Mentor van Bush, adviseur van Nixon

Richard Bruce 'Dick' Cheney (68) was van 2001 tot 2009 de 46ste vicepresident onder president George W. Bush. Zijn bijnaam was Darth Vader, de 'slechterik' uit Star Wars.

Van 1995 tot 2000 leidde Cheney Halliburton, een groot toeleveringsbedrijf voor de olie-industrie. Tijdens zijn latere vicepresidentschap kreeg Halliburton grote overheidscontracten, ook in Irak.

Vóór de verkiezingen van 2000 had Cheney de banden met Halliburton verbroken, maar zijn tegenstanders beschouwen zijn loopbaan in het bedrijfsleven als aanwijzing dat de invasie in Irak in 2003 eigenlijk met 'olie' te maken had.

Cheney was een groot pleitbezorger van die invasie. De massavernietigingswapens waar Irak over zou beschikken, een motief om de oorlog te beginnen, zijn echter nooit gevonden. De link die Cheney legde tussen Saddam Hoessein en Osama bin Laden bestond niet.

Dick Cheney is een aanhanger van de neoconservatieven, een losjes georganiseerde groep intellectuelen, soms afkomstig van links, die Bush' buitenlandse beleid ideologisch wilden onderbouwen. Onder deze neocons waren intellectuelen die meenden dat Irak na de bevrijding van Saddam Hoessein, en onder Amerikaanse leiding, een baken van democratie en welvaart in de Arabische wereld kon worden. En, minstens zo belangrijk, niet langer een bedreiging voor Israël zou zijn.

Cheney werd wel 'de hersens' van George W. Bush genoemd, omdat hij feitelijk de touwtjes in handen zou hebben gehad. In zijn tweede regeerperiode nam Bush echter meer afstand van zijn 'tweede man', volgens sommigen zelfs zijn 'intellectuele mentor', de oudere steun en toeverlaat en vriend van de familie.

Ook Cheneys vele tegenstanders beschouwen hem als intellectueel superieur aan George W. Bush, maar Cheney heeft nooit ambities getoond zelf het hoogste ambt te bekleden. Een zekere verlegenheid en een zwakke gezondheid - na tal van hartaandoeningen kreeg hij in juni 2001 een pacemaker - maakten dat hij liever op de achtergrond bleef.

Op één punt week Cheney af van de harde conservatieve lijn: hij had niets tegen homo's en lesbiennes. Zijn oudste dochter Mary is een lesbienne en zorgde er in 2007 voor dat hij grootvader werd van een zoon.

Als het moest, dan verschilde Cheney publiekelijk van mening met Bush. Zoals toen deze vlak voor zijn vertrek als president weigerde gratie te verlenen aan Lewis 'Scooter' Libby, de voormalige rechterhand van Cheney die is veroordeeld wegens het lekken van de identiteit van CIA-agente Valerie Plame. Cheney zei dat Bush fout zat met zijn beslissing.

De laatste maanden heeft Cheney zich ontpopt als een groot criticus van president Barack Obama en handelt hij in strijd met de ongeschreven wet dat vroegere presidenten en vicepresidenten zich niet bemoeien met het beleid van hun opvolgers.

Maar volgens Cheney is de Verenigde Staten kwetsbaarder geworden voor terroristische aanslagen nu Obama het veiligheidsbeleid van zijn voorganger heeft gewijzigd en een minder harde aanpak volgt.

Cheney doelde daarmee onder meer op het afschaffen van de omstreden ondervragingstechnieken als waterboarding (gesimuleerde verdrinking). Volgens Obama's regering is dit een vorm van marteling, de Verenigde Staten onwaardig.Cheney is al politiek actief sinds het einde van de jaren zestig. Toen trad hij toe tot de staf van president Richard Nixon, waar hij vooral belast was met economische zaken.

Onder president Gerald Ford was hij stafchef van het Witte Huis. Cheney werd in 1977 voor het eerst gekozen als Republikeins Congreslid voor zijn thuisstaat Wyoming. In 1989 trad Cheney toe tot de regering van president Bush senior. Hij was minister van Defensie tijdens de Eerste Golfoorlog. (HET PAROOL)

undefined

Dick Cheney en zijn vrouw Lynn. Foto AP Beeld
Dick Cheney en zijn vrouw Lynn. Foto AP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden