Review

Mensje van Keulen - Een goed verhaal

In de nieuwe verhalenbundel van Mensje van Keulen, Een goed verhaal, krijgen we de belevenissen van een aantal doodgewone mensen voorgeschoteld. Echtparen, vaders en dochters, jonggeliefden die een baby verwachten. Je kunt deze mensen bij wijze van spreken dagelijks bij de bushalte zien staan, zo gewoon zijn ze, zo herkenbaar. Jazeker, 'het realisme' dat altijd om de hoek komt kijken in het werk van Van Keulen, is ook hier weer terug. Maar het is realisme zoals het in de literatuur bedoeld is: confronterend en pijnlijk. Bij nogal wat scènes had ik de neiging mijn ogen dicht te knijpen, want Van Keulen is het soort schrijfster dat haarfijn aanvoelt wanneer het pijn doet.

Menselijke zwakte, dat is het overkoepelende thema in de zes verhalen - nu eens draait het om jaloezie, dan weer om vernedering, bedrog, wrok, ijskoude wraak, machtswellust. Onder al die menselijke zwaktes ligt de angst te rotten, daar komt het op neer. Vooral de vrouwelijke personages blinken uit in zelfopoffering en stille lijdzaamheid. Het probleem met deze vrouwen - je kunt beter zeggen: vrouwtjes - is dat ze een fijne neus hebben voor foute mannen. Rotzakken zijn het, zelfingenomen ijdeltuiten.

Zo'n man is ook Simon Passies, de successchrijver uit het verhaal Portret. De titel verwijst naar het portretje dat de vertelster ooit maakte van de - veel oudere - publiekslieveling. Daarmee begon hun liefdesrelatie. Sindsdien ondergaat zij zijn vernederingen, zogenaamd uit liefde - en omdat hij 'zo verschrikkelijk, onvoorstelbaar, hartverscheurend ongelukkig' kan zijn. Onuitstaanbaar is een beter woord, maar zij is blind voor zijn slechte kanten.

Of wil ze blind zijn? Wanneer de schrijver tijdens een lezing wordt aangesproken door een jonge fotografe, is de vertelster meteen op haar hoede. Ze bijt op haar tong, uiteraard: 'Ik kende zijn antwoord. Ik zou spoken zien, ik moest daar niet dom over doen, niet over zeuren, bovendien hadden alle grote mannen een zwak voor vrouwen: Caesar, Mussolini, Simenon, Fellini. En Simon Passies.' Toch slaat de vrouw later die avond terug, niet openlijk, maar op de kleingeestige, schimmige manier die haar persoonlijkheid kenmerkt. Bij Van Keulen moet je oppassen met dit soort vrouwen; plotseling spuit het gif eruit. Het is de angst die ze onberekenbaar maakt, en dus gevaarlijk.

Niet alle verhalen in de bundel zijn helemaal rond en gladgepolijst; her en der zijn witte plekken aangebracht. Daar, in die leegte, verstopt Van Keulen het verhaal achter het verhaal. Dat klinkt ingewikkelder dan het is; vaak wordt de lezer op weg geholpen met een enkele observatie, bijvoorbeeld: 'De mollige enkels van het meisje wekken bijna haar medelijden, ze leest er een hele toekomst in van vermoeidheid, afwijzing, een voortijdige dood op een bank vol vlekken.' Dat is alles wat we over dit personage te weten komen, maar het is meer dan genoeg.

In Zand, een hoogtepunt in de bundel, ligt de macht opnieuw bij de vrouw. Dat zou je aanvankelijk niet denken, wanneer een jaloerse echtgenote haar man uithoort over een overspelige escapade. De vrouw wil er nu eindelijk (voor de zoveelste keer) wel eens het fijne van weten. Het is een afgesleten ruzie: zij huilt en wanhoopt, hij sust en monkelt, en het eindigt ermee dat de man de deur achter zich dichtslaat om een luchtje te scheppen op het strand. Daar overkomt hem iets gruwelijks. Van Keulen heeft een subtiele stijl, maar juist hier, in deze nachtmerrieachtige scène, zijn de woorden hard en meedogenloos precies. Het is walgelijk, wat de man overkomt. Erger kan niet. Maar tegelijk, en dat is behoorlijk gênant, schiet je ondanks jezelf in een zenuwlach. Het ergste is namelijk niet de traumatische gebeurtenis op het strand, het ergste is zijn vrouw, die thuis op hem wacht. Hoe zal hij dit verhaal straks aan haar verkopen?

Antwoord: niet. Onmogelijk. Maar hij moet wel terug naar huis. Wie wil weten hoe dat afloopt, moet deze fraaie bundel maar kopen. (KARIN OVERMARS)

Mensje van Keulen - Een goed verhaal
Atlas, 19,90

null Beeld
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden