ring en het Cornelis Douwesterrein. De komende 25 jaar moet de zware industrie verdwijnen en moeten de bedrijventerreinen transformeren tot een écht stuk stad, waar mensen wonen én werken.

Die transformatie is al begonnen. Zo wordt in Sloterdijk-Centrum binnenkort gestart met de bouw van de eerste 250 van 1500 woningen. In andere delen van het havengebied kan wegens afspraken met bedrijven pas vanaf 2025 worden begonnen met de bouw van woningen.

3. Zijn deze plannen echt nieuw?
Het is geen nieuws dat deze gebieden uiteindelijk bebouwd zullen worden, dat staat al jaren in de beleidsnota's. Er zijn nu alleen iets meer details bekend. Het opvallendste daaraan is de hoge woondichtheid waarin nu plots voor wordt gekozen.

Zo werd vorig jaar voor Sluisbuurt nog gesproken over 3000 woningen, nu moeten er 5500 komen. Voor Haven-Stad werd drie jaar geleden nog gesproken van 9000 woningen, nu moeten het er 18.000 worden. En als besloten wordt de Coen- en Vlothaven in het gebied te ontwikkelen is er ruimte voor in totaal 40.000 woningen.

4. Is die hoge woondichtheid nodig?
Amsterdam groeit snel, gemiddeld met 11.000 inwoners per jaar. Rond 2030 zal de stad een miljoen inwoners hebben. Daarom hebben D66, VVD en SP in 2014 in het college­akkoord afgesproken dat er elk jaar 5000 nieuwe woningen moeten worden bijgebouwd. Die afspraak heeft begin dit jaar geleid tot Koers 2025, een inventarisatie van mogelijke locaties waar deze woningen kunnen worden gebouwd binnen de bestaande stadsgrenzen. Verdichting dus.

Onder die locaties zijn ook plekken in de hoofdgroenstructuur, zoals bijvoorbeeld Tuinpark Amstelglorie. Om die plekken te ontzien van bebouwing, drong de gemeenteraad er in september op aan te kijken of juist op andere plekken meer woningen kunnen worden gebouwd. Het is een van de redenen dat de ambitie voor Sluisbuurt en Haven-Stad nu opgeschroefd is.

5. En wordt Amstelglorie nu geschrapt als mogelijke woningbouwlocatie?
Nee, voorlopig nog niet. Een woordvoerder van de gemeente laat weten dat 'de dichtheden in Haven-Stad los staan van de ontwikkelingen rondom andere locaties'.

6. Wat zijn de gevolgen van verdichting?
Zowel Sluisbuurt als Haven-Stad wordt met deze aantallen geen suburbane plek als IJburg, maar zijn straks echt grootstedelijke centra met alle voorzieningen. Dat verandert de stad: de klassieke binnenstad raakt zijn monopolie op de centrumfunctie langzaam kwijt. Straks zijn er meerdere centra.

Ook zal geïnvesteerd moeten worden in de bereikbaarheid van de nieuwe wijken. Zo heeft Sluisbuurt een fietsbrug over het Amsterdam-Rijnkanaal naar het Oostelijk Havengebied nodig. Voor Haven-Stad zal de metro moeten worden doorgetrokken tussen Isolatorweg en CS.

En nog een gevolg: met de hoogbouw, dat op sommige plekken ook tot 146 meter mogelijk is in delen van Haven-Stad, zal het silhouet van de stad veranderen.

7. Amsterdam was toch altijd terughoudend met hoogbouw?
Lange tijd wel, maar de afgelopen jaren schieten de torens op tal van plekken - de Zuidas, Amstelstation, Overhoeks en de Houthavens - uit de grond. Wel gelden er nog steeds strenge regels voor hoogbouw vanwege Schiphol en het Unesco-werelderfgoed: de grachtengordel.

De geplande toren in Sluisbuurt is niet voor niets 143 meter: daarmee voldoet die nog precies aan de hoogtebeperkingen van Schiphol voor dat gebied. En de torens in Sluisbuurt staan zo ver weg dat ze vanuit de grachtengordel niet hoger lijken dan de gemiddelde bebouwing.

8. Komen er nog meer bouwlocaties?
Ja, want in Koers 2025 worden tientallen verschillende projecten voorgesteld. Om een paar opties te noemen: IJburg 2, Amstelkwartier derde fase, De Nieuwe Kern, Gooiseweg en de Centrale IJoever (hoogbouw bij de Sixhaven, bijvoorbeeld).

Allemaal projecten die nog ver weg zijn, maar waarvoor nu wel beslissingen moeten worden genomen. En het college heeft haast. In de crisis is de planvorming stil komen te liggen en daar moet nu een inhaalslag worden gemaakt. Daarnaast zijn er binnen 1,5 jaar weer gemeenteraadsverkiezingen: voor die tijd moet zo veel mogelijk in de steigers staan.

Lees de serie over Koers 2025 terug: Waar in de stad kan nog gebouwd worden?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden