Plus

Maurice uit 1988 is nog steeds zijn tijd vooruit

Sommige films worden met de jaren alleen maar beter. Zoals het 30 jaar oude Maurice van James Ivory. Het homoliefdesdrama is alleen al opmerkelijk doordat het niet tuttig omspringt met mannelijk naakt.

MauriceBeeld .

Hadden Nederlandse critici in 1988 een blinde vlek? Je zou het denken, want niemand van hen schreef in hun recensies over het mannelijke naakt in Maurice. Ze vonden de film maar zozo. 'Bekwaam, knap maar veel te voortkab­belend, te weinig deining, laat staan enige branding,' ­oordeelde toenmalige Paroolrecensent Frans Kotterer. Zijn oordeel vatte dat van de andere recensenten aardig samen.

Vreemd, deze lauwe ontvangst, want Maurice was de eerste grote publieksfilm die liet zien dat ook homo's niet met kleren aan vrijen. De film bevat geen expliciete seksscènes, maar doet niet tuttig over naaktheid. Mannen blijken zowaar zichtbaar een penis te hebben als ze naakt uit bed stappen. Het besef is schokkend dat dat dertig jaar ­later voor Hollywoodfilms nog steeds een brug te ver is. Het maakt Maurice tot een film die zijn tijd vooruit was. Terecht wordt het drama nu gezien als een mijlpaal in de filmverbeelding van mannenliefde.

Buitenbeentje
Maurice, dat in een gloednieuwe restauratie in Eye is te zien, is een buitenbeentje in het werk van James Ivory. Wie Ivory zegt, moet in één adem producent Ismail Merchant en scenarist Ruth Prawer Jhabvala noemen. De drie, van wie alleen Ivory nog leeft, hadden totaal verschillende achtergronden. "Ik ben een Indiase moslim, Ruth is een Duitse Jood en Jim een protestantse Amerikaan," zei Merchant ooit. Misschien juist daarom waren ze vele decennia een zeer succesvol filmtrio.

Hun hoogtepunt beleefden ze in de jaren tachtig en begin jaren negentig met historische relatie­drama's, waarbij altijd de woorden smaakvol en verzorgd vallen, maar die doen geen recht aan de snijdende thematiek erin. De films draaien om klassen- en culturele verschillen, de arrogantie van de elite, knellende sociale keurslijven en het gebrek aan individuele vrijheid. Die thematiek trof het trio volop aan in E.M. Forsters romans, waarvan het er drie verfilmde. Twee ervan waren zeer succesvol.

Het in het begin van de twintigste eeuw spelende A Room With a View (1985), waarin een Engelse jonge vrouw moet kiezen tussen sociale conventie en haar hart, won drie Oscars. Dezelfde thematiek speelt in Howards End (1992), dat ook drie Oscars won. In tegenstelling tot deze films werd de Forsterverfilming Maurice (1987) matig ontvangen. Het won geen Oscars en was een commerciële flop.

Seksuele repressie
Dat is curieus, want het liefdesdrama doet niet onder voor de andere twee verfilmingen. Sterker: Maurice is beter, want het toont nadrukkelijker de vernederende seksuele repressie in de Engels maatschappij van ruim ­honderd jaar geleden. Twee uit het Cambridgemilieu afkomstige mannen (Hugh Grant en James Wilby) staan in het drama voor de keuze om in de liefde hun hart te volgen, met als gevolg een leven als sociale outcast, of een heteroseksueel leven te faken. Tragisch hoe één van hen, een prachtrol van de jonge Grant, zich gedwongen voelt om een hypocriet leven te leiden.

Dat de inmiddels 90-jarige Ivory zich nog steeds ergert aan seksuele hypocrisie in films, bleek vorig jaar toen hij zich opwond over de preutsheid in het ontluikende-­homoliefdesdrama Call Me By Your Name, waarvoor hij het script schreef. "Ik vind het altijd onecht als mensen voor of na het bedrijven van de liefde decoratief gehuld in lakens rondlopen," merkte Ivory op over de verfilming van zijn script. Treurig dat de hoogbejaarde in de filmwereld de tijd nog steeds vooruit is.

Ter gelegenheid van de heruitbreng van Maurice vertoont ­­Eye nog vier Ivory-films: Heat and Dust, Autobiography of a ­Princess, Shakespeare-Wallah en Howards End.

Wekelijks een overzicht van de nieuwste hotspots, uitgaanstips, films en restaurants in je mailbox? Schrijf je dan nu in voor de Stadsgids-nieuwsbrief van Het Parool. Ook leuk: volg @pshetparool op Instagram.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden