Plus

Mee op politietraining: 40 kilo herder aan je arm

Zeker nu mobieltjes elke escalatie filmen, is door agenten gebruikt geweld voortdurend nieuws. Hoe traint de politie om de agressiefste verdachten te kunnen arresteren en toch binnen de grenzen te blijven? Het Parool trainde mee.

'Natúúrlijk lukt het mij niet de herder van me af te schudden, zoals dat ook een gewezen topkickbokser en medecursist niet is gelukt'Beeld anp

Boy en Frits wegen elk een slordige veertig kilo. De, zeg, enthousiaste politiehonden rillen van de opwinding als ik me in het robuuste 'werkpak' hijs waarmee geleiders met hun honden oefenen. In mijn rechterhand heb ik een honkbalknuppel geheven en ik overschreeuw mijn schroom om 'uitgaansgeweld' te simuleren.

Een minuut later sjort en sleurt Frits aan mijn linkerarm alsof hij die wil losrukken en weet ik zeker: nooit hoeft zo'n politiehond van mij ook maar enige weerstand te vrezen.

Onder controle brengen
Ook in dat dikke pak, ook met een ervaren trainer en hondengeleider bij me, kan ik me levendig voorstellen dat ik alles zou laten lopen als Frits me op straat 'onder controle zou brengen', zoals de trainers het eufemistisch noemen.

Natúúrlijk lukt het mij niet de herder van me af te schudden, zoals dat ook een gewezen topkickbokser en medecursist niet is gelukt. Ik hijg als een hond. Natúúrlijk voel ik door dat pak heen dat die kaken en tanden mijn onderarm kunnen breken of - als ik tijdens oefening twee op mijn buik op de grond lig - mijn knie kunnen verbrijzelen.

Een geleider kan zijn hond daartoe, na herhaalde, vergeefse waarschuwingen, tot op een paar centimeter nauwkeurig 'op een verdachte zetten' om hem daar te laten 'Black & Deckeren', zoals dat in jargon heet.

Hond als zwaar geweldsmiddel
Hoe doorgesnoven en dronken moet je zijn om je niet onmiddellijk over te geven? Heel doorgesnoven en dronken. Maar het gebeurt. Diep in de uitgaansnacht zijn er arrestanten die toch terugvechten - of wat daar voor moet doorgaan. Voor dat type arrestant heeft pepperspray ook geen zin, begrijpen we. In drie op de tien gevallen is 'pepperen' nutteloos. Doorgedraaide cokesnuivers merken het niet of amper.

We zien in dat de politiehond als geweldsmiddel maar net onder het vuurwapen staat, en net boven de pepperspray. Een agent leert: eerst zelf vechten. Dan nog eens zelf vechten. Dan pas de hond erop. Wegrennen is geen optie. De hond haalt vijftig kilometer per uur.

Het voorkomen of beslechten van geweld is overigens maar één taak van deze herders. "Maar vijf procent van het werk bestaat uit bijten," leert ons een geleider. Boy vindt moeiteloos de sleutels en het breekijzer die op de schietbaan zijn verstopt. De sleutels komt hij brengen, het breekijzer 'blaft hij aan': hij laat het liggen en roept zijn baas, om geen sporen te vernietigen zoals dna of vingerafdrukken.

De zintuigen van zo'n surveillancehond lenen zich veel beter om een gevluchte inbreker te zoeken dan die van een agent.

Conditietoets
Goed. Tijd voor de 'fysieke vaardigheidstest', de conditietoets die elke agent elk jaar zou moeten afleggen. Zou moeten, want tot weerzin van fitte collega's laat één op de vijf agenten de testen schieten of halen ze de limiet niet, zonder serieuze consequenties.

In een gymzaal staat het parcours opgesteld dat een achtervolging simuleert. Deze 43-jarige verslaggever krijgt 3.24 minuten voor de vijf rondjes. Rennen, over een kast springen en over twee banken. Een kar van 220 kilo verplaatsen. Drie medicijnballen van het ene vak in het andere leggen, en dan weer in een tweede vak. En dan nog vier rondjes. Ik red het in drie minuten, maar zie toch even zwart voor ogen.

Op de schietbaan volgen oefeningen waarin een acteur met het postuur van Badr Hari tijdens 'een heterdaadje' moet worden gearresteerd. Het koppel 'agenten' krijgt slechts heel summier wat te horen over geluidsoverlast of een inbraak en moet hem dan verantwoord zien mee te krijgen met hooguit gepast geweld.

Aanhoudingsvuur
Niet te doen. Van het ene koppel wordt mijn medecursist met 26 jaar aan portierservaring midden in het de-escalerende praatje plotseling meermaals met een dolk in zijn zij gestoken.

Van het tweede koppel, een arts en een advocaat, ziet de één niet dat de 'inbreker' behalve een forse bijl en een hamer opzichtig een vuurwapen in zijn broekband draagt, terwijl de ander zijn pistool trekt en begint te gillen: "Ik schiet je dood! Ik schiet je dood!" De inbreker sjokt doodgemoedereerd weg. Nee, je mag hem dan niet in de rug schieten. Ook 'aanhoudingsvuur' op de benen mag alleen bij een zwaar misdrijf, niet bij een eenvoudige poging tot inbraak.

Ik voel wat meer mee met de agenten die ik in twintig jaar verslaggeving in de problemen zag doordat ze geweld hadden gebruikt.

Het schieten met de Walther P99, het sluitstuk, gaat me aardig af. Ik heb al eens stiekem ge­oefend met het semiautomatische politiepistool. Bovenal schieten we in alle rust op getekende silhouetten en rozen. Niet op een woesteling die midden in het uitgaanslawaai met een mes op ons komt afstuiven, of op een plotseling wegrennende moordverdachte.

Op afstand blijven ter controle

Dat arrestant Mitch Henriquez in de zomer van 2015 overleed, nadat vijf agenten hem op een Haags festival voor het oog van filmende getuigen met fors en vooral onhandig geweld hadden overmeesterd - de term 'nekklem' beheerste de media - liet de discussies over politiegeweld weer volop oplaaien.

De trainers die de Integrale Beroepsvaardigheidstrainingen geven, leren cursisten dat van de vijf agenten die op een agressieve verdachte afgaan, één op enige afstand moet blijven om in de gaten te houden of zijn of haar collega's de arrestant op verantwoorde wijze 'fixeren'. Blijven de luchtwegen vrij, om wat te noemen? "Helaas moeten we ook leren van zaken die mis gaan zoals de tragische dood van Mitch Henriquez."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden