Plus

'Mensen weten niet hoe bijzonder de natuur in en rond Amsterdam is'

Monsterlijke padden, vechtende snoeken en een doodgemoedereerd zwemmende ringslang. Jasper Schiphof (18) krijgt ze allemaal voor zijn lens. De David Attenborough van de Lage Landen? Ja, die titel lijkt hem wel wat.

Jasper Schiphof: 'Ik keek al op jonge leeftijd naar Engelstalige natuurprogramma's' Beeld Mats van Soolingen

We zijn in het Schinkelbos, vlak bij het veel grotere Amsterdamse Bos. Af en aan stijgen er vliegtuigen op en in de verte zijn gebouwen te zien, maar de verscheidenheid aan flora en fauna is er niet minder om, als je natuurvlogger Jasper Schip­hof mag geloven.

Akkoord, de natuur was er eerst en wij mensen hebben die ingepikt, maar de natuur beweegt mee. "Dieren hebben zich aangepast, ze zijn eraan gewend geraakt." Voor Schiphof is er nog genoeg moois te zien, zoals dodaars (familie van de fuut) of de waterral, een vogel waarover hij niet uitgepraat raakt.

Rust in optima forma
De fletse winterzon geeft het riet een goudgele kleur. Water in de vijvers is kraakhelder. Enig teken van leven is er niet. Rust in optima forma.

Hoe anders is de gemoedstoestand van Schiphof. Sommige mensen worden kalm van de natuur, bij de Amsterdammer giert de adrenaline juist door zijn lichaam. Waar leeftijdsgenoten houden van voetbal, tennis of hockey, is de natuur zíjn grote passie. En dan met name het vastleggen daarvan. Eenmaal in het bos moet hij in actie komen. Die filmpjes worden gevreten door andere liefhebbers.

Als zijn moeder hem rechtop in de rolstoel heeft gezet - Schiphof heeft cerebrale parese en kampt daardoor met spasticiteit - gaat zijn spiegelreflexcamera ('eentje waarmee ik vijftig keer kan inzoomen') gelijk aan. Het statief zit aan zijn rolstoel vast, zodat onbewogen beeld gegarandeerd is.

Hij schoot al filmpjes van een zwemmende ringslang die daarna in een broeihoop wegglijdt, maakte bizarre beelden van parende padden die als monstertjes uit vervlogen tijden voorbij hoppen en legde de schuwe vos vast. Voor die laatste gebruikte hij een cameraval. "Ik gebruikte lokvoer en bewegingssensoren. De camera was gecamoufleerd; die zat in een doos."

Een zetje
De filmpjes worden goed bekeken en ontlokken mensen een hoop reacties. De teneur: volgers van zijn YouTube­kanaalwillen meer zien. 'Dit kan zo op tv komen, zo mooi is dit,' schrijft Christian Olivier. Schiphofs doel is simpel: mensen verrassen. "Mensen weten niet hoe bijzonder de natuur in en rond Amsterdam is."

De tiener heeft alle tijd om dat te laten zien, want naar school gaan, dat doet hij niet meer. "Op het speciaal onderwijs blijf je op een bepaald niveau. Hier leer ik veel meer." Meerdere malen per week gaat hij naar het Amsterdamse Bos, Schinkelbos of een ander natuurgebied.

Zijn vader of moeder brengt hem, geeft hem een zetje als hij een bruggetje over moet bijvoorbeeld. Maar net zo lief gaat hij in zijn eentje op pad. "Ik wil zelfstandig zijn." Die rolstoel is niet echt een 'dingetje'. "Ik weet niet beter dan dat ik erin zit." En dat hij door zijn beperking ook figuurlijk wordt beperkt, nou nee. "Ook als je niet in een rolstoel zit, kun je dieren missen."

Boswachter
Zittend in die rolstoel is een dikke jas geen overbodige luxe. Veel warmer dan vijf graden is het nu niet. Schip­hof draagt een heel speciale: een Amsterdamse Bosjas. Kerstcadeautje van Staatsbosbeheer. "Je kunt zo als boswachter aan de slag. Jij weet er nog meer van dan ik," vleide boswachter Olav Martens hem onlangs.

Terwijl we honderduit praten, scannen Schiphofs ogen de hele omgeving af en zijn zijn oren ook op andere geluiden gespitst. Ineens is er zo'n moment van extreme oplettendheid. Denkt hij iets speciaals te zien.

Geritsel op een tak. Bijzondere vogel in zicht? "Ah, toch niet...Een roodborstje." Ook mooi, daar niet van, maar toch. Vandaag moeten we het ermee doen. En met wat krakeenden, waterhoentjes en meerkoeten.

Ontelbare vlieguren
De relatieve stilte in het bos is illustratief voor de tijd van het jaar. "Het is een heel saaie periode. Alles is doods. Vissen hebben zich in de modder ingegraven. Ik kijk uit naar het voorjaar - naar april, mei, juni. Dan gaat het helemaal los. Alles broedt, alles is groen. Dan moet je erbij zijn! In de zomer is het al te groen, zitten er te veel bladeren aan de boom en is er zo veel riet dat je de sloot niet meer ziet."

Schiphof praat over de natuur zoals een biologieleraar je kan meenemen in zijn fascinatie voor het menselijk lichaam. Zijn interesse was al vroeg gewekt. "Ik keek al op jonge leeftijd naar Engelstalige natuurprogramma's." En toen Schiphof de oude camera van een filmmaakster mocht lenen, was hij verkocht - en hij maakte ontelbare vlieguren.

Verder beluisterde de Amsterdammer de geluiden van allerlei vogels en leerde die uit z'n hoofd. Om ze vervolgens in de natuur te kunnen herkennen.

Bijzondere dieren
Toch ontgaat hem weleens een dier. De door hem bezongen waterral, bijvoorbeeld, heeft hij nog nooit gespot. Hij praat erover alsof iedere Nederlander de zeldzame broedvogel kent. "Het is net een gillend varkentje. Als ie wegvliegt, lijkt ie te zeggen: je kunt me lekker toch niet pakken." En dat 'vinden' is nou juist het belangrijkste.

Genieten kan Schiphof pas als hij een van de vele bijzondere dieren heeft gespot. Kleine vogeltjes en zoogdieren (zie kader) blijven een grote uitdaging. Vastberaden: "Als ze zo druk zijn met eten of zingen, moet ik ze toch een keer te pakken krijgen."

Zijn filmpjes vindt hij een combinatie van informatie en entertainment. Want ja, je moet het wel leuk houden voor de kijker. Bij zijn voice-over van beelden van een mannetjes- en vrouwtjessnoek voel je zijn droge humor. "Snoeken houden niet van double dates. Want als er nog een stelletje aankomt, gaat het mis." Wat volgt is een vechtpartij, die gepaard gaat met veel opspattend water.

Natuurlijk gedrag
Het natuurlijke gedrag van dieren tonen, vindt Schiphof geweldig. Vandaar ook dat hij moeite heeft met types als Freek Vonk en vroeger Steve Irwin. Hoe enthousiast ze ook zijn, zij pakken dieren op. "Daarmee verstoor je ze en kun je ze pijn doen."

Nee, hij zou liever - ooit - de David Attenborough van de Lage Landen worden genoemd, naar de bekroonde Britse bioloog en documentairemaker. Dat zou wel een stunt zijn. Daarvoor moet hij echter nog een lange weg afleggen. Aan zijn drive ligt het in elk geval niet.

"Je hebt wat gemist jongen...," plaagt zijn moeder hem als ze Schiphof na een aantal uren dieren spotten komt ophalen. "Ik zag een ransuil." Haar zoon: "Echt?!" Voor het maken van een foto was ze net te laat. De vogel was al gevlogen. Toch zie je Schiphof denken: shit! Zij wel, wij niet.

Video's van Schiphof zijn te vinden op jasperschiphof.wordpress.com en YouTube.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden