McCain kan niet toeslaan

AMSTERDAM - Het verschil met het eerste debat tussen John McCain en Barack Obama op 27 september en het debat van vannacht: 1696 punten op Wall Street.

In die tien dagen daalde de Amerikaanse beurs met 15,2 procent en de steun voor McCain volgde - met enige vertraging - dat spoor. De Republikein die de verkiezingen had willen winnen als de ervaren staatsman met een grote staat van dienst op militair en buitenlands gebied, moest opeens proberen economische deskundigheid tentoon te spreiden.

Het debat van vannacht was zijn kans - zijn opgave - om het tij te keren, maar zelfs zijn naaste medewerkers durfden na afloop niet te claimen dat hij daarin was geslaagd. Hij maakte geen uitglijders, maar hij pleegde ook niet de retorische coup die hij nodig had.

''Ik denk dat we waarschijnlijk een beetje momentum hebben heroverd,'' zei McCains strateeg Charlie Black, een wel heel zuinig overwinningscommentaar.
Scott Reed, een collega-Republikein, vond dat McCain het 'buitengewoon goed' had gedaan, maar moest toegeven dat debat de teneur van de campagne niet heeft veranderd.

Een peiling van CNN zei het veel harder: 54 procent van de ondervraagden vond dat Obama de winnaar was van het debat, dertig procent koos voor McCain.
De formule van het debat, een townhall-meeting met vragen van het publiek, dwong de kandidaten in te gaan op de concrete problemen van de financiële crisis en gaf hen weinig gelegenheid uit te wijden over het kwalijke karakter van de tegenstander.

Vooraf was vooral van John McCain verwacht dat hij die richting wilde inslaan. Zijn running mate Sarah Palin had aangekondigd dat 'de handschoenen uit zouden gaan' en had zelf het voortouw genomen door Obama een 'terroristenvriend' te noemen.

Maar McCain liet dergelijke aanvallen achterwege, al kon hij zijn ergenis over de Democratische kandidaat niet verbergen; op een gegeven moment sprak hij over 'die daar' waar hij Obama bedoelde.

McCain verweet Obama de andere kant op te hebben gekeken toen de hypotheekgiganten Fannie Mae en Freddie Mac hun zelfbeheersing verloren door 'giftige leningen' te accepteren. Maar Obama wees op McCains reputatie als 'anti-reguleerder': ''Het grootste probleem in dit hele proces was het ontbreken van wettelijke regels voor de financiële sector. En nog in maart beroemde senator McCain zich erop de grote de-reguleerder te zijn.''

Beide kandidaten erkenden dat Amerika zich moet opmaken voor een periode van tegenslag, waarbij Obama sprak over de ernstigste crisis sinds de jaren dertig. En hij verbond die consequent met het 'falende economische beleid van de afgelopen acht jaar'.

McCain verraste door voor te stellen dat de staat alle slechte hypotheken op zou kopen om huizenbezitters de kans te geven een nieuwe financiering af te sluiten. ''Dat is duur,'' erkende McCain. ''Maar we weten allemaal dat we de economie nooit kunnen herstellen als de huizenmarkt niet stabiel wordt.''

Dit voorstel van McCain, dat de regering nog eens 300 miljard dollar zou kosten bovenop de 700 miljard voor het reddingsplan dat vorige week werd aangenomen, staat haaks op de Republikeinse geloofsbelijdenis van beperkte overheidsuitgaven.

Obama wees er overigens op dat onder George Bush het begrotingstekort tot recordhoogte is gestegen, tegen alle Republikeinse principes in.
Na drie kwartier over de economie te hebben gesproken, besteedden de kandidaten nog een half uur aan de buitenlandse politiek. McCain beschuldigde Obama ervan de vooruitgang in Irak te ontkennen en te gemakkelijk tot terugtrekking te besluiten. ''Mister Obama kiest ervoor de troepen naar huis te laten komen met een nederlaag. Ik laat ze naar huis komen met eer.''

Maar het thema van de militaire eer, dat McCain als oorlogsheld met de nodige verve naar voren kan brengen, lijkt zijn campagne niet te redden. In de meeste nationale peilingen leidt Obama overtuigend: 50 tegen 42 procent volgens Gallup, 53 tegen 45 procent volgens CNN.

Belangrijker nog zijn de cijfers uit de swing states, omdat daar de verkiezingen zullen worden beslist. In Ohio, waar Bush in 2004 zijn zege op John Kerry zeker stelde, gaat Obama nu aan de leiding. Ook in Wisconsin, Indiana en New Hampshire is dat het geval. McCain heeft geen antwoord op die trend. (STEVO AKKERMAN)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden