Recensie

Meesterwerk 'Boyhood' laat zien wat het leven de moeite waard maakt (*****)

'Boyhood' is een wonderbaarlijk aangrijpende film, die zo dicht langs het leven scheert dat we soms het gevoel hebben dat we door ons eigen geheugenpaleis dwalen.

Mason jr. (Ellar Coltrane) met Mason sr. (Ethan Hawke).Beeld Boyhood

'Boyhood' van Richard Linklater is een unieke film. Natuurlijk, er is het opmerkelijke en moedige concept vier acteurs te casten - (1) de zesjarige Ellar Coltrane als Mason, (2) de jongen uit de titel, (3) de iets oudere dochter van de regisseur Lorelei Linklater als zijn zus en (4) Ethan Hawke en Patricia Arquette als hun ouders - en die vervolgens twaalf jaar te volgen.

Elk jaar riep Linklater de acteurs voor een paar dagen bij elkaar en voegde hij een nieuw hoofdstuk aan de film toe, terwijl ook het leven, in horten en stoten, was verdergegaan en niet alleen de kinderen, maar ook de volwassen acteurs in een andere levensfase terecht waren gekomen. 'Boyhood' is een wonderbaarlijk aangrijpende film, die zo dicht langs het leven scheert dat we soms het gevoel hebben dat we door ons eigen geheugenpaleis dwalen.

In het eerste shot van de film is Ellar (als Mason) een zesjarig dromertje dat naar de wolken ligt te staren; in het laatste shot is hij een achttienjarige student die het gevoel heeft dat de wereld aan zijn voeten ligt. We zien hem voor onze ogen opgroeien, de lucht inschieten, met een variëteit aan kapsels, van aandoenlijk naar onhandig, langzaam zekerder over zijn plek in het leven.

Buitengewoon
En de tijd stroomt ook verder, zonder aanduidingen waar we ons bevinden, met journaalbeelden, presidentiële campagnes en de snel veranderende technologie als indicator.

Maar dat is het concept, dat enigszins vergeleken kan worden met de '7Up'-documentaireserie van Michael Apted, de 'Antoine Doinel'-filmcyclus van François Truffaut en de filmserie van Harry Potter. En Linklater probeerde iets soortgelijks met zijn 'Before'-trilogie, waar Ethan Hawke ook al in te zien was.

Hij bereikt in zijn meesterwerk 'Boyhood' iets buitengewoons: zonder de nadruk te leggen op de gebruikelijke markeringen die in film doorgaan voor de grenspalen tussen verschillende levensfases laat hij zien hoe snel het leven voorbijgaat. Het lijkt alsof hij scènes heeft verzameld die we soms op onverklaarbare wijze opslaan in ons geheugen, alsof in het mysterie van een hete zomerdag in het gras voor het huis, of in een autorit met je vader, of een blik van je moeder, de essentie van de ongrijpbaarheid van de tijd ligt.

Rollen
Linklater zegt zelf graag dat er in 'Boyhood' 'niets' gebeurt, en daarmee bedoelt hij dat hij het verhaal over een opgroeiende jongen niet als het geijkte filmdrama wilde vertellen. Mason is erbij als een man zijn moeder uitvraagt; in de volgende scene zien we al hoe hij lid is van het nieuwe samengestelde gezin. En dan vlucht zijn moeder al weer - mooi gespeeld door Arquette als een kwetsbare, alleenstaande vrouw, die valt op verkeerde mannen.

Niet alleen slaat Linklater het klassieke drama vrijwel over, hij geeft ook aan hoe in het leven de zaken soms anders lopen.

Is Ethan Hawke in het eerste deel de standaard afwezige vader, niet klaar voor zijn rol in het gezinsleven - het is onmiddellijk duidelijk dat hij zielsveel van zijn kinderen houdt. Uiteindelijk zal hij een ander gezin stichten en vindt hij een nieuwe rol, fraai gesymboliseerd in het moment dat hij zijn vintage mannenauto inruilt voor een praktische minibus.

Levensles
En ook de rol van Patricia Arquette onttrekt zich aan het filmcliché van de vrouw die foute keuzes maakt, het eeuwige slachtoffer: ze blijft studeren en bouwt een zelfstandig bestaan op.

Rode draad in 'Boyhood' zijn de volwassenen die op de meest onverwachte momenten het leven van Mason in- en uitstappen en hun versie van een levensles presenteren. Die speech van een leraar die de doka van school binnenstapt en Mason voorhoudt dat hij eens keuzes moet gaan maken, zou wel eens bepalend kunnen zijn, zegt Linklater.

'Boyhood' is misschien wel een film met jeugdpuistjes en groeispurts, Linklater blijft een dichter, die in de slotbeelden, dicht bij huis (Austin, Texas) laat zien wat het leven de moeite waard maakt. 'Het is altijd nu,' zegt de achttienjarige Mason als hij voor zich uit staart, met een meisje aan zijn zijde dat zijn nieuwe vriendin zou kunnen worden.

En dat dit 'nu' ons voortdurend ontglipt is onvergetelijk vastgelegd in 'Boyhood'.

Lees vandaag (30-7) in Het Parool meer over de film, gebroken harten en foute mannen in een gesprek tussen actrice Patricia Arquette en regisseur Richard Linklater.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden