Meer veiligheid in openbaar vervoer door schoonmakers en training

Bijna alle conducteurs krijgen wel eens te maken met geweld, bleek dinsdag uit een enquête van de Vakbond voor Conducteurs en Machinisten (VVCM). Hoe kan geweld tegen spoorwegpersoneel worden opgelost?

null Beeld anp
Beeld anp

Terugkeer van de spoorwegpolitie, stationspoortjes sluiten en voortaan niet één maar twee conducteurs op elke trein: vakbonden en de NS hebben genoeg ideeën over hoe de veiligheid van hun medewerkers kan worden verbeterd. Volgens VVCM-vakbondbestuurder Wim Eilert is het hard nodig. 'Elke dag krijgt een NS-medewerker te maken met agressie.'

Onderzoek en Schoonmakers

Ook deskundigen op het gebied van maatschappelijke veiligheid onderzoeken hoe ov-personeel hun werk veiliger kan doen. Zo werken onderzoekers van de Vrije Universiteit in Amsterdam aan een virtueel simulatieprogramma waarmee conducteurs worden getraind om op de juiste manier op een conflictsituatie te reageren. 'Het programma bootst een agressieve passagier na,' zegt onderzoeker Charlotte Gerritsen. Aan de conducteur dan de taak om de juiste vorm van agressie te herkennen, zodat het conflict niet escaleert. 'Iemand die meteen begint te schelden, moet je anders benaderen dan een reiziger die pas boos wordt nadat hij een boete krijgt.'

Ook een slimmere inrichting van het openbaar vervoer kan helpen om agressief gedrag te verminderen. 'Door een schone, rustige uitstraling van de omgeving gaan mensen zich onbewust beter gedragen', zegt Marianne Junger, hoogleraar Veiligheidsstudies aan de Universiteit Twente. Zij refereert aan de Amerikaanse broken window theory. Die gaat ervan uit dat tekenen van wanorde en vervuiling criminaliteit in de hand werken. 'Doorzichtige glazen wanden en lichtinval kunnen bijvoorbeeld helpen. Graffiti heeft daarentegen juist een negatieve invloed.'

Uit een VVCM-enquête bleek dinsdag dat ruim 86 procent van het ondervraagde treinpersoneel het afgelopen jaar te maken heeft gehad met agressie. Wel is de vraag hoe steekhoudend die cijfers zijn. Het betreft een online-enquête onder de 4.000 leden van de VVCM. Zij kregen een e-mail met het verzoek een vragenlijst in te vullen. In totaal vulden 873 mensen de enquête in; alleen de 702 respondenten die zeiden met agressie te maken hebben gehad, kregen de vervolgvraag in welke vorm. Onduidelijk is of het om een representatieve groep medewerkers gaat.

'De conducteur bloedde uit zijn mond, neus en ogen'

Op 2 december werden een conducteur en machinist ernstig mishandeld op station Almelo. De daders, een 20-jarige man uit Schiedam en een 30-jarige man uit Rijssen, werden een week later opgepakt. Reiziger Maaike Alblas (19) uit Vroomshoop was getuige van de misdaad.

'Mijn vriend en ik stapten in Wierden in de trein. Meteen bij binnenkomst kwam de conducteur ons tegemoet: of we in de eerste klas wilden gaan zitten. Hij had daar al een andere vrouw naartoe begeleid die in de coupé was lastiggevallen door twee mannen. Bij aankomst in Almelo vroeg de conducteur of wij vast naar buiten wilden gaan. Hij wilde de mannen de trein uit hebben, want ze misdroegen zich en hadden geen kaartje.

Ik stond al bij de uitcheckpaaltjes toen ik achter me ineens geschreeuw hoorde. De twee mannen begonnen de conducteur en machinist te duwen en te slaan. In no-time lagen ze op de grond, de conducteur werd zelfs tegen zijn hoofd geschopt. Op zo'n moment reageer je instinctief. Mijn vriend is er tussen gesprongen en heeft één van de daders van de conducteur af getrokken.

'Ik rende naar de kiosk om de politie te bellen. Dat mijn eigen telefoon in m'n zak zat, daar denk je op zo'n moment niet aan. De agenten waren er gelukkig snel bij, ik denk dat een van de andere omstanders ze al had gewaarschuwd, maar de mannen waren er al vandoor.

De conducteur was er het ergst aan toe. Zijn mond en neus bloedden, en ook bij zijn ogen kwam bloed vandaan. We hebben de verbanddoos uit de trein gehaald, toevallig zat er een arts tussen de omstanders. Ook de machinist was gewond. Allebei moesten ze naar het ziekenhuis.
Nadien heb ik een paar dagen amper geslapen, het was zo heftig. Gelukkig zijn de daders gepakt, dat geeft wel rust.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden