Update

Merkel 'verlost' van socialisten

Steinmeier, Westerwelle en Merkel samen op de foto na de lange verkiezingsdag. Foto ANP Beeld
Steinmeier, Westerwelle en Merkel samen op de foto na de lange verkiezingsdag. Foto ANP

BERLIJN - Angela Merkel blijft nog vier jaar aan als bondskanselier. Bij de zondag gehouden Duitse parlementsverkiezingen haalde haar partij, de CDU/CSU, 33,8 procent van de stemmen.

De christendemocraten boekten daarmee echter hun slechtste resultaat sinds 1949, het jaar dat de Bondsrepubliek werd opgericht.

Omdat de sociaaldemocratische SPD, waarmee Merkel de laatste vier jaar regeerde, het met 23 procent van de stemmen nog veel beroerder deed, krijgt Duitsland voor het eerst in elf jaar weer een coalitie met de rechts-liberale FDP.

Merkel heeft met deze uitslag de twee doelen van haar campagne bereikt. Ze wilde bondskanselier blijven én een regering met de FDP vormen.

Maar het is een overwinning met een bijsmaakje. Merkel hoopte op een sterkere partij en droomde zelfs van veertig procent of meer. Zo'n uitslag had haar overwinning glans gegeven. Nu haalde ze zelfs minder dan in 2005. Volgens Jürgen Rüttgers, CDU-premier van de deelstaat Noordrijn-Westfalen, heeft zijn partij 'de prijs betaald' voor deelname aan een regering met de SPD.

Merkel zal nu bij de komende regeringsonderhandelingen meer moeten toegeven aan de beoogde liberale coalitiepartner, die met 14,6 procent een eveneens historische uitslag haalde, ruim boven de verwachtingen in de peilingen.

Speculaties over de verdeling van kabinetsposten begonnen meteen na de eerste uitslagen. Zeker is dat de FDP belangrijke ministeries zal claimen, waaronder wellicht dat van Financiën.

De SPD van kanselierskandidaat Frank-Walter Steinmeier likt zijn wonden na de grootste nederlaag sinds 1953. Steinmeier, die een donkere das droeg in plaats van de rode waarmee hij campagne voerde, gaf gisteravond vroeg zijn nederlaag toe en sprak van 'een bittere dag voor de sociaaldemocratie'. Hij kondigde aan in de oppositie tegen de komende rechtse regering te zullen strijden.

De SPD lijkt vooral te hebben verloren door toedoen van de radicaal-linkse partij Die Linke, die beweert de ware sociaaldemocratie te vertegenwoordigen. Ook bleven veel kiezers thuis, wat traditioneel in het nadeel is van de SPD.

Die Linke is ontstaan uit de vroegere communistische partij van de DDR en aangevuld met linkse elementen uit de SPD, onder wie Oskar Lafontaine.

Lafontaine toonde zich ingenomen met het verkiezingsresultaat. Die Linke heeft zich volgens hem nu als partij gevestigd door voor de tweede keer een plaats in de Bondsdag te veroveren. ''Wij zijn de enige partij die tegen het huidige systeem opstaat,'' zei Lafontaine.

De opkomst van 71 procent is de laagste in de geschiedenis van de Bondsrepubliek. Vier jaar geleden kwam nog 78 procent van de kiezers opdagen.

De verkiezingsuitslag bevestigt een trend in de Duitse politiek. De steun voor de grote volkspartijen, CDU/CSU en SPD, brokkelt af ten gunste van kleine partijen. Behalve de FPD haalden ook de Groenen (10,7 procent) en Die Linke (11,9 procent) hun beste uitslagen ooit.

Met deze verkiezingen lijkt het Duitse politieke landschap te zijn opgedeeld in vijf partijen die meedingen naar regeringsdeelname. Omdat diverse partijen elkaar echter uitsluiten, zijn maar weinig coalities mogelijk. De liberale FDP wil bijvoorbeeld niet meewerken aan een linkse regering, terwijl de SPD samenwerking met Die Linke afwijst.

Bondskanselier Merkel zal nu een regering vormen met haar politieke vriend Guido Westerwelle, leider van de FDP en beoogd vicekanselier. Hun belangrijkste opgave zal zijn de economie uit het dal te helpen en de door de financiële crisis ontstane gaten in de staatshuishouding te dempen.

Beiden willen daarvoor onder meer de lasten verlichten. Spanningen tussen de christelijke en liberale coalitiepartners zijn vooral te verwachten op het punt van de burgerlijke vrijheden. De FDP is mordicus tegen meer staatstoezicht bij zaken als internet, terwijl de CDU/CSU meer controle wil. (OENE VAN DER WAL)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden