Plus

Meer dan klaar voor His Holiness

De dalai lama komt zaterdag naar Amsterdam om in De Nieuwe Kerk een tentoonstelling over het leven van Boeddha te openen. Aan de komst van de geestelijk leider gingen jaren van inspanning en boeddhistisch geduld vooraf.

Tree, van kunstenaar Ai Weiwei.Beeld Dingena Mol

Hoe krijg je de dalai lama naar Amsterdam voor de opening van een tentoonstelling over het leven van Boeddha?

Niet door met de post een uitnodiging te sturen naar het hoofdkwartier van de Tibetaanse regering in ballingschap in het Indiase McLeod Ganj, vertelt adjunct-directeur Paul Mosterd van De Nieuwe Kerk.

"We zijn vier jaar geleden begonnen met de voorbereidingen voor Het leven van Boeddha, de weg naar nu. Het leek ons van meet af aan fantastisch als we de opening konden laten verrichten door de belangrijkste leraar van het boeddhisme. Daar zijn we ook meteen mee begonnen."

"Al die tijd bleef het onzeker of het zou lukken, tot we dit voorjaar het verlossende woord kregen van zijn kantoor: we komen."

Achttien miljoen volgers
De operatie begon bijna drie jaar geleden in Brussel, waar de Tibetaanse regering in ballingschap een officieuze vertegenwoordiging heeft bij de Europese Unie. Mosterd:

"Daar werden we vriendelijk ontvangen. Maar de vertegenwoordiger zei ook heel eerlijk dat we alleen een kans maakten als we met een plan zouden komen dat het hart van His Holiness sneller zou doen kloppen. Dat betekende dat we op zoek moesten gaan naar een thema dat hem echt zou aanspreken."

"De dalai lama wordt heel vaak benaderd voor bijeenkomsten in het kader van de interreligieuze dialoog, dus daar hoef je echt niet meer mee aan te komen."

In samenspraak met de Stichting Bezoek Zijne Heiligheid Dalai Lama werd dat thema compassie en technologie. In de kerk gaat hij er zaterdag over in gesprek met wetenschappers en jongeren, vanaf 09.30 uur te volgen via een livestream.

De 83-jarige geestelijk leider heeft een grote belangstelling voor moderne technologie, wat ook moge blijken uit zijn account op Twitter met ruim achttien miljoen volgers, en is ook optimistisch gestemd over de bijdrage die sociale media kunnen leveren aan de samenleving.

"Er wordt nogal eens gesomberd over de invloed van sociale media op het leven van mensen, maar de dalai lama ziet juist grote voordelen," zegt Mosterd. "Bijvoorbeeld voor het leggen van contact tussen patiënten in het ziekenhuis en hun naasten. Dankzij internet is dat veel eenvoudiger geworden."

Stralende bezoekers
Een uitwerking van dat thema werd in 2016 in een bidbook overhandigd tijdens een bezoek van de dalai lama aan Parijs.

De dalai lamaBeeld Gamma-Rapho via Getty Images

"Ook dat was een avontuur op zich. We zaten in een hotel te wachten op een telefoontje van onze contactpersoon. Eerst was het de bedoeling dat we het bidbook zouden overhandigen op het moment dat de dalai lama met zijn gevolg zijn hotel zou verlaten."

"Toen kwam er plotseling een telefoontje dat we met de lift naar de negende verdieping van het hotel mochten komen, waar de delegatie verbleef. Daar was het een komen en gaan van stralende bezoekers. Uiteindelijk werden we ontvangen door de dalai lama zelf. Dichterbij konden we niet komen."

Ook daarna duurde het nog anderhalf jaar voor definitieve zekerheid werd verkregen. De doorslaggevende argumenten blijven net als de procedure in nevelen gehuld.

"Het bezoek moet natuurlijk passen in een groter programma. De dalai lama was in de jaren negentig al eens in De Nieuwe Kerk, dus hij kent de plek. Dat in de tussentijd onze koning hier is gekroond, speelt ook mee."

"His Holiness heeft een goede relatie met het koningshuis. Op verzoek van zijn kantoor wordt de bijeenkomst in de kerk rechtstreeks uitgezonden op internet, ook voor zijn volgelingen in China. Dat hele pakket maakt dat zo'n bezoek wel of niet doorgaat."

Tentoonstelling
En de tentoonstelling zelf natuurlijk. Die staat in het teken van het leven van Boeddha, een verhaal dat wordt verteld aan de hand ruim zestig kunstwerken, eeuwenoude en modern, van onder anderen Ai Weiwei en Yoko Ono.

Blikvanger is ongetwijfeld een van de metershoge bomen die Ai Weiwei vervaardigde uit gerooid hout. Tijdens de opening zal de dalai lama in zijn stoel onder de boom plaatsnemen.

Yoko Ono verzamelde in drie metalen bakken aarde van plekken waar vrouwen hebben geleden, hetzij door de oorlog, hetzij door huiselijk geweld. Een installatie van Carolee Schneemann laat beelden zien van allerlei vormen van geweld.

"Het boeddhisme is niet alleen maar vreedzaam en lief," zegt gastconservator Siebe Tettero over zijn keuze. "Het lijden van de mens speelt een belangrijke rol in de leer."

Thangka
De keuze voor een tentoonstelling over het leven van Boeddha was niet zonder risico. Binnen het boeddhisme geldt dat het persoonlijke net als het materiële ondergeschikt is aan het spirituele.

De dalai lama gaf zijn zegen door op verzoek een rolschildering uit de negentiende eeuw in bruikleen te geven voor de tentoonstelling. De zogeheten thangka toont in prachtig geschilderde taferelen het leven van de mens van geboorte tot dood en wordt gebruikt als hulpmiddel bij het mediteren.

Dat kan ook: tijdens de tentoonstelling zal een deel van de kerk worden afgeschermd zodat bezoekers daar in alle rust kunnen oefenen in het onthechten.

De Nieuwe Kerk: Het leven van Boeddha, de weg naar nu, te zien van 16/9 t/m 3/2

60

In De Nieuwe Kerk zijn ruim zestig kunstwerken te zien. Topstuk is een twee meter hoge, staande boeddha uit de vijfde of zesde eeuw.

Een kleur­­­rijke thangka, hulpmiddel bij het mediteren, uitgeleend door de dalai lamaBeeld Dingena Mol

Dalai lama ontmoet misbruikslachtoffers

De dalai lama heeft gisteren in een hotel in Rotterdam gesproken met vier slachtoffers van seksueel misbruik door boeddhistische leraren. De stichting die het bezoek van de dalai lama organiseert heeft dit bevestigd.

Twaalf misbruikslachtoffers, waarvan drie uit Nederland, deden eerder een dringend beroep op hem om met ze om tafel te gaan. Ze gebruikten daarvoor de hashtag #Me­TooGuru.

De dalai lama gaf hier gisteren gehoor aan. Voor zover bekend heeft de geestelijk leider van het ­Tibetaanse volk nooit eerder om de tafel gezeten met slachtoffers.
Hij sprak twintig minuten met de vier slachtoffers.

Ze overhandigden hem een petitie met 13.000 handtekeningen en de twaalf getuigenissen van misbruik door Tibetaanse boeddhistische monniken. Ze hebben de geestelijke leider gevraagd om het probleem aan te pakken.

Volgens de vier heeft de dalai lama beloofd om actie te ondernemen. Zo zal hij het onderwerp ter sprake brengen op de conferentie van boeddhistische leraren in november.

De dalai lama wilde na afloop van de ontmoeting niet met de pers praten.
Eerder meldde de NOS dat de geestelijk leider via zijn woordvoerder de slachtoffers had laten weten dat hij 'bedroefd was om te horen over het seksuele misbruik dat leerlingen hebben geleden door boeddhistische leraren'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden