Review

Melancholia ****

Regie: Lars von Trier
Met: Kirsten Dunst, Charlotte Gainsbourg

Lars von Trier leek met het ridicule psychologische horroruitstapje Antichrist de weg kwijt te zijn, maar hij komt overtuigend terug met Melancholia. De zwart-romantische film over de ondergang van de aarde behoort tot zijn beste werk. Dat hij nooit om een provocatie verlegen zit, is even voorspelbaar als de reacties erop. Het festival in Cannes verklaarde dit jaar de dorpsgek van de internationale filmwereld tot onwelkome gast na de uitspraak 'Ik begrijp Hitler en heb wel enige sympathie voor hem.'

Von Triers provocatiezucht onttrekt aan het oog dat de Deen in de eerste plaats een zwartgallige romanticus is. Al zijn films zijn doortrokken van onbestemde verlangens, die hard botsen met de werkelijkheid. Ook benaderen ze de wereld nooit rationeel. Het verstand legt het in Von Triers films altijd af tegen emoties en gevoelens.

Met Melancholia levert het een beeldschone film op over de apocalyps. Melancholia begint met een imponerende acht minuten durende surrealistische scène, waarin een bruid (prachtige rol van Kirsten Dunst, die er in Cannes de prijs voor beste actrice mee won) zich in slow motion door een parkachtige tuin voortsleept, terwijl om haar heen dode vogels uit de lucht vallen en een paard achterovervalt.

De scène, waarbij muziek uit Wagners Tristan und Isolde klinkt, eindigt met de botsing van een grote planeet met de aarde, die door de klap verpulvert. Op de proloog volgt een terugblik in twee delen op de dagen voor de apocalyps.
Het eerste deel voert de depressieve dertiger Justine op (Kirsten Dunst), die haar huwelijksfeest viert op het landgoed van haar rijke getrouwde zus Claire (Charlotte Gainsbourg, Antichrist). Feestelijk wordt het niet, want Justine twijfelt - beetje laat - aan haar huwelijk. Ze verdwijnt van het feest, dat toch al niet van de grond kwam, doordat de gescheiden ouders van Claire en Justine (geestige bijrollen van John Hurt en Charlotte Rampling) hun haat voor elkaar niet verbergen.

De bijtende sfeer en het dynamische camerawerk doen denken aan Thomas Vinterbergs Festen, dé moderne klassieker over het fenomeen ontsporend familiefeest.
In het tweede deel staat de schijnwerper op Claire, die zich in de dagen na het huwelijk ontfermt over haar depressieve zus. De verhouding tussen de twee zussen wordt omgedraaid als er verontrustende berichten komen over een mogelijke botsing van de aarde met planeet Melancholia.

Justin wordt rustig van het naderende einde ("De aarde is het kwaad, we hoeven er niet om te treuren"), maar de ogenschijnlijk stabiele Claire raakt steeds meer in paniek. In een zijlijn rekent romanticus Von Trier af met het rationalisme: Claires echtgenoot (Kiefer Sutherland), een wetenschapper, weet namelijk zeker dat het niet tot een botsing zal komen. De sukkel heeft - hoe dom in Von Triers wereld - meer vertrouwen in zijn sterrenkijker dan in zijn gevoelens.

Wonderschone beelden, prachtige labiele vrouwen, onbestemde verlangens, door hun verstand verblinde mannen en onverklaarbare gebeurtenissen: Melancholia is vintage Von Trier. (Jos van der Burg)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden